آماندا ناکس در برابر درخواست لغو اجرای فرینج: «نمایشم به حقیقت و سکوت تحمیلی می‌پردازد»

نزدیک به دو دهه از پرونده‌ای می‌گذرد که زندگی آماندا ناکس را برای همیشه تغییر داد، اما او می‌گوید همچنان برای روایت داستان خود با مقاومت روبه‌روست. ناکس، نویسنده و کمدینی که در پرونده قتل هم‌اتاقی‌اش مردیت کرچر به اشتباه محکوم شد، به کارزار اینترنتی برای لغو اجرای نمایشش در جشنواره فرینج ادینبرو واکنش نشان داده است.

نمایش «Cartwheel» از ۷ تا ۱۷ اوت در سالن گیلدید بالون تیووت (Gilded Balloon Teviot) روی صحنه می‌رود. عنوان اثر به ادعاهایی اشاره دارد که در دوران تحقیقات پرونده مطرح شد؛ مبنی بر اینکه ناکس پس از بازجویی درباره قتل کرچر، در ایستگاه پلیس پشتک زده است.

کارزار ایجادشده در Change.org، که تا اینجا بیش از ۱۰ هزار امضا جمع کرده، مدعی است این نمایش وقایع هولناک قتل مردیت کرچر را به تمسخر می‌گیرد و تلاش می‌کند از یک تراژدی، سرگرمی بسازد. این درخواست را سالی آلینگتون، از دوستان و همکاران سابق کرچر، آغاز کرده و از فرینج خواسته است حمایت خود را از اجرا پس بگیرد.

ناکس در بیانیه‌ای که در اینستاگرام منتشر کرد، این برداشت را رد کرد و نوشت: «“Cartwheel” نمایشی درباره مادری، بزرگ کردن دختری در جهانی ناعادلانه و خطرناک برای زنان، و بهایی است که مادری برای گفتن حقیقت این وضعیت به فرزندش می‌پردازد.»

او همچنین تأکید کرد که نه نویسنده دادخواست و نه امضاکنندگان آن اجرای نمایش را ندیده‌اند. به گفته ناکس، این کارزار بر فرض‌های نادرست بنا شده و ماهیت اثر را به‌کلی وارونه معرفی می‌کند. ناکس گفت نمایش او یاد مردیت کرچر را گرامی می‌دارد و خشونتی را که هم به کرچر و هم به خود او وارد شد، به چالش می‌کشد.

او در بخش دیگری از موضع‌گیری‌اش، تلاش برای لغو نمایشی دیده‌نشده را ادامه همان سازوکاری دانست که در گذشته به ساکت کردن او انجامیده بود: «وقتی نمایشی را که هیچ‌کس ندیده، با اتهام‌های نادرست و با هدف شرمنده‌کردن و خاموش‌کردن زنی که به او ظلم شده لغو می‌کنند، در واقع دارند دقیقاً توضیح می‌دهند چرا این نمایش باید وجود داشته باشد.»

ناکس همچنین از ظرفیت کمدی برای نزدیک شدن به موضوعات دردناک دفاع کرد. او یادآور شد که بسیاری از اجراهای تحسین‌شده فرینج ادینبرو سراغ سوگ، تروما، سلامت روان، اعتیاد، بیماری، هویت و سیاست رفته‌اند؛ نه برای سبک شمردن آن‌ها، بلکه برای ایجاد فضایی که مخاطب بتواند با ایده‌های پیچیده مواجه شود و در دل موضوعات سنگین، لحظه‌ای همدلی، امید یا دید تازه پیدا کند.

تونی لنکستر، مدیر انجمن فرینج، به بی‌بی‌سی رادیو اسکاتلند گفته است که این جشنواره از جنجال واهمه ندارد، هرچند تصمیم نهایی درباره اجرا بر عهده محل برگزاری است. نماینده گیلدید بالون تیووت نیز اعلام کرده این مجموعه در راستای تعهد دیرینه فرینج به آزادی بیان، قصد دارد تریبونی برای صداهای گوناگون فراهم کند؛ بنابراین «Cartwheel» طبق برنامه اجرا خواهد شد.

آماندا ناکس در سال ۲۰۰۹ بابت قتل مردیت کرچر محکوم و به ۲۶ سال زندان محکوم شد. این حکم در سال ۲۰۱۱ نقض شد و ناکس سرانجام در سال ۲۰۱۵ به‌طور کامل تبرئه شد. اکنون اختلاف بر سر «Cartwheel» بار دیگر یک پرسش دشوار را پیش می‌کشد: آیا هنر می‌تواند به پرونده‌ای دردناک و عمومی نزدیک شود، بی‌آنکه رنج قربانی فراموش شود؟ پاسخ ناکس روشن است؛ او معتقد است سکوت‌کردن، نه احترام به قربانی، بلکه پاک‌کردن بخشی از حقیقتی است که هنوز باید درباره آن گفت‌وگو شود.