«So Weird»؛ سریال ترسناک دیزنی که «The X-Files» را برای کودکان بازآفرینی کرد

در اواخر دهه ۱۹۹۰، دیزنی و هنری وینکلر برای ساخت «So Weird» با یکدیگر همکاری کردند؛ سریالی که در اصل پاسخ شبکه دیزنی (Disney Channel) به «The X-Files» بود. این مجموعه به تهیه‌کنندگی بازیگر نقش فونزی ساخته شد و ماجراهای دختری جوان، مستقل و مصمم را دنبال می‌کرد که با اتوبوس تور موسیقی مادرش در سراسر آمریکا سفر می‌کرد و در طول مسیر با انواع اتفاقات فراطبیعی روبه‌رو می‌شد.

«So Weird» در مقایسه با تولیدات معمول شبکه دیزنی در آن دوران، فضای بسیار تاریک‌تری داشت؛ اما صحبت از دهه ۹۰ است، زمانی که آثار واقعا ترسناک برای کودکان بخشی عادی از سرگرمی‌های تلویزیونی محسوب می‌شدند.

شاید کمی جانبدارانه به نظر برسد، اما تلویزیون کودک در دهه ۹۰ واقعا شکست‌ناپذیر بود. برنامه‌های آن دوران به دلایلی از پرداختن به مضامین تاریک و قصه‌های پخته‌تر نمی‌ترسیدند؛ داستان‌هایی که باعث می‌شدند یک نسل کامل احساس کند قهرمانان تلویزیونی‌شان آن‌ها را دست‌کم نمی‌گیرند یا با لحنی از بالا با آن‌ها حرف نمی‌زنند.

این ویژگی را می‌توان در طیف گسترده‌ای از آثار آن دوره دید؛ از فضای تیره، آرت دکو و الهام‌گرفته از فیلم نوآر در «Batman: The Animated Series» گرفته تا انبوه سریال‌های ترسناک کودکانه دهه ۹۰ که هنوز هم از چیزی که به یاد داریم، ترسناک‌ترند.

«Are You Afraid of the Dark?»، «Goosebumps» و «Tales from the Cryptkeeper» نمونه‌های مشهور این دوره بودند. حتی «Eerie, Indiana»، سریال علمی‌تخیلی مرموزی که حال‌وهوایی شبیه «Stranger Things» داشت، به‌شکلی مداوم دلهره‌آور بود؛ آن‌قدر که کودکان هنگام تماشایش احساس می‌کردند احتمالا اصلا نباید اجازه دیدن چنین چیزی را داشته باشند. به‌راستی دوران طلایی عجیبی بود.

در میان مجموعه‌هایی که دست‌به‌دست هم دادند تا نخستین کابوس‌های بسیاری از کودکان آن نسل را بسازند، چند نمونه کمتر موفق اما به همان اندازه باکیفیت نیز وجود داشت. یکی از آن‌ها «The Nightmare Room»، سریال ترسناک کمتر شناخته‌شده آر. ال. استاین بود که در بسیاری از مواقع با بهترین آثار این نویسنده برابری می‌کرد. دیگری «So Weird» بود؛ تلاش دیزنی برای تکرار موفقیت «Goosebumps» و «Are You Afraid of the Dark?».

نام «So Weird» معمولا در کنار سریال‌های کودکانه قدیمی که به موضوعاتی بسیار تاریک می‌پرداختند، کمتر شنیده می‌شود؛ بااین‌حال، این مجموعه به‌اندازه «Are You Afraid of the Dark?» و «Goosebumps» شایسته تحسین است. البته برخلاف آن دو، «So Weird» یک سریال آنتولوژی نبود، هرچند در هر قسمت موجود یا پدیده فراطبیعی تازه‌ای را معرفی می‌کرد.

این سریال از ژانویه ۱۹۹۹ تا سپتامبر ۲۰۰۱ پخش شد و کارا دلیزیا در آن نقش فیونا «فی» فیلیپس را بازی می‌کرد؛ دختر نوجوانی که مادر ستاره موسیقی‌اش، مالی فیلیپس با بازی مکنزی فیلیپس، با اتوبوس در سراسر آمریکا تور برگزار می‌کرد.

فی و مالی در این سفر با چند نفر دیگر همراه بودند: جک، برادر به‌شدت شکاک فی با بازی پاتریک لویس؛ آیرین، مدیر برنامه‌های گروه مالی با بازی بلیندا متز؛ ند، همسر آیرین با بازی دیو وارد؛ و کلو، پسر آیرین و ند با بازی اریک فون دتن که فی را در بسیاری از تحقیقات فراطبیعی‌اش همراهی می‌کرد.

تاریکی «So Weird» بیش از هر چیز از پرداختن به موضوعاتی بزرگسالانه، به‌ویژه سوگ، سرچشمه می‌گرفت. این مجموعه قطعا سریالی ترسناک بود که تمام اعضای خانواده می‌توانستند آن را تماشا کنند، اما علاقه فی به دنیای فراطبیعی ریشه‌ای دردناک داشت. پدر او زمانی که فی فقط سه سال داشت، در یک سانحه رانندگی جان باخته بود. فی در ادامه سریال متوجه می‌شد که پدرش نیز به پدیده‌های ماورایی علاقه داشته و در نهایت به‌دلیل همین علاقه جان خود را از دست داده است.

«So Weird» برخلاف دیگر سریال‌های ترسناک کودکانه آن دوران، شباهت بیشتری به «The X-Files» داشت. فی مانند دانا اسکالی با بازی جیلین اندرسون، اتفاقات عجیب را بررسی می‌کرد و می‌کوشید برای آن‌ها پاسخی پیدا کند. سازندگان همچنین آشکارا قصد داشتند از محبوبیت رو به رشد اینترنت در آن زمان استفاده کنند. فی از طریق وب‌سایت خود با نام «So Weird» با افراد هم‌فکرش ارتباط برقرار می‌کرد و به کمک کلو و جامعه آنلاینش، با هر چیزی از حمله موجودات فضایی و ارواح گرفته تا پاگنده، گرملین‌ها، فرشتگان و حتی فرقه‌ها روبه‌رو می‌شد. سپس ناگهان خود او سریال را ترک کرد.

کارا دلیزیا پس از دو فصل از «So Weird» جدا شد و نویسندگان داستان را با محوریت آنی تلن با بازی الکس جانسون بازطراحی کردند؛ یکی از دوستان خانواده که برای زندگی نزد خانواده فیلیپس می‌آمد. فصل سوم در عین حال فضای شادتر و سبک‌تری پیدا کرد؛ تغییری که نشان‌دهنده فاصله گرفتن تلویزیون کودک از جریان آثار ترسناک و تاریک دهه ۹۰ بود.

سریال پس از فصل سوم لغو شد و به یکی دیگر از قربانیان قانون بدنام ۶۵ قسمتی شبکه دیزنی تبدیل شد. بااین‌حال، «So Weird» میراثی قابل‌احترام از خود بر جای گذاشت و به‌عنوان یکی از آخرین سریال‌های ترسناک کودکانه برجسته آن دوران، همچنان در ذهن کسانی که پخش اولیه‌اش را دیده‌اند، محبوب باقی مانده است.

هنری وینکلر که شرکتش، فیر دینکم پروداکشنز (Fair Dinkum Productions)، تهیه‌کنندگی «So Weird» را بر عهده داشت، هنوز هم علاقه زیادی به این مجموعه دارد. بر اساس کتاب «Disney High: The Untold Story of the Rise and Fall of Disney Channel’s Tween Empire» و به نقل از مجله پیپل (People)، باور شخصی وینکلر به پدیده‌های فراطبیعی یکی از دلایلی بود که او را به همکاری در این پروژه ترغیب کرد.

وینکلر زمانی دست‌بند شناسایی ارزشمندش را در سنترال پارک گم کرد و پس از آنکه دوباره آن را یافت، گفت یک «قدرت برتر» کمک کرده است تا دست‌بند محبوبش را پس بگیرد. او همچنین گفته بود: «از همان سن باور داشتم وقتی موجودات فضایی روی زمین فرود بیایند، من همان اطراف خواهم بود و آن‌ها هم دوستانه رفتار خواهند کرد.»

با چنین باوری، عجیب نیست که وینکلر در یکی از قسمت‌های سال ۲۰۲۴ پادکست «SmartLess» با اشتیاق از «So Weird» صحبت کرد.

کسانی که هنگام پخش اولیه موفق به تماشای این سریال نشدند، اکنون می‌توانند هر سه فصل «So Weird» را از پلتفرم دیزنی پلاس (Disney+) ببینند. این مجموعه تا مدت‌ها پس از پخش قسمت پایانی در دسترس نبود، اما سرانجام در عصر استریم بازگشت تا کودک دهه نودی درون مخاطبانش را دوباره بیدار کند.