فیلم ترسناک فراموششدهای که نخستین نقش اصلی تام سلک را رقم زد
شاید تام سلک نقش ایندیانا جونز را از دست داده باشد، اما پیش از آن، نقش متصدی موزهای را بازی کرده بود که ناگهان خود را در مرکز ماجرایی فراطبیعی میبیند. سلک قبل از آنکه با نقش توماس مگنوم در «Magnum, P.I.» به شهرت برسد، در فیلم ترسناک «Daughters of Satan» نقش جیمز رابرتسون را ایفا کرد؛ نخستین نقش اصلی این بازیگر جوان در سینما.
خود فیلم مدتهاست به دست فراموشی سپرده شده، اما تماشای آن در توبی (Tubi) هنوز ارزش دارد، البته سایت ۳۰نما هم این اثر را در آرشیو خود دارد؛ نهفقط به این دلیل که اولین حضور سلک در جایگاه ستاره اصلی یک فیلم است، بلکه چون «Daughters of Satan» همزمان فضایی تاریک، خندهدار و عجیب دارد.
کارگردانی فیلم را هالینگزورث مورس برعهده داشت که بیشتر بهخاطر فعالیت گستردهاش در تلویزیون شناخته میشود. او علاوه بر کارگردانی ۵۰ قسمت از «The Lone Ranger»، قسمتهایی از مجموعههای «Zorro»، «The Dukes of Hazzard» و «The Fall Guy» را نیز ساخته بود. مورس در سال ۱۹۷۲ یکی از معدود فیلمهای سینمایی خود را کارگردانی کرد. «Daughters of Satan» ترکیبی از یک فیلم ترسناک درجه دو و سینمای بهرهکشانه بود و از بدبینی و هراس مرتبط با شیطانپرستی بهره میگرفت؛ آن هم پیش از آنکه موج موسوم به «هراس شیطانی» در دهه ۱۹۸۰ به شکلی گسترده در جامعه رواج پیدا کند.
سلک در زمان پیوستن به این پروژه، کارنامه چندان پرباری نداشت. او نخستینبار با حضور در دو قسمت از «The Dating Game» در سالهای ۱۹۶۵ و ۱۹۶۷ مقابل دوربین رفت و پس از آن، مسیر بازیگری را با موفقیتی محدود ادامه داد. سلک در دهه ۱۹۷۰ با حضور در آگهیهای تبلیغاتی و نقشهای کوچک، قدمبهقدم به شهرت نزدیک شد. او در اواخر همان دهه نقش تکرارشونده کارآگاه خصوصی لنس وایت را در «The Rockford Files» به دست آورد و سرانجام در سال ۱۹۸۰ با «Magnum, P.I.» به موفقیت بزرگ خود رسید. بااینحال، در سال ۱۹۷۲ همچنان بازیگری تازهکار و جویای نام بود.
در کارنامه تام سلک آثار قابلتوجه متعددی دیده میشود؛ از فیلم علمیتخیلی و احساسی او در دهه ۲۰۰۰ با نگاه جسورانهاش به آینده گرفته تا وسترنی متعلق به دهه ۱۹۹۰ که تواناییهای ستارهوار او را به نمایش گذاشت. بااینحال، اهمیت «Daughters of Satan» در این است که سلک برای نخستینبار نقش اصلی یک فیلم را در آن برعهده گرفت. بازی در نقش اول یک اثر سینمایی، حتی اگر فیلمی ترسناک و درجه دو باشد، در سال ۱۹۷۲ قدم بزرگی برای او محسوب میشد.
سلک تا آن زمان تنها دو نقش سینمایی در کارنامه داشت: شخصیت «استاد» در فیلم «Myra Breckinridge» محصول ۱۹۷۰ و فیل سنفورد در درام حقوقی «The Seven Minutes» ساخته راس مایر.
در «Daughters of Satan»، سلک که حتی در اوایل دهه ۱۹۷۰ هم سبیل معروفش را داشت، نقش جیمز رابرتسون را بازی میکند؛ مجموعهدار آثار هنری و متصدی موزهای که در مانیل زندگی میکند. او هنگام بازدید از عتیقهفروشی کارلوس چینگ با بازی ویک دیاز، تابلویی متعلق به سال ۱۵۹۲ پیدا میکند که سه زن و یک سگ را هنگام سوزانده شدن در آتش نشان میدهد.
رابرتسون با تعجب متوجه میشود یکی از زنان داخل تابلو شباهت زیادی به همسرش، کریس رابرتسون با بازی بارا گرانت، دارد و تصمیم میگیرد نقاشی را بخرد. وقتی به خانه بازمیگردد و تابلو را به کریس نشان میدهد، همسرش بهشدت آشفته میشود. عجیبتر اینکه کریس نام محفل جادوگران و سال وقوع آن حادثه هولناک را نیز میداند. کمی بعد اتفاقات مرموز یکی پس از دیگری رخ میدهند و رابرتسون سرانجام به ارتباط خانوادهاش با ماجرای سوزاندن جادوگران در نقاشی پی میبرد.
برخی صحنههای فیلم کمی کند پیش میروند، اما روایت بهاندازه کافی تغییر مسیر میدهد تا تماشاگر را غافلگیر کند. ممکن است یک لحظه تام سلک را ببینید که با آرامش با مردی در عتیقهفروشی صحبت میکند و لحظهای بعد، شاهد شلاق خوردن جادوگری برهنه با جزئیاتی غیرمنتظره و خشونتآمیز باشید. نتیجه عجیب است، اما همین ترکیب نامتعارف، فیلم را به اثری ناخواسته خندهدار و در عین حال تماشایی تبدیل میکند.
«Daughters of Satan» یک فیلم ترسناک کمهزینه درباره نیروهای اهریمنی است که تاثیر سینمای بهرهکشانه را پنهان نمیکند. قطعه موسیقی نامناسبی که برای عتیقهفروشی «گنجینههای شرق» انتخاب شده، از آن مواردی است که توصیف نکردنش بهتر است! نماهای متعدد شکنجه جادوگران نیمهبرهنه نیز گاهی تماشاگر را از فضای تیره و هولناک فیلم بیرون میکشد. بااینحال، همین عناصر بخشی از جذابیت آن بهعنوان یادگاری عجیب از سینمای اوایل دهه ۱۹۷۰ هستند.
فیلم همچنین فرصت تماشای تام سلکی تازهکار را فراهم میکند که هنوز همیشه نمیتواند مانند سالهای بعد بر پرده تسلط داشته باشد. مشاهده این مرحله از پیشرفت او، با توجه به کارنامه بعدیاش، جذابیت خاصی دارد. حتی میتوان گفت «Daughters of Satan» از فیلم علمیتخیلی دهه ۱۹۸۰ سلک که فیلمنامهاش را مایکل کرایتون نوشته بود، کمتر تصنعی و کلیشهای به نظر میرسد. بخشهایی از اثر نیز در مکانهای واقعی مانیل فیلمبرداری شدهاند و همین موضوع فضای باورپذیرتری به آن بخشیده است.
براساس اطلاعات موسسه فیلم آمریکا (AFI)، «Daughters of Satan» همزمان و پشت سر هم با فیلم ترسناک کمهزینه دیگری به نام «Superbeast» ساخته شد و یک گروه تولید روی هر دو اثر کار کردند. این دو فیلم سپس در آمریکا در قالب یک اکران دوتایی روی پرده رفتند. حالا هم میتوان همان تجربه را در خانه بازسازی کرد، زیرا هر دو فیلم بهصورت رایگان در «توبی» در دسترس هستند.
البته همانطور که میتوان حدس زد، خود سلک چندان تمایلی به برجسته کردن نقش جیمز رابرتسون ندارد. او در مصاحبهای در سال ۲۰۱۵ با ایوی کلاب (The A.V. Club)، وقتی با سوالی کوتاه درباره فیلم روبهرو شد، ظاهرا با کنایه پاسخ داد: «عجب نقشی بود! میدانید، واقعا باید دوباره اکرانش کنند.»
وقتی به او گفتند فیلم برای تماشا بهصورت آنلاین در دسترس است، سلک آهی کشید و گفت: «بله، حدس میزنم همینطور باشد. خب، دستکم به من خوش گذشت!»
