بازار رسمی جشنواره تورنتو آغاز به کار کرد؛ از پروژه‌های هرتسوگ تا ریسک تازه زک اسنایدر

پس از سال‌ها معامله‌های پراکنده و غیررسمی در حاشیه جشنواره فیلم تورنتو، این رویداد بزرگ سرانجام بازار رسمی خود را راه‌اندازی کرد. «تیف: بازار» (TIFF: The Market) از ۱۰ تا ۱۶ سپتامبر در کنار جشنواره تورنتو برپا می‌شود و قرار است به محلی برای خریدوفروش فیلم‌های آماده، پیش‌فروش پروژه‌ها، تامین مالی مشترک، بسته‌بندی آثار تازه و حتی معرفی پروژه‌های تلویزیونی، تعاملی و بازی تبدیل شود.

بازار جدید در مرکز همایش‌های مترو تورنتو برگزار می‌شود؛ اما چارلز ترمبلی، مدیر این بخش، تاکید کرده که هدف، رقابت مستقیم با بازار فیلم آمریکا (AFM) یا گردهمایی تلویزیونی میپ‌کام (MIPCOM) در کن نیست. به نظر می‌رسد تورنتو می‌خواهد از اعتبار جشنواره و فضای پرجنب‌وجوش آن استفاده کند تا مدلی منعطف‌تر برای ارتباط میان فیلم‌سازان، تهیه‌کنندگان، پخش‌کنندگان و سرمایه‌گذاران بسازد.

دوره نخست «TIFF: The Market» عملا یک آزمون بزرگ برای این ایده است. فیلم‌ها در مراحل گوناگون تولید و با مدل‌های متفاوت تامین مالی و پخش، به خریداران ارائه می‌شوند؛ از آثار هنری مولفان شناخته‌شده تا تریلرهای تجاری، انیمیشن‌های مستقل و مستندهای سیاسی. در فهرست امسال نام‌هایی چون ورنر هرتسوگ، مالگورژاتا شوموفسکا، کورتنی کاکس، تیم بلیک نلسون و زک اسنایدر دیده می‌شود.

این بازار در شرایطی آغاز می‌شود که صنعت مستقل همچنان با دشواری‌های اقتصادی و تردید خریداران روبه‌روست، اما موفقیت‌های اخیر نشان داده فیلم‌های اورجینال و جسورانه هنوز می‌توانند راه خود را پیدا کنند. سال گذشته فروش ۱۵ میلیون دلاری «Obsession» ساخته کری بیکر در تورنتو، به یکی از نشانه‌های امیدبخش بازار بدل شد. کریستین مرکوری از کپ‌استون استودیوز، که در مذاکره آن قرارداد با فوکوس فیچرز نقش داشت، معتقد است بازار سخت است اما برای ایده‌های تازه و خطرپذیر همچنان فرصت وجود دارد. او می‌گوید موفقیت فیلم‌های مستقل اورجینال دیگر فقط یک امید مبهم نیست و صنعت باید برای صداهای تازه سرمایه‌گذاری کند.

در میان پروژه‌های پرسر‌وصدا، «Bucking Fastard» ساخته ورنر هرتسوگ جایگاه ویژه‌ای دارد. رونی مارا و کیت مارا، دو خواهر بازیگر، برای نخستین بار در یک فیلم هم‌بازی شده‌اند و نقش خواهرانی با پیوندی رازآلود را ایفا می‌کنند؛ زنانی که هم‌زمان حرف می‌زنند، عاشق یک مرد می‌شوند و خواب‌های مشابه می‌بینند. آن‌ها سپس در جست‌وجوی سرزمینی خیالی، تصمیم می‌گیرند تونلی از میان یک رشته‌کوه حفر کنند. اورلاندو بلوم و دامنال گلیسون نیز در این فیلم حضور دارند و هان‌وی فیلمز مسئول فروش آن است.

«Copperhead» به کارگردانی جان سواب، یکی از تجاری‌ترین تریلرهای بازار امسال به شمار می‌آید. مایلز تلر، جیسون موموآ، آدریا آرجونا و کیفر ساترلند در این اثر اکشن بازی می‌کنند؛ داستان کارآگاهی کهنه‌کار که پس از فاجعه‌بار شدن یک معامله مواد مخدر در پوشش عملیات مخفی، مجبور می‌شود با مامور جوانی از دولت فدرال همراه شود تا توطئه‌ای را درون واحد خودشان افشا کند.

استودیوکانال نیز با «Everybody Wants to F*ck Me» وارد تورنتو می‌شود؛ تریلری با ایده‌ای عجیب و تجاری که تارون اجرتون در آن نقش مردی را بازی می‌کند که خود را فمینیستی حساس معرفی می‌کند، اما در واقع زن‌باره‌ای سریالی است. یک رابطه کوتاه با غریبه‌ای مرموز، زندگی او را به شکلی ناگهانی و فاجعه‌آمیز تغییر می‌دهد؛ او به فردی مقاومت‌ناپذیر برای دیگران بدل می‌شود. موفقیت آثار پرمفهوم و پرریسک در تورنتو، از جمله استقبال پیشین از «The Substance»، امید این پروژه را برای جلب توجه بیشتر کرده است.

کورتنی کاکس با دومین تجربه کارگردانی‌اش، «Evil Genius»، به بازار آمده است. این کمدی-درام جنایی بر اساس پرونده بدنام «بمب‌گذار پیتزافروش» ساخته شده و دیوید هاربر و پاتریشا آرکت در آن بازی می‌کنند. فیلم با تهیه‌کنندگی آگوست نایت و شرکت اگریکیت فیلمز جیسن بیتمن به‌طور کامل تامین مالی و تولید شده، اما هنوز شرکت فروش بین‌المللی ندارد. کاکس امیدوار است نمایش فیلم در تورنتو بتواند مانند مسیر «The Christophers» استیون سودربرگ در سال گذشته، به فروش داخلی آن منجر شود.

در «Honeymoon / Funeral»، ربکا فرگوسن و گرتا لی نقش‌آفرینی می‌کنند. فیلم به کارگردانی ناناتچکا خان، یک کمدی-درام عاشقانه درباره رابطه‌ای میان دو زن است: زنی که درست پیش از عروسی رها شده و تصمیم دارد به‌تنهایی به ماه‌عسل از پیش برنامه‌ریزی‌شده‌اش برود، در سفر با زنی آشنا می‌شود که برای مراسم خاکسپاری مادرش به خانه بازمی‌گردد. سابقه خان در ساخت کمدی رمانتیک «Always Be My Maybe» می‌تواند به جذابیت این پروژه برای پلتفرم‌های استریم کمک کند.

علاقه‌مندان سینمای هنری احتمالا چشم به «The Idiot(s)» خواهند داشت؛ فیلمی از مالگورژاتا شوموفسکا و میخاو انگلرت که به زندگی زنی می‌پردازد که به فئودور داستایفسکی کمک کرد تا از بحران عبور کند و «ابله» را بنویسد. ایمی لو وود و جانی فلین نقش آنا و فئودور داستایفسکی را بازی می‌کنند و ویکی کریپس و کریستیان فریدل نیز در جمع بازیگران حضور دارند.

«The Julia Set» به کارگردانی نیکی برن، نماینده آثار بلوغ و جوانانه بازار است. چیس اینفینیتی نقش ریاضی‌دان جوانی را بازی می‌کند که یک دستیار آموزشی با بازی کریستوفر براینی او را برای رقابتی بسیار معتبر در مقطع کارشناسی انتخاب می‌کند. این فیلم نخستین تجربه بلند برن است و می‌تواند فرصتی برای درخشش دو چهره جوان آن باشد.

یکی از کنجکاوی‌برانگیزترین حضورها متعلق به زک اسنایدر است. او با «The Last Photograph»، یک اکشن مستقل درباره مامور پیشین اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا که برای انتقام به جنگل‌های آمریکای جنوبی می‌رود، به تورنتو می‌آید. این پروژه سال‌ها از علایق شخصی اسنایدر، کارگردان «۳۰۰»، «Justice League» و «Man of Steel»، بوده است. نمایش جهانی فیلم در جشنواره تورنتو برای اسنایدر از این جهت اهمیت دارد که او، با وجود سابقه‌اش در بلاک‌باسترها، هنوز در بازار بین‌المللی فیلم مستقل چهره‌ای آزموده‌شده نیست.

«Lincoln in the Bardo» نیز از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های امسال است. دوک جانسون رمان برنده بوکر جرج ساندرز را در ترکیبی از استاپ‌موشن و فیلم زنده اقتباس کرده است. تام هنکس در نقش آبراهام لینکلن ظاهر می‌شود؛ پدری که برای پسر مرده‌اش سوگواری می‌کند، در حالی که ارواح مردگان با صداپیشگی ویلم دفو، جاناتان بیلی و پیتر دینکلیج درباره اندوه، مرگ و همدلی تامل می‌کنند.

تیم بلیک نلسون نیز با «The Lives and Deaths of Wilson Shedd» در قامت نویسنده، کارگردان و بازیگر حضور دارد. آماندا سایفرد نقش معلم زبان انگلیسی را بازی می‌کند که در ازدواجی خشونت‌آمیز گرفتار شده است. او با پذیرفتن شغلی در زندانی فوق‌امنیتی در اوکلاهما، کلاس‌های نویسندگی خلاق برگزار می‌کند و به زندانی کاریزماتیک با بازی اسکوت مک‌نری دل می‌بندد. با توجه به فضای جدی داستان و ترکیب بازیگران، فیلم احتمالا مورد توجه خریداران علاقه‌مند به آثار فصل جوایز قرار خواهد گرفت.

مستند «Naza» ساخته یووال آبراهام و ریچل صور، از دیگر آثار مهم و احتمالا بحث‌برانگیز بازار است. این دو فیلم‌ساز پیش‌تر با مستند برنده اسکار «No Other Land» شناخته شدند. فیلم بر پایه گزارش‌هایی شکل گرفته که میان سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ در نشریات +۹۷۲، لوکال کال و گاردین منتشر شده‌اند. گاردین و جیمز ویلسون، تهیه‌کننده «The Zone of Interest»، در تولید مشارکت دارند و جاناتان گلیزر تهیه‌کننده اجرایی فیلم است.

«Prima Facie» با بازی سینتیا اریوو نیز پیش از آغاز بازار، زمزمه‌های اولیه‌ای درباره فصل جوایز ایجاد کرده است. این فیلم اقتباسی از نمایشنامه موفق سوزی میلر است و داستان وکیلی جوان و بااستعداد در بریتانیا را روایت می‌کند که پس از رفتار یکی از همکارانش، اعتمادش به ساختار قانون فرو می‌ریزد.

«The Surgeon» ساخته روشن ستی، پزشک سرطان‌شناس و فیلم‌سازی که پیش‌تر در کن نیز توجه خریداران را جلب کرده بود، میشل یئو و مارتین فریمن را در کنار هم قرار می‌دهد. یئو نقش پزشکی بسیار ماهر را بازی می‌کند که با تهدید اسلحه وادار می‌شود جان یک گانگستر مبتلا به بیماری خطرناک را نجات دهد؛ موقعیتی که ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یک تریلر اکشن پرتعلیق دارد.

در سوی دیگر بازار، «Trash Mountain» ساخته کریس ری با حضور کالب هیرن و زویی دشانل، روایتی تلخ‌وشیرین از خواهر و برادری است که پس از مرگ پدر احتکارگرشان باید خانه او را خالی کنند. جکی ویور، جبوکی یانگ-وایت و کایل ماروین نیز در این فیلم بازی کرده‌اند؛ اثری کوچک‌تر که می‌تواند با فضای انسانی و طنز خود، به گزینه‌ای محبوب برای مخاطبان جشنواره تبدیل شود.

فیلم «Vintage Violence» ساخته یوجین کوتلیارنکو نیز در بخش «Midnight Madness» نمایش داده می‌شود. کول اسپراوس نقش استریمری را ایفا می‌کند که برای فروش لباس‌های جین وینتیج در ژاپن برنامه‌ریزی کرده، اما ناخواسته در تیررس یاکوزا قرار می‌گیرد. انتخاب این فیلم از سوی کمیته نوجوانان تورنتو، همان گروهی که پیش‌تر «Obsession» را انتخاب کرده بود، به کنجکاوی پیرامون سرنوشت تجاری آن افزوده است.

«تیف: بازار» در نخستین دوره خود بیش از آن‌که بخواهد جای بازارهای قدیمی را بگیرد، می‌کوشد مسیر تازه‌ای میان جشنواره و معامله تجاری باز کند. حضور هم‌زمان فیلم‌های هنری، آثار ژانری، پروژه‌های آماده اکران و ایده‌های در جست‌وجوی سرمایه، تصویری از صنعتی می‌سازد که هنوز زیر فشار است، اما میلش به کشف داستان‌های تازه را از دست نداده؛ و تورنتو امیدوار است همین میل، مهم‌ترین کالای بازار جدیدش باشد.