«Foreign Correspondent»؛ همکاری تازه کلبر مندونسا فیلیو و واگنر مورا در برزیل دهه ۱۹۳۰

کلبر مندونسا فیلیو و واگنر مورا پس از «The Secret Agent» برای همکاری دیگری آماده می‌شوند؛ این بار با سفری به رسیفی در دهه ۱۹۳۰ و روزهایی که برزیل، هم‌زمان با نزدیک‌شدن جهان به جنگ، تحولات سیاسی پرتنشی را تجربه می‌کرد. فیلم‌ساز برزیلی عنوان موقت پروژه تازه‌اش را «Foreign Correspondent» اعلام کرده؛ نامی که از همین حالا تداعی‌های سینمایی جذابی دارد، اما هنوز جزئیات زیادی درباره آن روشن نیست.

به گزارش اوشنته پیپوکا، مندونسا فیلیو در نشست خبری جشنواره سینه سئارا برای نخستین بار نام این پروژه را علنی کرد. او گفت قصد دارد فیلم بعدی خود را با حضور مورا در نقش اصلی بسازد. جزئیات شخصیت مورا و زمان آغاز فیلم‌برداری هنوز اعلام نشده است.

پروژه فعلاً در مرحله تحقیق قرار دارد و کارگردان گفته دست‌کم ۱۴ کتاب در فهرست مطالعه‌اش دارد. این حجم از پژوهش با مسیر کاری او همخوان است؛ منتقد و روزنامه‌نگار سابقی که تاریخ، حافظه و جزئیات زندگی برزیلی در فیلم‌هایش نقشی اساسی دارند.

بر اساس اشاره‌های پیشین مندونسا فیلیو در مصاحبه‌ها، «Foreign Correspondent» درامی تاریخی در رسیفی دهه ۱۹۳۰، زادگاه خود او، خواهد بود و رویدادهای محلی سال‌های منتهی به جنگ جهانی دوم را دنبال می‌کند. شورش کمونیستی سال ۱۹۳۵ که در رسیفی، ناتال و ریو دو ژانیرو رخ داد و سرکوب شد، از محورهای تاریخی پروژه است. شکل‌گیری حکومت اقتدارگرای «استادو نوو» به رهبری ژتولیو وارگاس در سال ۱۹۳۷ نیز بخشی از زمینه سیاسی فیلم خواهد بود.

عنوان موقت اثر، بی‌اختیار «Foreign Correspondent» آلفرد هیچکاک را به یاد می‌آورد؛ تریلر جاسوسی سال ۱۹۴۰ درباره خبرنگاری آمریکایی که در آستانه جنگ جهانی دوم در اروپا گرفتار یک توطئه می‌شود. نزدیکی دوره تاریخی دو فیلم، احتمال یک ارجاع سینمایی را مطرح می‌کند، اما مندونسا فیلیو هنوز چنین ارتباطی را تایید نکرده است. همچنین اطلاعات موجود دلیلی برای تلقی پروژه به‌عنوان بازسازی فیلم هیچکاک به دست نمی‌دهد.

اگر این هم‌نامی آگاهانه باشد، جذابیت آن می‌تواند در تغییر زاویه نگاه نهفته باشد: بررسی سال‌های پیش از جنگ، نه از مرکز اروپا، بلکه از شهری در شمال شرقی برزیل. بااین‌حال، تا روشن‌شدن داستان و رویکرد فیلم، این برداشت صرفاً یک احتمال است.

مندونسا فیلیو از زمان مطرح‌شدن با «Neighboring Sounds»، کارنامه‌ای ساخته که در آن تجربه فردی اغلب به تنش‌های اجتماعی و تاریخی پیوند می‌خورد. «Aquarius» با بازی سونیا براگا، منازعه‌ای بر سر مسکن را به مقاومت در برابر حذف گذشته گره می‌زد؛ «Bacurau»، برنده جایزه هیئت داوران جشنواره کن، از ظرفیت سینمای ژانر برای روایت تقابل یک جامعه با نیروهای تهدیدکننده استفاده می‌کرد. «The Secret Agent» نیز این علاقه به روایت چندلایه و مواجهه با تاریخ را ادامه داد.

از این منظر، بازگشت مورا تنها تکرار یک همکاری بازیگر و کارگردان نیست؛ فرصتی است برای دیدن اینکه این همراهی در دوره‌ای تاریخی و فضایی متفاوت چگونه شکل می‌گیرد. البته هنوز برای داوری درباره لحن، ساختار یا میزان حضور عناصر جاسوسی در فیلم زود است.

تاریخ رسمی اکران «Foreign Correspondent» اعلام نشده و با توجه به ادامه تحقیقات، عرضه آن پیش از ۲۰۲۸ بعید به نظر می‌رسد؛ برآوردی که نباید آن را برنامه قطعی تولید دانست. آنچه فعلاً پروژه را کنجکاوی‌برانگیز می‌کند، کنار هم قرارگرفتن یک دوره حساس از تاریخ برزیل، نگاه سینمایی مندونسا فیلیو و حضور دوباره واگنر مورا است؛ ترکیبی که می‌تواند گذشته را نه صرفاً بازسازی، بلکه از زاویه‌ای کمتر دیده‌شده بررسی کند.