واکنشهای اولیه به «Ebenezer»؛ بازگشت جانی دپ با اسکروجی تاریک و بحثبرانگیز
اقتباس تای وست از داستان کلاسیک چارلز دیکنز با تحسین بازی جانی دپ و فضای گوتیک فیلم روبهرو شده، اما برخی منتقدان آن را تکراری و فاقد ایدهای تازه میدانند.

جانی دپ این بار نه با کلاه یک دزد دریایی، بلکه با اخمهای ابنزر اسکروج به مرکز توجه هالیوود برگشته است. نخستین واکنشها به «Ebenezer» از فیلمی تاریک، شوخطبع و از نظر بصری چشمگیر خبر میدهند؛ اثری که گروهی از منتقدان آن را فرصتی مناسب برای بازگشت دپ میدانند و گروهی دیگر معتقدند زیر ظاهر گوتیکش، همان داستان آشنای همیشگی پنهان شده است.
پارامونت طی روزهای گذشته چند نمایش مطبوعاتی برای فیلم برگزار کرده و به حاضران اجازه داده برداشتهای کوتاه خود را در شبکههای اجتماعی منتشر کنند. نمایش نخست جهانی «Ebenezer» اول نوامبر در هتل ویتبی نیویورک برگزار شد و فیلم دوشنبهشب نیز در میدان لستر لندن به نمایش درآمد. نقدهای کامل از ۱۲ نوامبر منتشر میشوند و اکران جهانی فیلم از ۱۳ نوامبر آغاز خواهد شد؛ بنابراین واکنشهای فعلی را باید برداشتهای اولیه دانست، نه تصویری نهایی از اجماع منتقدان.
«Ebenezer» اقتباسی تازه از داستان بلند «A Christmas Carol» نوشته چارلز دیکنز در سال ۱۸۴۳ است که این بار با گرایش بیشتری به کمدی سیاه روایت میشود. داستان در لندن عصر ویکتوریا میگذرد و دپ نقش اسکروج، تاجر خسیس و بیزار از کریسمس، را بازی میکند؛ مردی که ملاقات با سه روح، او را وارد مسیری برای مواجهه با گذشته و تغییر زندگیاش میکند.
کارگردانی فیلم را تای وست بر عهده دارد؛ فیلمسازی که با سهگانه «X» محصول ای۲۴ و آثاری چون «The House of the Devil» و «The Innkeepers» شناخته میشود. فیلمنامه را ناتانیل هالپرن نوشته و در کنار دپ، ترامل تیلمن، ایان مککلن، روپرت گرینت، آندریا رایزبرو، سم کلفلین، دیزی ریدلی، آرتور کونتی، الی بمبر، هنری لوید هیوز و چارلی مورفی حضور دارند.
در میان واکنشهای مثبت، بازی دپ و تلفیق ترس با احساسات داستان بیش از همه تکرار میشود. فیل رابرتس، منتقد بریتانیایی، فیلم را برداشتی جسورانه از اثر دیکنز توصیف کرده که حالوهوای تاریخی را با عاطفه و یاس درمیآمیزد. او دپ را در مسیر تدریجی تحول اسکروج «جذاب و مسحورکننده» دانسته و معتقد است پایان فیلم، در مقایسه با اقتباسهای پیشین، تاثیر احساسی بیشتری دارد.
تام چتلبش، منتقد ارشد فیلماسپیک، نیز «Ebenezer» را «یک سرگرمی کریسمسی شیطنتآمیز و حسابی لذتبخش» و بستری قدرتمند برای بازگشت ستارهاش خوانده است. به نظر او، دپ میان جذابیت نامتعارف و وزن عاطفی نقش تعادل برقرار میکند. چتلبش همچنین از توانایی وست در ترکیب هیجانهای هولناک با هسته انسانی داستان دیکنز تمجید کرده و سبک بصری گوتیک فیلم را از امتیازهای اصلی آن دانسته است.
کلارنس موی، عضو انجمن انتخاب منتقدان، فیلم را «غافلگیری خوشایند» توصیف کرده است. او با وجود آنکه روایت را کموبیش متعارف میداند، معتقد است نگاه بصری وست به آن طراوت بخشیده و بازی دپ را در کنار جورج سی. اسکات، از بهترین اجراهای مدرن نقش اسکروج قرار داده است. تونی موزلو، دیگر عضو این انجمن، نیز اجرای پرانرژی، بامزه و نامتعارف دپ، تصاویر تسخیرکننده و گروه بازیگران مکمل را ستوده است.
اما همین ویژگیها برای همه کافی نبودهاند. رن ویرا ضمن تحسین طراحی صحنه، کیفیت تولید و طراحی صدا، نوشته است که فیلم ضرباهنگهای آشنای داستان را درست اجرا میکند، بیآنکه هویت متمایزی پیدا کند. از نگاه او، بازی دپ بیش از آنکه کشفی تازه باشد، به همان شگردهای قدیمی و رفتارهای عجیبوغریب آشنای بازیگر تکیه دارد. مریآن یوهانسون نیز واکنش منفی خود را در عبارتی کوتاه خلاصه کرده است: «کاملاً غیرضروری.»
رابرت اورتیز هم کیفیت فنی فیلم و تناسب ظاهر و بازی دپ با نقش را پذیرفته، اما نتیجه را فراموششدنی و خستهکننده دانسته است؛ بهویژه برای تماشاگری که قبلاً اقتباسهای دیگر «A Christmas Carol» را دیده باشد. واکنش داوزآناسکرین میان این دو قطب قرار میگیرد: فیلمی خوشسبک با بازیهای قابلقبول و فضای گوتیک پررنگ که تماشایش لذتبخش است، اما حرف چندان تازهای ندارد. این منتقد حتی معتقد است اثر بیشتر به بازگرداندن دپ به جریان اصلی هالیوود خدمت میکند تا خلق تجربهای سینمایی و منحصربهفرد.
اهمیت «Ebenezer» برای دپ نیز دقیقاً از همین نقطه میآید. این فیلم نخستین حضور او در یک اثر جریان اصلی استودیویی هالیوود پس از حواشی جدایی از امبر هرد و نبردهای حقوقی آنهاست؛ از جمله دادگاه پرسروصدای سال ۲۰۲۲ که در آن هر دو طرف اتهامهایی درباره خشونت خانگی و افترا مطرح کردند. فعالیت بازیگری دپ از سال ۲۰۲۰ محدود بوده است. او در فیلم فرانسوی «Jeanne du Barry» محصول ۲۰۲۳ بازی کرد و در سال ۲۰۲۴ نیز کارگردانی و تهیهکنندگی «Modì, Three Days on the Wing of Madness» را بر عهده داشت، اما در آن مقابل دوربین نرفت. پس از «Ebenezer» نیز قرار است در تریلر فراطبیعی «Day Drinker» محصول لاینزگیت در سال ۲۰۲۷ حضور داشته باشد.
واکنشهای اولیه یک تمایز مهم را روشن میکنند: بازگشت موفق یک ستاره لزوماً به معنای تازگی یک اقتباس نیست. حتی برخی منتقدان مردد هم از ظاهر فیلم یا تناسب دپ با اسکروج دفاع کردهاند؛ اختلاف اصلی بر سر این است که آیا سبک ترسآلود تای وست توانسته دلیل تازهای برای بازگویی قصه دیکنز پیدا کند یا نه. نقدهای کامل و استقبال تماشاگران نشان خواهند داد «Ebenezer» فقط سکوی بازگشت دپ است یا میتواند برای خودش نیز جایگاهی میان اقتباسهای متعدد این داستان بسازد.





