آرتور هراری: هوش مصنوعی در نویسندگی مسیری لغزنده است
کارگردان «The Unknown» در جشنواره مراکش از نگرانیاش درباره وابستگی به هوش مصنوعی گفت؛ هرچند توضیح داد که برای اجرای یکی از صحنههای فیلم تازهاش از دیپفیک استفاده کرده است.

آرتور هراری ترجیح میدهد هوش مصنوعی را از فرایند خلاقهاش دور نگه دارد، اما تجربه ساخت «The Unknown» نشان میدهد مرزبندی با این فناوری همیشه ساده نیست. این فیلمساز فرانسوی روز یکشنبه در جشنواره فیلم مراکش، ابتدا گفت جایی برای هوش مصنوعی در کارش نمیبیند و کمی بعد توضیح داد که گروه سازنده فیلم تازهاش برای خلق صحنهای با حضور لئا سیدو، به ابزار دیپفیک متوسل شدهاند.
هراری، نویسنده مشترک و برنده اسکار فیلمنامه «Anatomy of a Fall»، در گفتوگو با شارل تسون، منتقد و تاریخنگار سینما، به پرسش یکی از حاضران درباره جایگاه هوش مصنوعی در روند آفرینش آثارش پاسخ داد. او گفت: «من هم تقریبا در موقعیت بقیهام؛ این حرکت به سمت استفاده از هوش مصنوعی ناگهان از راه رسیده و دیگر فقط یک امکان نیست، بلکه روزبهروز فراگیرتر و وسوسهانگیزتر میشود. شخصا هیچوقت از آن استفاده نکردهام و فعلا هم جایی برایش در کارم نمیبینم.»
با این حال، او لحظاتی بعد این گفته را دقیقتر کرد و از استفاده از دیپفیک در یکی از صحنههای کلیدی «The Unknown» خبر داد: «جایی در فیلم، لئا سیدو، لئا سیدو را میبوسد و برای اجرای آن مجبور شدیم از یک ابزار دیپفیک استفاده کنیم. اما پشت این کار یک انسان بود. همیشه انسانی در فرایند حضور داشت؛ کسی که، بهنوعی، آن را برنامهریزی میکرد و تحت کنترل نگه میداشت.»
هراری تاکید کرد که مخالفتش با این فناوری مطلق نیست. مسئله اصلی برای او، تشخیص مرز میان ابزاری برای اجرای یک ایده و ابزاری است که خودِ فرایند خلق را به عهده میگیرد. او گفت: «فکر میکنم باید از همان مرحله نوشتن، از خودمان بپرسیم جوهره چیزی که میخواهیم خلق کنیم چیست.»
مقاومت او در مقام نویسنده جدیتر است. هراری استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای جستوجوها و پژوهشهای ساده را «کاملا قابل قبول و جالب» دانست، اما سپردن بخشهایی از فرایند نوشتن به آنها را «مسیری بسیار لغزنده» توصیف کرد؛ مسیری که به باورش میتواند استفاده موردی را به عادتی فراگیر تبدیل کند.
او برای توضیح این نگرانی به رابطه روزمره مردم با تلفن همراه اشاره کرد: «ما اساسا مستعد وابسته شدن هستیم. همین گوشیهایمان را ببینید؛ مدام به آنها چسبیدهایم. وقتی یک قدم وارد این مسیر شوید، خیلی سخت میشود که در هر مرحله سراغش نروید.»
«The Unknown» که امسال در بخش مسابقه جشنواره کن و در رقابت برای نخل طلا رونمایی شد، یک درام روانشناختی با محور جابهجایی بدن است. لئا سیدو در آن نقش زنی ناشناس را بازی میکند که شبی را با عکاسی به نام داوید، با بازی نیلز اشنایدر، میگذراند. داوید پس از بیدار شدن درمییابد که در بدن این زن گرفتار شده است. فیلم از رمانی گرافیکی اقتباس شده که هراری یکی از نویسندگان آن بوده است.
سیدو پیشتر در گفتوگو با ورایتی، این نقش را «بهترین نقشی که تا به حال بازی کردهام» توصیف کرده بود. نگاه او به آینده هوش مصنوعی نیز، دستکم در آن مصاحبه، خوشبینانهتر بود. این بازیگر در پاسخ به اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند فیلمسازان را از میدان خارج کند، گفته بود: «فکر نمیکنم. به نظرم هیچچیز جای انسانیت را نمیگیرد. احساس خطر نمیکنم. شاید هم اشتباه کنم! اما به سرشت انسان باور دارم.»
حضور هراری در مراکش بخشی از مجموعه نشستهای گفتوگوی این جشنواره است؛ برنامهای که چهرههایی چون رایان جانسون، کارگردان «Knives Out»، لوکا گوادانینو، نامزد اسکار برای «Call Me by Your Name»، کریستیان مونجیو، برنده نخل طلا برای «Fjord»، و مونیکا بلوچی نیز در آن حضور دارند. جشنواره فیلم مراکش از ۲۰ تا ۲۸ نوامبر برگزار میشود.
تفاوت میان موضع اولیه هراری و توضیحش درباره دیپفیک، همان دشواریای را آشکار میکند که بحث هوش مصنوعی در سینما با آن روبهروست: استفاده از فناوری لزوما به معنای واگذاری خلاقیت نیست، اما مرز این دو نیاز به مراقبت دارد. برای او، پرسش تعیینکننده ظاهرا نه صرفا «استفاده کنیم یا نکنیم»، بلکه این است که در هر مرحله، تصمیم خلاقه همچنان در اختیار چه کسی باقی میماند.





