کریستوفر نولان از بازنشستگی سینمایی تارانتینو گفت؛ امیدوارم به این تصمیم پایبند نماند

کریستوفر نولان، نویسنده و کارگردان «The Odyssey»، در گفت‌وگویی تازه به تصمیم کوئنتین تارانتینو برای کنار گذاشتن فیلمسازی سینمایی پس از ساخت دهمین فیلمش واکنش نشان داد؛ تصمیمی که سال‌هاست خود تارانتینو روی آن تاکید می‌کند، اما همچنان برای خیلی‌ها با تردید همراه است.

نولان که به عنوان یکی از جدی‌ترین حامیان تجربه تماشای فیلم روی پرده سینما شناخته می‌شود و در سال‌های اخیر نیز بارها از اکران سینمایی دفاع کرده، در مصاحبه با روزنامه تلگراف (The Telegraph) بریتانیا گفت با وجود احترام کامل به منطق تارانتینو، امیدوار است او در نهایت به این تصمیم وفادار نماند. نولان در این گفتگو که با اشاره به جایگاه او به عنوان رییس انجمن کارگردانان آمریکا (Directors Guild of America) مورد توجه قرار گرفته، گفت: «فکر می‌کنم نگاه کردن به این مسئله تا این حد مشخص و قطعی، خطرناک است. یعنی کوئنتین دلایل خودش را دارد و من خیلی برای آن‌ها احترام قائلم. اما امیدوارم که به آن‌ها پایبند نماند.»

او در ادامه نگاه شخصی خودش به فیلمسازی را هم توضیح داد؛ نگاهی که به نوعی در نقطه مقابل ایده تعیین یک پایان از پیش مشخص قرار می‌گیرد. نولان گفت: «من به هر فیلمی که می‌سازم، طوری نگاه می‌کنم که انگار آخرین فیلمی است که در عمرم خواهم ساخت، و بالاخره یک روز هم این فکر درست از آب درمی‌آید. برای همین هر بار می‌خواهم همه چیزم را در همان پروژه بگذارم. هیچ وقت با خودم نمی‌گویم این ایده را برای فیلم بعدی نگه می‌دارم. اصلا نمی‌خواهم این شکلی فکر کنم. می‌خواهم هر فیلم، همه چیز باشد.»

این حرف نولان، در واقع فقط یک واکنش ساده به تصمیم تارانتینو نیست؛ بلکه نوعی تشریح فلسفه کاری خودش هم هست. او سال‌هاست در گفت‌وگوهای مختلف از این ایده دفاع می‌کند که هر فیلم باید به مثابه یک اثر کامل و تمام‌عیار ساخته شود، نه پله‌ای برای پروژه بعدی. همین نگاه را می‌توان در کارنامه او، از «Memento» و «The Dark Knight» گرفته تا «Oppenheimer»، هم دید؛ فیلم‌هایی که معمولا با حداکثر جاه‌طلبی روایی و اجرایی ساخته شده‌اند.

البته کنار گذاشتن فیلمسازی سینمایی برای تارانتینو، به معنای خداحافظی کامل او با خلق اثر نیست. او پیش‌تر گفته بود که بعد از دهمین فیلمش، قصد دارد بیشتر روی پروژه‌های تلویزیونی، نوشتن و انتشار کتاب تمرکز کند. از جمله آثاری که در این زمینه بارها نامش مطرح شده، سریال وسترن «Bounty Law» است. همچنین او قرار است با نمایش «The Popinjay Cavalier» نخستین تجربه حضورش در صحنه تئاتر لندن را هم رقم بزند؛ اثری که از آن به عنوان یک کمدی تاریخی ماجراجویانه اروپایی یاد شده است. به همین دلیل، واژه «بازنشستگی» در مورد تارانتینو بیشتر به معنای فاصله گرفتن از فیلم بلند سینمایی است، نه توقف کامل فعالیت هنری.

با این حال، مهم‌ترین سئوال همچنان درباره همان فیلم دهم باقی مانده است؛ پروژه‌ای که هنوز جزییات قطعی‌اش روشن نیست. بعد از کنار گذاشته شدن «The Movie Critic»، گمانه‌زنی‌ها درباره مسیر بعدی تارانتینو شدت گرفت. رابرت ریچاردسن، فیلمبردار شناخته‌شده و از همکاران نزدیک تارانتینو، اخیرا گفته بود این فیلم دهم ممکن است حتی تابستان آینده کلید بخورد. اما هنوز مشخص نیست تارانتینو سراغ یک ایده کاملا جدید می‌رود یا یکی از طرح‌ها و فیلمنامه‌های قدیمی‌اش را از کشو بیرون می‌آورد.

در مقطعی، صحبت‌هایی درباره علاقه او به اقتباس از رمان‌های جاسوسی لن دیتن، از جمله «Berlin Game»، مطرح شده بود؛ هرچند این پروژه هرگز شکل رسمی به خود نگرفت. اگر تارانتینو در نهایت به سمت اقتباس برود، اتفاق چندان عجیبی نخواهد بود، چون او پیش از این هم «Jackie Brown» را بر اساس رمان «Rum Punch» نوشته المور لئونارد ساخته بود. این نکته از آن جهت مهم است که برخلاف تصور رایج، تارانتینو همیشه فقط به فیلمنامه‌های کاملا اورجینال متکی نبوده و در کارنامه‌اش تجربه موفق اقتباس هم دیده می‌شود.

از سوی دیگر، حتی در شرایطی که فیلم دهم او هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، پروژه‌های مرتبط با جهان کاری تارانتینو همچنان در جریان‌اند. او فیلمنامه «The Adventures of Cliff Booth» را تحویل داده؛ پروژه‌ای که دیوید فینچر کارگردانی آن را بر عهده دارد و قرار است امسال از نتفلیکس (Netflix) پخش شود. همچنین سونی پیکچرز (Sony Pictures) هنوز تلاش می‌کند پروژه کراس‌اور «Zorro/Django» را دوباره احیا کند. این‌ها نشان می‌دهد که حتی اگر تارانتینو واقعا از فیلمسازی سینمایی فاصله بگیرد، رد پای خلاقه او همچنان در پروژه‌های مختلف باقی خواهد ماند.

در بخش دیگری از این خبر، توجه‌ها به آینده خود نولان هم جلب شده است. «The Odyssey» در آستانه اکران، با پیش‌بینی‌های بسیار بزرگ در گیشه روبه‌رو شده و برخی برآوردها از افتتاحیه‌ای در محدوده ۲۰۰ میلیون دلار خبر می‌دهند. حتی این احتمال هم مطرح شده که فیلم در مجموع بتواند به فروش یک میلیارد دلاری برسد. این اعداد، اگر محقق شوند، بار دیگر جایگاه نولان را به عنوان یکی از معدود فیلمسازانی تثبیت می‌کنند که نامشان به تنهایی می‌تواند برای یک فیلم رویداد بسازد.

نکته جالب اینجاست که نولان در همین دوران، از علاقه‌اش به ساخت یک فیلم ترسناک هم حرف زده، اما گفته هنوز ایده‌ای را که واقعا مناسب این ژانر باشد پیدا نکرده است. به بیان دیگر، او برخلاف تارانتینو، فعلا ذهنش را با خط پایان درگیر نکرده و ترجیح می‌دهد هر پروژه را چنان بسازد که انگار آخرین فرصت بیان کامل اوست.

در نهایت، حرف نولان درباره تارانتینو بیش از آنکه یک مخالفت مستقیم باشد، نوعی دعوت به ادامه دادن است؛ دعوتی از سوی فیلمسازی که خود به سینما به چشم یک میدان تمام‌عیار برای هر بار خلق کردن نگاه می‌کند. برای همین هم جمله کلیدی او، یعنی «امیدوارم به این تصمیم پایبند نماند»، برای دوستداران سینما معنایی روشن دارد: حتی اگر تارانتینو بخواهد با دهمین فیلمش پرونده کارگردانی سینمایی را ببندد، هنوز خیلی‌ها باور دارند سینما به فیلم‌های بیشتری از او نیاز دارد.