زندگی یک زن؛ پرتره‌ای صادقانه از زنی در میانه زندگی؛ میان اتاق عمل، خانه خاموش و قلبی که هنوز می‌تپد

فیلم «زندگی یک زن» ساخته شارلین بورژوا-تاکه، یکی از آثار شاخص سینمای فرانسه در بخش رقابتی هفتادونهمین جشنواره کن است؛ فیلمی که با نگاهی دقیق، انسانی و بی‌اغراق، به لایه‌های گوناگون زندگی یک زن پنجاه‌وچند ساله می‌پردازد. عنوان انگلیسی فیلم، که ترجمه‌ای مستقیم از نام فرانسوی آن «La Vie D’une Femme» است، به‌خوبی ماهیت اثر را روشن می‌کند: اینجا با داستانی خطی و پرحادثه روبه‌رو نیستیم، بلکه با مجموعه‌ای از برش‌ها و لحظه‌ها مواجهیم که کنار هم، تصویری کامل از یک زندگی می‌سازند.

در دورانی که سینما به‌ندرت فرصت روایت‌های عمیق درباره زنان میانسال را فراهم می‌کند، «زندگی یک زن» تجربه‌ای تازه و جسورانه به نظر می‌رسد؛ روایتی که زن را نه در قالب کلیشه‌های مادرانه یا فداکارانه، بلکه به‌عنوان انسانی چندوجهی، فعال، اروتیک و آسیب‌پذیر به تصویر می‌کشد. شاید این نگاه، بیش از هر جای دیگر، فقط در سینمای فرانسه امکان تحقق داشته باشد.

داستان فیلم بر زندگی گابریل متمرکز است؛ جراح ۵۵ ساله‌ای که ریاست یکی از بخش‌های مهم بیمارستان را برعهده دارد. او زنی موفق، سخت‌کوش و به‌شدت درگیر حرفه‌اش است؛ تا حدی که این تعهد بی‌وقفه، تمام ابعاد زندگی شخصی‌اش را تحت تأثیر قرار داده است. همسرش آنری، احساس می‌کند به حاشیه رانده شده، ازدواجشان به سردی گراییده و تصمیم قدیمی گابریل برای نداشتن فرزند، حالا بیش از همیشه وزن خود را نشان می‌دهد.

در کنار این بحران‌ها، مادر گابریل که به‌تازگی همسرش را از دست داده، نشانه‌های جدی زوال عقل را بروز می‌دهد و گابریل ناچار می‌شود نقش قیم و مراقب را نیز برعهده بگیرد. فشار مسئولیت‌های شغلی، عاطفی و خانوادگی، زندگی او را به مرز فروپاشی می‌کشاند.

فیلم در دقایق ابتدایی با تصاویری نسبتاً خشن از جراحی آغاز می‌شود و این تصور را ایجاد می‌کند که با یک درام پزشکی کلاسیک طرف هستیم. اما خیلی زود تمرکز از تکنیک و خون و تیغ، به خود گابریل منتقل می‌شود؛ زنی که پزشکی برایش فقط شغل نیست، بلکه هویت است.

یکی از تأثیرگذارترین صحنه‌های فیلم، گفت‌وگوی او با بیماری مبتلا به سرطان است که از انجام عمل جراحی ده‌ساعته برای نجات جانش سر باز می‌زند. سماجت، دلسوزی و صداقت گابریل در این صحنه، نه‌تنها شخصیت او را عمیق‌تر می‌کند، بلکه امیدی دوباره به انسانیت در حرفه پزشکی می‌بخشد.

در نقطه مقابل موفقیت حرفه‌ای، زندگی خانگی گابریل آرام‌آرام در حال فروریختن است. ازدواجی که دیگر شور و گرمایی ندارد و مادری که ذهنش هر روز بیشتر از گذشته دور می‌شود. تصمیم برای سپردن مادر به خانه سالمندان، یکی از دشوارترین لحظات فیلم است؛ جایی که فیلم‌نامه بدون اغراق یا ملودرام، سنگینی این انتخاب را بر دوش تماشاگر می‌گذارد.

ماری-کریستین بارو در نقش مادر، حضوری خیره‌کننده دارد. او با بازی‌ای کنترل‌شده و عمیق، تصویری دردناک و واقعی از پیری و زوال ارائه می‌دهد و یادآور جایگاه ویژه‌اش در تاریخ سینمای فرانسه است.

در میانه این آشفتگی، شخصیت فریدا وارد زندگی گابریل می‌شود؛ نویسنده‌ای که برای تحقیق درباره حرفه پزشکی، او را در بیمارستان همراهی می‌کند. فریدا به‌تدریج احساسات عاشقانه‌اش را ابراز می‌کند و اگرچه گابریل ابتدا مقاومت نشان می‌دهد، اما نیاز شدیدش به توجه و حمایت عاطفی، او را به رابطه‌ای پنهانی سوق می‌دهد.

فیلم این رابطه را نه به‌عنوان یک ماجرای هیجان‌انگیز، بلکه به‌مثابه پناهگاهی موقت در برابر فشار زندگی ترسیم می‌کند. این بخش از داستان، نگاه فیلم به میل، تنهایی و نیازهای عاطفی زنان در میانسالی را صادقانه‌تر و جسورانه‌تر می‌سازد.

«زندگی یک زن» به‌طور کامل بر شانه‌های لئا دروکر استوار است؛ بازیگری که تقریباً در تمام صحنه‌ها حضور دارد و با ظرافتی مثال‌زدنی، تمام پیچیدگی‌های گابریل را به تصویر می‌کشد. او زنی را می‌سازد که هم قدرتمند است و هم فرسوده، هم منطقی و هم در آستانه فروپاشی.

دروکر با همدلی عمیق، اجازه می‌دهد تماشاگر نه‌تنها گابریل را ببیند، بلکه با او زندگی کند. چنین نقش‌هایی به‌ندرت به بازیگران زن در این سن‌وسال سپرده می‌شود و همین موضوع، ارزش فیلم را دوچندان می‌کند.

«زندگی یک زن» فیلمی پرهیجان یا شوک‌آور نیست؛ اما در عوض، اثری دقیق، بالغ و انسانی است که با حوصله به زندگی زنی می‌پردازد که تلاش می‌کند همه‌چیز را سر پا نگه دارد: شغلش، خانواده‌اش و خودش را. شارلین بورژوا-تاکه با نگاهی زن‌محور و بی‌ادعا، درامی ساخته که شاید آرام پیش برود، اما اثرش ماندگار است.

این فیلم بیش از آن‌که داستانی تعریف کند، تجربه‌ای زیسته را به تصویر می‌کشد؛ تجربه‌ای که در دستان لئا دروکر، به یکی از به‌یادماندنی‌ترین پرتره‌های زنانه سال‌های اخیر سینمای اروپا تبدیل شده است.