جان وو در جشنواره لومیر با نسخههای ۴K «A Better Tomorrow»، «The Killer» و «Hard Boiled»؛ بازگشت شاهکارهایی که سینمای اکشن را متحول کردند
نام جان وو امروز با یکی از شاخصترین سبکهای بصری سینمای جهان گره خورده، اما در دهه ۱۹۸۰ او در پایینترین نقطهی حرفهاش قرار داشت. در همان دوران، سه فیلمی که بعدها نه تنها آیندهی او را نجات داد بلکه چو یون-فت را به ستارهای بینالمللی بدل کرد و زبان تازهای برای سینمای اکشن ساخت، متولد شدند: «A Better Tomorrow» (۱۹۸۶)، «The Killer» (۱۹۸۹) و «Hard Boiled» (۱۹۹۲). اکنون این سه اثر در قالب نسخههای بازسازیشده ۴K، این هفته در جشنواره لومیر لیون فرانسه با حضور خود وو نمایش داده میشوند.
وو در دفتر کارش در لسآنجلس، با پوسترهایی از آثارش و فیلمهای فرانسوی ژان-پییر ملویل مثل «Le Cercle Rouge» و «L’Aîné des Ferchaux» میزبان خبرنگاران شد. او که در جوانی شعر مینوشت، میگوید همیشه به دنبال کشف زیبایی حتی در دل ویرانی بوده و تحت تأثیر رمانتیسم و فیلمهای اروپایی—به ویژه «چترهای شربورگ» اثر ژاک دمی—قرار دارد.
«وقتی فیلم اکشن میسازم، به آن به چشم یک نقاشی یا شعر نگاه میکنم، حتی چیزی شبیه یک موزیکال. چون خیالپردازم و همیشه رویای زیبایی در ذهنم دارم.»
اولین تجربه سینمایی وو، دستیاری کارگردان چانگ چه در استودیو شاو برادرز بود. هرچند هیچگاه هنرهای رزمی را نیاموخت، اما علاقهی او به رقص باعث شد صحنههای نبردهای مسلحانه را همچون حرکات باله طراحی کند.
در دهه ۷۰، وو فیلمهای کمدی و آثاری کاملاً خارج از برند فعلیاش مثل اپرای کانتونی «پرنسس چانگ پینگ» را کارگردانی کرد، اما اوایل دهه ۸۰ به «سم گیشه» بدل شد. در این دوره تسوی هارک، دوست و کارگردان پرفروش آن زمان، به کمک او آمد و برای کمپانی Golden Princess تهیهکنندگی «A Better Tomorrow» را برعهده گرفت.
هارک به وو اجازه داد فیلم را با سبک شخصی خود بسازد، دیالوگها را تغییر دهد و مضامین برادری، دوستی و فداکاری را پررنگ کند. طراحی شخصیت چو یون-فت با ترنچکوت، ادای دین به آلن دلون و کن تاکاکورا بود.
وو حتی جزئیاتی مانند اندازه انگشت روی ماشه بازیگران را بررسی میکرد تا مناسبترین سلاح را برای هر فرد انتخاب کند. ایده نمادین «دو اسلحه در دو دست» هم از تلاش برای ایجاد ریتم در نبرد و دوری از سلاحهای مثل مسلسل آمد. نتیجه، صحنهای شد که موسیقیاش را با شلیکهای متناوب دو دست میشنویم.
«The Killer» فیلمی شاعرانه درباره قاتلی است که برای نجات خوانندهای از جانش میگذرد، ساخته شده بدون فیلمنامه کامل و با هدایت صحنهبهصحنه وو. این فیلم او را به چشم منتقدان بینالمللی در جشنواره تورنتو بهعنوان نابغهای بصری معرفی کرد.
«Hard Boiled» الهام خود را از یک خبر ژاپنی درباره جنایتی علیه نوزادان گرفت و آن را به دو پلیس قهرمان که بیماران، بهویژه نوزادان، را از چنگ مافیای بیرحم میرهانند تبدیل کرد. استقبال غربیها از این اثر، راه هالیوود را برای وو گشود.
وو با «Hard Target» وارد هالیوود شد، اما با کنترل شدید استودیوها و ستارهها مواجه شد. بهترین تجربه آمریکاییاش «Face/Off» بود، که با حمایت بیقید و شرط شری لنسینگ در پارامونت ساخته شد.
کمپانی Golden Princess مالک حقوق آثار وو و هارک بود و با ورشکستگی آن، فیلمها در بسیاری بازارها ناپدید شدند. امسال با خرید آرشیو توسط Shout! Studios، نسخههای بازسازیشده در دسترس قرار گرفتهاند. این اتفاق امکان بازسازی «The Killer» را هم فراهم کرد—این بار با قاتل زن.
تنها حسرت بزرگ وو، عدم امکان بازگرداندن نسخهٔ اصلی سهساعته «Bullet in the Head» است که به دستور تهیهکنندگان برای اکران در هنگکنگ به دو ساعت کاهش یافت و نگاتیو صحنههای حذفشده نابود شد.
نوآوریهای بصری وو—از حرکت آهسته تا هماهنگی رقصگونه گلولهها—بر فیلمسازانی چون رابرت رودریگز و لوک بسون اثر گذاشته و الهامبخش آثار مدرنی چون «The Matrix» و مجموعه «John Wick» بوده است.
