«Lessons in Chemistry»؛ روایتی از علم، تبعیض و زنی که قواعد بازی را تغییر داد
در میان آثار متنوع پلتفرم اپل تیوی پلاس (Apple TV+)، مینیسریال «Lessons in Chemistry» جایگاه ویژهای دارد. این اثر که بر اساس رمان پرفروش بانی گارموس ساخته شده، داستانی تماشایی از تلاش، هوش و مبارزه با ساختارهای ناعادلانه در دهه ۱۹۵۰ میلادی است؛ دورانی که در آن علم و آشپزخانه، دو دنیای بهظاهر بیگانه، با حضور زنی جسور به هم پیوند میخورند.
بری لارسون، بازیگر برنده جایزه اسکار برای فیلم «Room» و چهره شناختهشده دنیای سینمایی مارول، در این سریال در نقش الیزابت زات ظاهر شده است. الیزابت، تکنسین آزمایشگاهی در موسسه تحقیقاتی هستینگز (Hastings Research Institute) است که رؤیای انجام پژوهشهای مستقل را در سر دارد، اما دیوارهای صلبِ نگاه مردسالارانه آن زمان، مانع پیشرفت اوست. او که در پی یک واقعه تلخ و تلاش استاد راهنمایش برای تعرض، مجبور به ترک دوره دکترا شده، با روحیهای تسلیمناپذیر به مسیر خود ادامه میدهد.
در این میان، آشنایی الیزابت با دکتر کالوین اوانز، با بازی لوئیس پولمن، نقطه عطفی در زندگی اوست. کالوین به عنوان دانشمندی نابغه و مهربان، تواناییهای علمی الیزابت را باور میکند و این دو پیوندی عمیق میبندند. اما با مرگ ناگهانی کالوین و بارداری الیزابت، مسیر زندگی او دستخوش تغییری بزرگ میشود. او به عنوان مادری تنها، دخترش مدلین (با بازی آلیس هالسی) را بزرگ میکند؛ نامی که به یاد احساس خشم الیزابت هنگام تولد فرزندش برای او انتخاب شده است.
در چرخشی غیرمنتظره، الیزابت به مجری برنامه آشپزی «Supper at Six» تبدیل میشود. او که آشپزی را نه یک کار خانگی، بلکه نوعی شیمی میداند، تصمیم میگیرد علم را به قلب خانهها ببرد و از این تریبون برای آموزش مخاطبانش استفاده کند. بازی درخشان لارسون در کنار گروه بازیگران توانمندی همچون آجا نائومی کینگ، کوین ساسمن، رین ویلسون، بی. جی. نواک و رزاماری دویت، به عمق و تاثیرگذاری داستان افزوده است.
اگرچه «Lessons in Chemistry» داستانی واقعی نیست، اما ریشههایی عمیق در واقعیت دارد. بانی گارموس در مصاحبهای اشاره کرده که این رمان، بازتابی از تبعیض جنسیتی است که او شخصاً به عنوان یک نویسنده تبلیغاتی با آن روبهرو بوده است. او ماجرایی را تعریف میکند که در آن، ایدهاش در جلسه کاری نادیده گرفته شد، اما همان ایده وقتی توسط مردی تکرار شد، مورد تشویق قرار گرفت. گارموس که خشم خود را به خلاقیت تبدیل کرد، گفت: «تصمیم گرفتم الگوی زنانه خودم را بنویسم. او در آن موقعیت چه میکرد؟» لارسون نیز درباره ایفای این نقش تأکید کرد که هدفش برخورد حساس و مراقبانه با مسائل انسانی است تا این گفتوگو درباره حمایت از دیگران گسترش یابد. بانی گارموس پس از تماشای بازی لارسون به او گفت: «تو خودِ الیزابتی.»
اقتباس تلویزیونی این اثر، تغییراتی نسبت به کتاب اصلی دارد که مهمترین آن، شخصیت هریت اسلون است. در کتاب، هریت زنی مسن و مهربان است که از مدلین مراقبت میکند، اما در سریال، لی آیزنبرگ، شورانر سریال و از سازندگان «The Office» و «Jury Duty»، هریت را به وکیلی جوان و سیاهپوست (با بازی آجا نائومی کینگ) تبدیل کرده که برای جلوگیری از ساخت بزرگراه در محلهاش مبارزه میکند. آیزنبرگ درباره این تغییر توضیح میدهد که هدف، نمایشِ نگاهی به حاشیهنشینان جامعه و چالشهای زیستن به عنوان یک زن سیاهپوست در دهه ۱۹۵۰ بوده است؛ رابطهای که حالا در سریال بیشتر شبیه به دو خواهر تصویر شده است.
همچنین تغییراتی در پیشینه کالوین اوانز اعمال شده تا تجربیات او در پرورشگاه پسرانه، بیشتر با مسیر علمی او و الیزابت گره بخورد. سریال «Lessons in Chemistry» اکنون فرصتی است برای تماشای داستانی که ترکیبی از علم، احساس و جسارت برای تغییر است.
