آیا ۸K به پایان راه رسیده است؟ عقبنشینی الجی و افول ۸K در تلویزیونها، اما امیدی کمرنگ برای PC
گزارش تازه وبسایت آرس تکنیکا زنگ خطر جدیای برای آینده فناوری نمایشگر ۸K به صدا درآورده است. بر اساس این گزارش، شرکت الجی (LG) عملاً تولید پنلهای تلویزیونی ۸K را متوقف کرده و تعداد اعضای «انجمن ۸K» (۸K Association) نیز بهشدت کاهش یافته است؛ نشانههایی که بسیاری آن را بهمعنای «پایان بازی» برای ۸K، دستکم در بازار تلویزیون، میدانند.
اما سؤال مهمتر اینجاست: آیا این افول، بازار مانیتورهای PC و گیمینگ را هم در بر میگیرد؟
سقوط ۸K در بازار تلویزیون
طبق گزارش آرس تکنیکا، نخستین تلویزیون ۸K در سال ۲۰۱۲ توسط شرکت شارپ (Sharp) معرفی شد و اولین تلویزیون OLED 8K نیز در سال ۲۰۱۹ از سوی الجی به بازار آمد. با این حال، پذیرش عمومی این فناوری بسیار کند بوده است.
بر اساس دادههای مؤسسه اومدیا (Omdia):
- حدود یک میلیارد تلویزیون ۴K در جهان وجود دارد
- اما از سال ۲۰۱۵ تاکنون، تنها ۱.۶ میلیون تلویزیون ۸K فروخته شده
- فروش ۸K حتی در سال ۲۰۲۲ به اوج رسید و سپس کاهش یافت
در نتیجه، شرکتهایی مانند الجی و سونی (Sony) عملاً از بازار ۸K خارج شدهاند و تعداد اعضای انجمن ۸K از ۳۳ شرکت در پایان ۲۰۲۲ به ۱۶ شرکت کاهش یافته است. در حال حاضر، تنها سامسونگ (Samsung) و پاناسونیک (Panasonic) بهعنوان تولیدکنندگان تلویزیون ۸K باقی ماندهاند.
دلیل این عقبنشینی روشن است: بیشتر کاربران در فاصلههای معمول تماشای تلویزیون و در ابعاد رایج، تفاوت محسوسی بین ۴K و ۸K نمیبینند؛ مگر روی پنلهایی بسیار بزرگ. از سوی دیگر، کیفیت واقعی محتوای ۴K در سرویسهای استریم مانند نتفلیکس یا یوتیوب هم اغلب ناامیدکننده است، چه برسد به ۸K.
محتوای ۸K؛ گران، کمیاب و غیرعملی
تولید محتوای واقعی ۸K، از دوربین و جلوههای ویژه گرفته تا تدوین نهایی، هزینهای بسیار بالا دارد. در شرایطی که پلتفرمهای استریم بهدنبال کاهش هزینه پهنای باند هستند، پشتیبانی گسترده از ۸K عملاً در اولویت هیچکس نیست. به همین دلیل، محتوای واقعی ۸K همچنان بسیار نادر است.
وضعیت ۸K در پیسی و گیمینگ
اگرچه گزارش آرس تکنیکا تمرکز اصلیاش روی تلویزیونهاست، اما تجربه نشان داده که بازار مانیتورهای PC معمولاً از همان مسیر پیروی میکند؛ هرچند با استثناهایی مثل ۱۴۴۰p یا مانیتورهای اولتراواید.
از نظر فنی، بسیاری از بازیهای PC مدرن میتوانند روی وضوح ۸K اجرا شوند؛ مشکل اصلی سختافزار است. کارتهای گرافیک قدرتمند، نمایشگرهای خاص و هزینه بسیار بالا باعث شده ۸K در PC هم کاملاً نیچ (Niche) باقی بماند.
در حال حاضر، نزدیکترین تجربه عملی به ۸K گیمینگ، مانیتورهای ۵۷ اینچی دوگانه ۴K مانند ایسر پردیتور Z57 از شرکت ایسر (Acer) یا مدلهای سامسونگ هستند. این پنلها از نظر عرضی وضوحی معادل ۸K دارند، اما در ارتفاع نصف آن را ارائه میدهند. نتیجه؟ تراکم پیکسلی مشابه یک مانیتور ۳۲ اینچی ۴K؛ خوب، اما نه انقلابی.
نقش DLSS و آیندهای بسیار محدود
فناوریهای آپاسکیلینگ مانند DLSS انویدیا (Nvidia) با مدلهای هوش مصنوعی جدید، اجرای ۸K را از نظر تئوری قابلتحملتر کردهاند؛ مثلاً رندر ۴K و تبدیل آن به ۸K. البته این سناریو عملاً به کارتهایی در حد RTX 5090 نیاز دارد؛ محصولاتی که فقط برای درصد بسیار کمی از کاربران قابل خرید هستند.
واقعیت این است که ۸K بهعنوان یک فرمت تلویزیونی، فعلاً مرده یا دستکم به کما رفته است. نبود محتوای مناسب، هزینه بالا و نبود مزیت محسوس برای کاربران عادی، باعث شده شرکتهای بزرگ یکییکی از این بازار خارج شوند.
اما در دنیای PC و گیمینگ، داستان کمی متفاوت است. هرچند ۸K هیچوقت به یک استاندارد فراگیر تبدیل نخواهد شد، اما بهعنوان یک فناوری نمایشی فوقپیشرفته و خاص برای نمایش قدرت سختافزار، احتمالاً زنده میماند؛ مسیری فرعی برای عاشقان تکنولوژی، نه مقصد اصلی بازار.
