نقد و بررسی سریال «قلمرو» (Territory) – درامی خانوادگی در قلب آوت‌بک استرالیا

«قلمرو» (Territory) یکی از تولیدات نتفلیکس است که به کارگردانی مک‌لین (McLean) و با بازیگرانی چون رابرت تیلور (Robert Taylor)، مایکل دورمن (Michael Dorman)، آنا تورف (Anna Torv) و فیلیپا نورت‌ایست (Philippa Northeast)، تلاش می‌کند ترکیبی از درام خانوادگی، جدال طبقاتی و بومی، و ماجراجویی در طبیعت خشن استرالیا ارائه دهد. این مجموعه با ظاهری چشم‌نواز و مناظری خیره‌کننده از نواحی شمالی استرالیا آغاز می‌شود، اما در بطن خود همان روایت‌های آشنای نبرد بر سر میراث خانوادگی و روابط مسموم را تکرار می‌کند که پیش‌تر در آثاری نظیر «یلواستون» (Yellowstone) دیده‌ایم.

محور اصلی داستان بر خانواده لاوسون (Lawson) متمرکز است؛ پنجمین نسل از دامداران منطقه که ایستگاه دامداری خیالی «ماریان» (Marianne Station) را اداره می‌کنند. این ملک که وسعتش در حد یک کشور کوچک است، همچون پادشاهی خانوادگی تلقی می‌شود، اما مرگ ناگهانی دانیل (Jake Ryan)، کوچک‌ترین پسر خانواده و وارث احتمالی، نظم شکننده این قلمرو را به هم می‌ریزد.

کلین لاوسون (Colin Lawson با بازی رابرت تیلور)، پدرسالار سخت‌گیر و خودکامه خانواده، اکنون با شکاف‌های عمیق درون خانواده و فشارهای بیرونی دست‌وپنجه نرم می‌کند. رقابت با دامداران دیگر، جاه‌طلبی میلیاردرهای معدن، و مطالبات «مالکان سنتی زمین» — بومیان استرالیا که حق تاریخی بر این اراضی دارند — همگی شبکه‌ای پیچیده از تعارضات را شکل می‌دهند.

یکی از نقاط قوت «قلمرو»، بهره‌گیری کامل از بستر جغرافیایی و فرهنگی استرالیا است. طبیعت بکر، حیات وحش مرگبار و مسئله حقوق زمین‌های بومی، فضایی اصیل و کمتر دیده‌شده ایجاد می‌کنند. صحنه‌های دامداری، جابه‌جایی احشام و کشمکش‌ها در پس‌زمینه زمینی قرمز و آسمان بی‌انتها، جلوه‌ای کمتر دستکاری‌شده از زندگی در آوت‌بک را به نمایش می‌گذارد.

لهجه، اصطلاحات محلی و شوخ‌طبعی خاص استرالیایی نیز به واقعی بودن جهان سریال کمک می‌کند. برای مثال، شخصیت هنک (Hank با بازی دن ویلی / Dan Wyllie)، برادر امیلی، گاهی با طنز خاص خود، لحظاتی از این دنیای سنگین و پرتنش را سبک می‌کند. با این حال، این اصالت محیطی نتوانسته ضعف اساسی روایت و شخصیت‌پردازی را پوشش دهد.

خانواده لاوسون به‌وضوح گرفتار ناسازگاری‌های درونی‌اند:

• کلین، تجسم پدرسالاری سخت‌گیر و سمی است که اعضای خانواده را نالایق میراث خانوادگی می‌داند.
• گراهام (Michael Dorman)، پسر بزرگ، بعد از مرگ همسر اولش به الکل پناه برده و نوعی هیچ‌انگاری مأیوس‌کننده را زندگی می‌کند.
• امیلی (Anna Torv)، همسر دوم کلین، با پیشینه خانوادگی مربوط به سرقت دام، منبع بی‌اعتمادی پدرسالار است.
• سوزی، دختر جوان خانواده (Philippa Northeast)، با وجود شایستگی‌ها، تنها به دلیل جنسیتش از سوی پدر برای رهبری میراث خانوادگی رد می‌شود.

شخصیت بومی سریال، نولان (Clarence Ryan)، که حضورش می‌توانست بستری قدرتمند برای بازتاب دیدگاه‌های بومیان و جدال بر سر حق مالکیت باشد، کمتر از آنچه سزاوار است پرداخت شده و در حاشیه می‌ماند. در نتیجه، اغلب شخصیت‌ها سطحی و کلیشه‌ای به نظر می‌رسند و انگیزه‌هایشان قابل پیش‌بینی است.

«قلمرو» همان درون‌مایه‌های آشنای نبرد برای ارث، رقابت ناسالم، و خشونت پنهان در روابط خانوادگی را به کار می‌گیرد. اگرچه حضور پررنگ حقوق بومیان و مناقشات فرهنگی بر سر زمین، ظرفیت خلق داستانی تازه و چندلایه را داشت، اما این خط داستانی در حاشیه قرار می‌گیرد و هرگز به عمق شایسته نمی‌رسد.

روایت گاهی میان سه ژانر سرگردان است: درام خانوادگی سنگین، مثلث‌های عشقی ملودراماتیک و صحنه‌های اکشن پرتنش. این عدم ثبات لحن، انسجام اثر را تضعیف می‌کند و ریتم روایت به‌خصوص در میانه فصل افت محسوسی دارد.

مک‌لین، کارگردان سریال، با بهره‌بردن از نماهای پهناور و استفاده مؤثر از پهپاد، وسعت و انزوای سرزمین را به زیبایی به تصویر می‌کشد. مناظر نه‌تنها نقش تزئینی ندارند، بلکه به نوعی استعاره‌ای از فاصله و شکاف عاطفی اعضای خانواده و تهدیدات بیرونی‌ای هستند که آن‌ها را احاطه کرده‌اند.

نور طبیعی و رنگ‌بندی ویژه (غلبه قرمز خاکی و طلایی خورشید) هر صحنه را به تابلوهایی زنده تبدیل می‌کند، اما همان‌طور که تصویرهای زیبا نمی‌توانند ضعف شخصیت‌پردازی را جبران کنند، «قلمرو» نیز در خارج از قاب، به قوت بصری‌اش بدهکار می‌ماند.

«قلمرو» سریالی است خوش‌ساخت و از نظر بصری جذاب که می‌تواند تماشاگر علاقه‌مند به درام‌های خانوادگی و وسترن را به خود جذب کند. اما روایت آن در سایه آثار شاخصی چون «یلواستون» و «وراثت» گم می‌شود. پیش‌بینی‌پذیری وقایع و شخصیت‌های کم‌عمق، موجب شده اثر از سطح سرگرمی‌ساز فراتر نرود.

اگر هدف، مشاهده مناظری مسحورکننده از آوت‌بک استرالیا و لمس اندکی از فرهنگ بومی و اصطلاحات محلی است، «قلمرو» می‌تواند تجربه‌ای لذت‌بخش باشد. اما برای مخاطبی که به دنبال اثری تازه و جسورانه در مضمون و روایت است، این سریال احتمالاً رضایت کامل به همراه نخواهد داشت.