فردی که باعث شکل‌گیری تصورمان از چگونگی حرف زدن دزدان دریایی شد

در سال ۲۰۰۲، دیو بری (Dave Barry)، ستون‌نویس طنزپرداز و علاقه‌مند به ترانه‌های بد، مقاله‌ای نوشت که ناخواسته نگاه ما به دزدان دریایی را برای همیشه تغییر داد. او فاش کرد که جان باور (John Baur) و مارک سامرز (Mark Summers)، دو دوستی که از بازی راکتبال (Racquetball) لذت می‌بردند، متوجه شدند بازی وقتی خیلی بامزه‌تر می‌شود که همه با لحن کلیشه‌ای دزدان دریایی حرف بزنند.

این دو نفر با معیارهایی که خود بری آن‌ها را در بهترین حالت «دلبخواهی» می‌نامید، روز ۱۹ سپتامبر را به عنوان «روز مثل دزد دریایی صحبت کن» («Talk Like a Pirate Day») انتخاب کردند.

و از همین‌جا یک سنت متولد شد.

روزی که اینترنت پر از «آآررر!» شد

احتمالش زیاد است که شما هم ردپای این روز را دیده باشید. توییتر (ایکس) پر می‌شود از پیام‌هایی درباره بادبان اصلی، عرشه کشتی و «سگ‌های مبتلا به اسکوروی»؛ واژه «arr» هم رسماً به جای «بله» پذیرفته می‌شود.

اما یک سوال مهم مطرح است: آیا دزدان دریایی واقعی واقعاً این‌طور حرف می‌زدند؟

پاسخ کوتاه: نه، دقیقاً.

منشأ واقعی «لهجه دزد دریایی»

ایده امروزی ما درباره نحوه صحبت دزدان دریایی، عمدتاً ریشه در بازی‌های به‌یادماندنی یک بازیگر دارد: رابرت نیوتن (Robert Newton).

نیوتن در چندین فیلم و سریال نقش دزد دریایی را بازی کرد، از جمله:

• لانگ جان سیلور (Long John Silver) در اقتباس دیزنی از رمان «جزیره گنج» («Treasure Island»)
• ادوارد تیچ (Edward Teach) معروف به «بلک‌بیرد» («Blackbeard») در فیلم «بلک‌بیرد، دزد دریایی» («Blackbeard, the Pirate»)

صدای خشن، کش‌دار و پر از «ر»‌های اغراق‌آمیز نیوتن، به‌شدت تأثیرگذار بود و خیلی زود در ذهن تماشاگران تثبیت شد.

لهجه وست کانتری؛ راز «آآررر»

رابرت نیوتن در دورست (Dorset) انگلستان به دنیا آمده بود؛ منطقه‌ای در جنوب‌غربی بریتانیا که به «وست کانتری» (West Country) معروف است. گویش این ناحیه ویژگی‌هایی دارد که ما امروز فوراً آن را با دزدان دریایی مرتبط می‌دانیم.

برای مثال:

• تلفظ «ر» به‌صورت پررنگ و سخت (Hard R)
• کش‌دادن بعضی صداها
• آهنگ گفتاری خشن و روستایی

نیوتن همین لهجه بومی را وارد نقش‌هایش کرد و نتیجه آن‌چنان ماندگار شد که لهجه وست کانتری عملاً به لهجه رسمی دزدان دریایی در فرهنگ عامه تبدیل شد.

اما آیا این تصویر تاریخی است؟

اغلب پژوهشگران معتقدند که تصویر نیوتن چندان دقیق تاریخی نیست. با این حال، بررسی دقیق این موضوع کار ساده‌ای هم نیست.

چرا؟

• «دوران طلایی دزدی دریایی» («Golden Age of Piracy») بیش از یک قرن پیش از اختراع ضبط صدا بوده است.
• دزدان دریایی عادت چندانی به نوشتن خاطرات نداشتند.
• بسیاری از آن‌ها بی‌سواد بودند.
• آن‌هایی هم که می‌نوشتند، معمولاً پیش از دزد دریایی شدن تحصیل‌کرده بودند، بنابراین نوشته‌هایشان از نظر زبانی تفاوتی با سایر افراد باسواد آن عصر ندارد.

به همین دلیل، ما مدرک معتبری از این‌که دزدان دریایی واقعی با چه لهجه یا اصطلاحاتی حرف می‌زدند، در دست نداریم.

شاید باید اسمش عوض شود!

با این حساب، شاید منصفانه‌تر باشد که ۱۹ سپتامبر را «روز مثل رابرت نیوتن حرف بزن» («Talk Like Robert Newton Day») بنامیم، نه روز دزدان دریایی.

با این حال، واقعیت تاریخی چندان هم مهم نیست. فریاد زدن «shiver me timbers» («لرزه به تخته‌ها!» / اصطلاحی طنزآمیزِ مخصوص دزدان دریایی برای ابراز تعجب، شوخی یا هیجان — مثل گفتنِ وای خدای من!.) یا تهدید به «walk the plank» («روی تخته راه رفتن» / «اصطلاحی برگرفته از افسانه‌های دزدان دریایی؛ یعنی مجازات شدن یا مجبور شدن به کاری خطرناک مثل پرتاب به دریا)، هرچند دقیق نیست، اما همچنان سرگرم‌کننده است. به‌خصوص اگر وسط بازی راکتبال باشید.