فصل کرونا چگونه «Grey’s Anatomy» را به نقطه بیبازگشت رساند؟

«Grey’s Anatomy» از سال ۲۰۰۵ روی آنتن است؛ یعنی فرصت کافی داشته تا هم اوجهای درخشان را تجربه کند و هم افتهای ناامیدکننده را. درام پزشکی شاندا رایمز که ابتدا بهعنوان جایگزینی میانفصلی شروع شد، به یکی از بادوامترین سریالهای تاریخ تلویزیون تبدیل شد. در مرکز داستان هم الن پومپئو قرار دارد؛ بازیگر نقش دکتر مردیت گری که از کارآموز جراحی به جراح عمومی صاحب جایزه و یکی از مالکان بیمارستان رسید. مردیت در کنار همکارانش زندگی میکند، عاشق میشود و درس میگیرد؛ ضمن اینکه، مثل تقریبا تمام پزشکان این سریال، مدام با پروندههایی روبهرو میشود که به شکلی به زندگی شخصیاش گره میخورند.
البته معرفی پومپئو بهعنوان بازیگر اصلی به توضیحی نیاز دارد. او در فصل نوزدهم، در سال ۲۰۲۲، از جمع بازیگران ثابت کنار رفت، اما همچنان روایت صوتی سریال را بر عهده دارد و آنقدر به داستان بازمیگردد که مردیت، عملا، هنوز شخصیت محوری آن است.
اگر بخواهیم برای آغاز سقوط «Grey’s Anatomy» یک مقطع مشخص پیدا کنیم، گزینه کم نداریم: رابطه جسمانی ایزوبل «ایزی» استیونز، با بازی کاترین هایگل، با نامزد درگذشتهاش، پیش از آنکه متوجه تومور مغزی خود شود؛ سقوط هواپیمایی که جان چند جراح را میگیرد؛ یا عروسیهایی که انگار بدون یک بحران عجیب و نمایشی به پایان نمیرسند.
اما مسئله اینجاست که سریال بارها پس از چنین افتهایی دوباره جان گرفته است. حوالی خروج ایزی، ادغام بیمارستانها رخ میدهد و فصل ششم با یک پایانبندی دوقسمتی تمام میشود که از قلههای واقعی مجموعه است. به همین دلیل، نقطه بیبازگشت را باید جای دیگری جستوجو کرد: فصل هفدهم، همان فصل کرونا. با تمام احترامی که برای تلاش سریال در بازتاب واقعیت آن روزهای ترسناک قائلیم، به نظر همین فصل آغاز افولی بود که دیگر جبران نشد.
در نگاه اول، پرداختن مستقیم یک درام پزشکی به همهگیری کوویدـ۱۹ کاملا منطقی بود. پوشیدن تجهیزات محافظتی توسط شخصیتها، از نظر عملی هم با شرایط تولید در آن دوران هماهنگی داشت. مشکل، انتخاب موضوع نبود؛ شیوه پرداختن به آن بود.

مردیت در طول فصل هفدهم به نوع شدیدی از کوویدـ۱۹ مبتلا میشود و این اتفاق، او و تا حدی پومپئو را برای بخش عمده ادامه فصل از جریان اصلی داستان کنار میگذارد. جای حضور فعال مردیت در بیمارستان را خط داستانی عجیبی میگیرد: دیدار با عزیزان ازدسترفته در رویا، در ساحلی که هواداران آن را «ساحل کما» مینامند.
اصرار فصل بر نمایش همه وجوه تلخ همهگیری، انرژی سریال را هم فرسوده کرد؛ انرژیای که به نظر هرگز کاملا بازنگشت. لحظههای سبکتر و شوخطبعانه کمرنگ شدند؛ همان لحظههایی که حتی در فصل چهاردهم هنوز میتوانستند یک قسمت بهیادماندنی بسازند. کافی است ماجرای خوردن اتفاقی کلوچههای حاوی کانابیس را به یاد بیاوریم؛ وقتی بیشتر پزشکان مجبور شدند دست از طبابت بکشند و منتظر بمانند تا اثر آن از بین برود.
در فصل کرونا، تماشاگر دیگر حتی با پناهبردن به سریال هم از همهگیری اطرافش فاصله نمیگرفت. بدتر اینکه یکی از بهترین ویژگیهای «Grey’s Anatomy»، یعنی دیالوگهای واقعا بامزه و هوشمندانهاش، در این میان به حاشیه رفت. مردیت سرانجام بهبود پیدا کرد و ساحل کما را پشت سر گذاشت، اما خود سریال نتوانست همان مسیر را طی کند. با ادامه مجموعه، افت کیفیت بیش از پیش احساس میشود.
بحث مخالفتها با «Grey’s Anatomy» چیز تازهای نیست. از زمان پخش نخستین قسمت، بخش زیادی از اتفاقاتش اغراقآمیز و گاهی مضحک است. حتی برخی پزشکان تایید کردند که از نظر واقعگرایی پزشکی، با فاصله زیادی از ضعیفترین نمونههای تلویزیونی است.
با این همه، سریال جذابی بود. شاندا رایمز، زمانی که مستقیما در ساخت سریال نقش داشت، دیالوگنویسی چیرهدست بود و بارها مونولوگهایی درخشان در اختیار بازیگرانی مانند ساندرا او قرار داد؛ بازیگری که پس از پایان فصل دهم از مجموعه جدا شد. هماهنگی بیشتر بازیگران اولیه انکارناپذیر بود و شوخیها اغلب درست به هدف میزدند.
همان پایانبندی دوقسمتی فصل ششم، «Sanctuary» و «Death and All His Friends»، نمونه روشنی از توانایی سریال است. این دو قسمت که تیراندازی مرگباری در بیمارستان را روایت میکنند، همچنان از محبوبترین تجربههای تماشای تلویزیوناند؛ آثاری که میتوان آنها را کنار بسیاری از درامهای معتبر گذاشت و از مقایسه نترسید.
همین گذشته است که افت امروز «Grey’s Anatomy» را دردناک میکند. هنوز مخاطب دارد؛ شاید از سر وفاداری به همراهیای که سالها ادامه داشته، اما این تماشا دیگر آسان نیست. بهجای دیالوگهای تندوتیزی که مثل توپ تنیس میان شخصیتها ردوبدل میشدند، حالا اغلب با توضیحهای طولانی و لحنی نصیحتگر روبهرو هستیم. مثلا پزشکی زن برای همکار مردش شرح میدهد که زنان زیر تاثیر فشارهای اجتماعی به جراحی لیفت باسن برزیلی روی میآورند؛ گفتوگویی که بیش از آنکه طبیعی به نظر برسد، شبیه توضیح مستقیم پیام صحنه است.
سریالی که زمانی شخصیت، شوخطبعی و بحران را با مهارت کنار هم مینشاند، حالا بیش از حد به یک درام پزشکی معمولی با دیالوگهای توضیحی تبدیل شده است. «Grey’s Anatomy» امروز سایه کمرنگی از گذشته خود است و به نظرم، نقطه آغاز این تغییر را باید در فصل هفدهم جستوجو کرد.





