فاتح آکین در سنسباستین از «Ghost Song» گفت؛ عشق پس از مرگ و بازگشت به سینمای کمهزینهتر
جشنواره فیلم سنسباستین امسال با نمایش «Ghost Song»، تازهترین ساخته فاتح آکین، فیلمساز آلمانی، آغاز میشود؛ فیلمی سیاهوسفید و عاشقانه با رگههای ماورایی که آکین آن را حاصل دورهای دشوار و بحرانی در مسیر حرفهای خود میداند. این نخستین حضور آکین در جشنواره سنسباستین است؛ اتفاقی قابلتوجه برای کارگردانی که پیش از این جوایز مهمی از جشنوارههای برلین، کن و ونیز دریافت کرده است.
آکین در گفتوگو با ددلاین، با لبخند درباره غیبت طولانیاش از این جشنواره اسپانیایی گفت: «آنها قبلاً یکی از فیلمهایم را رد کرده بودند.» او فیلم «Ghost Song» را با همکاری روت توما نوشته و داستان آن درباره فراشا و فاریس، دو نوجوان جوان، است که در یک جشن فارغالتحصیلی با هم آشنا میشوند و در نگاه اول عاشق یکدیگر میشوند.
اما همان شب فراشا ناگهان از دنیا میرود و قصه مسیر متفاوتی پیدا میکند. فراشا درمییابد که برای ۴۰ شب میتواند در خوابهای فاریس با او ملاقات کند؛ فرصتی که عشق آنها را تا آخرین شب ادامه میدهد. عدد ۴۰ در بسیاری از سنتهای فرهنگی و مذهبی، نماد دورهای گذار و سوگواری است و در فیلم نیز به بستری برای پیوند میان عشق، فقدان و جهان پس از مرگ تبدیل میشود.
فاتح آکین توضیح داد ایده این فیلم پس از تجربه شکستی سنگین در کارنامهاش شکل گرفت؛ دورهای که او را وادار کرد نگاهش به کار و زندگی را بازنگری کند. او گفت: «حدود ۱۰ سال پیش فیلمی ساختم؛ فیلمی بسیار بلندپروازانه و پرهزینه که سالها روی آن کار کرده بودم. واقعاً به کاری که انجام میدادم باور داشتم، اما گاهی همهچیز آنطور که میخواهید پیش نمیرود و من بهشدت زمین خوردم.»
او نام آن فیلم را بیان نکرد، اما از تأثیر عمیق این اتفاق گفت: «برای اولین بار چنین شکستی را تجربه کردم. وقتی چنین چیزی را از سر میگذرانید، به همهچیز شک میکنید؛ به استعدادتان، شیوه زندگیتان، به همهچیز. تقریباً مجبور میشوید خودتان را از نو بسازید.»
به گفته آکین، پسرش در همان دوره ایده داستانی درباره دو جوان را با او مطرح کرد. فیلمساز این طرح را با روت توما در میان گذاشت و آنها بهتدریج قصهای را ساختند که بعدها به «Ghost Song» تبدیل شد.
ارن ام. گوورچین، بازیگر آلمانی فعال در تلویزیون این کشور، یکی از نقشهای اصلی را بازی میکند و مریم داوود، بازیگر سوریتبار ساکن اتریش، در نخستین تجربه سینمایی خود نقش فراشا را بر عهده دارد. آکین گفت داوود پس از فراخوانی در شبکههای اجتماعی پیدا شد؛ فراخوانی برای یافتن دختران عربزبان بومی که برخلاف انتظار، استقبال محدودی داشت.
او در اینباره گفت: «در شبکههای اجتماعی اعلام کردند که برای یک داستان عاشقانه دنبال دختران عربزبان بومی هستند. بهخاطر مذهب و فضای محافظهکارانه امروز جهان، تعداد زیادی داوطلب نشدند. خیلی کمتر از چیزی که امید داشتیم یا انتظار داشتیم، شاید فقط ۲۰ نفر را دیدیم، اما مریم از همان ابتدا صحنه را به بهترین شکل اجرا کرد.»
آکین تولید «Ghost Song» را «بسیار سخت» و پیچیدهترین فیلمبرداری کارنامهاش توصیف کرد. فیلم دارای صحنهای بزرگ در آبهای آزاد است و در ابتدا بهصورت رنگی فیلمبرداری شد، اما در مرحله پستولید، پس از نارضایتی آکین از رنگبندی نسخه اولیه، تصمیم گرفته شد به سیاهوسفید تبدیل شود.
او گفت: «خیلی ناامید شده بودم. همهچیز خیلی رنگپریده بود و از نظر مفهومی هیچچیز کار نمیکرد.» فیلمبردار اثر، فرانک گریبه، از او خواسته بود صبر کند، اما آکین با لحنی شوخطبعانه پاسخ داد: «صبر داشته باش؛ اما این دقیقاً چیزی است که من ندارم. من آدم صبوری نیستم و چنین استعدادی ندارم.»
آکین و گریبه در نهایت هم نسخه رنگی و هم نسخه سیاهوسفید «Ghost Song» را آماده کردند. کارگردان با خنده گفت این تصمیم باعث شد پروژه از بودجه پیشبینیشده فراتر برود، اما تأکید کرد هر دو نسخه فیلم توزیع خواهند شد.
با وجود این، فاتح آکین در ادامه مسیرش به دنبال ساخت آثاری سادهتر و کمهزینهتر است و میخواهد از تولیدهای عظیم و پیچیده فاصله بگیرد. او گفت: «میدانم این صنعت درباره پول است، اما بعدش چه؟ فقط پول بیشتر و بودجههای بالاتر؟ باید راه دیگری وجود داشته باشد.»
کارگردان ۵۳ ساله «In the Fade» ادامه داد: «نمیخواهم کار را پیچیدهتر یا گرانتر کنم. باید راه دیگری باشد؛ مثل شیوهای که جان کاساوتیس کار میکرد. میخواهم راهی فروتنانهتر برای کار کردن پیدا کنم، چون دنبال حقیقت هستم و حقیقت با بودجه بالاتر به دست نمیآید. همه آنها فقط حواسپرتیاند.»
«Ghost Song» در چارچوب قرارداد همکاری اولویتدار فاتح آکین با برادران وارنر (Warner Bros.) توزیع میشود؛ قراردادی که نخستینبار در سال ۲۰۲۲ اعلام شد. آکین با وجود تغییرات مدیریتی و شرکتی متعدد در ساختار وارنر، از همکاری با این استودیو ابراز رضایت کرد: «آنها شریکهای فوقالعادهای هستند. بعضی از مهمترین فیلمهای تاریخ سینما را ساختهاند؛ “Casablanca”، “Dog Day Afternoon” و “Mean Streets”. همچنین دو فیلم برتر آمریکایی سال گذشته، “Sinners” و “One Battle After Another”.»
او افزود: «وقتی نخستینبار با آنها قرارداد بستم، تایم وارنر بودند، بعد ایتیاندتی و بعد دیسکاوری. از همه این شرکتهای مختلف جان سالم به در بردهام و آنها همچنان اجازه میدهند کاری را که میخواهم انجام دهم. پس تنها کاری که میتوانم بکنم، استفاده از این فرصت است.»
آکین در پایان گفت برای پروژه بعدیاش نیز کار را آغاز کرده، اما جزئیاتی از آن فاش نکرد. او فقط تأکید کرد فیلم بعدیاش در هامبورگ ساخته نمیشود و به زبان آلمانی یا انگلیسی هم نخواهد بود.
