عایشهجیک؛ سرنوشت ستاره کودک محبوب یشیلچام
زینب دعیرمنجیاوعلو با نام ترکی Zeynep Değirmencioğlu، بازیگر پیشین سینمای ترکیه است که بیشتر مردم این کشور او را با لقب ماندگار «عایشهجیک» (Ayşecik) میشناسند. او در ۱۲ سپتامبر ۱۹۵۴ در استانبول به دنیا آمد و خیلی زود، حتی پیش از آنکه معنای شهرت را بداند، وارد دنیای سینما شد.
زینب دعیرمنجیاوغلو تنها در حدود دو سالگی با فیلم «پاپاتیا» (Papatya) مقابل دوربین رفت، اما شهرت واقعی او از سال ۱۹۶۰ و با مجموعه فیلمهای «عایشهجیک» آغاز شد. موفقیت این مجموعه به اندازهای بود که نام شخصیت روی پرده، به هویت عمومی او تبدیل شد و برای بسیاری از مخاطبان ترکیه، زینب دعیرمنجیاوعلو همان «عایشهجیک» باقی ماند.
در سینمای یشیلچام، شخصیتهای کودک جایگاه ویژهای داشتند. فیلمهای خانوادگی، ملودرامهای احساسی و داستانهایی درباره فقر، یتیمی، مهربانی و امید، بخش مهمی از تولیدات سینمای ترکیه در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ را تشکیل میدادند. عایشهجیک نیز دقیقاً در همین فضا محبوب شد؛ کودکی با چهره معصوم و بازی احساسی که میتوانست مخاطب را با خود همراه کند و به یکی از نمادهای نوستالژیک سینمای ترکیه تبدیل شود.
اهمیت این محبوبیت زمانی بهتر درک میشود که بدانیم یشیلچام در آن سالها دوران طلایی خود را میگذراند. طبق آمارهای تاریخی سینمای ترکیه، تولید سالانه فیلم در این کشور در اوج یشیلچام، بهویژه در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰، به صدها عنوان در سال رسید و سینمای ترکیه یکی از پرکارترین صنایع سینمایی جهان به شمار میرفت. در چنین فضایی، تبدیل شدن یک بازیگر کودک به چهرهای شناختهشده در سطح ملی، نشاندهنده میزان محبوبیت و اثرگذاری او بود.
زینب دعیرمنجیاوعلو پس از پشت سر گذاشتن دوران کودکی، فعالیت هنری خود را در نقشهای نوجوان و جوان نیز ادامه داد و همچنان از چهرههای محبوب یشیلچام باقی ماند. او در بیش از ۵۰ فیلم بازی کرد و از آثار شناختهشدهاش میتوان به مجموعه «عایشهجیک»، «دلهای طلایی»، «دختر یتیم» و «چکاوک» اشاره کرد. این آثار باعث شدند نام او در حافظه چند نسل از مخاطبان سینمای ترکیه ثبت شود.
با وجود محبوبیت زیاد، عایشهجیک مسیر متفاوتی را برای ادامه زندگی انتخاب کرد. او پس از فیلم «راه ماجراجویی» در سال ۱۹۷۴ از سینما فاصله گرفت و بهتدریج از دنیای بازیگری خداحافظی کرد. برخلاف بسیاری از ستارههای کودک که تلاش کردند در بزرگسالی نیز در سینما بمانند، زینب دعیرمنجیاوغلو ترجیح داد زندگی خود را خارج از فضای پرحاشیه سینما ادامه دهد.
او بعدها با سرکان آجار، فوتبالیست و مدیر ورزشی شناختهشده و از چهرههای مرتبط با باشگاه فنرباغچه، ازدواج کرد. پس از کنارهگیری از بازیگری نیز مدتی در حوزه املاک فعالیت داشت و در سالهای بعد رستورانی با نام خانوادگی خود افتتاح کرد؛ مسیری که نشان میدهد زندگی او پس از سینما، بیشتر به فعالیتهای شخصی و تجاری گره خورد تا بازگشت به شهرت قدیمی.
زینب دعیرمنجیاوعلو یا همان عایشهجیک، امروز برای بسیاری از علاقهمندان سینمای کلاسیک ترکیه، یادآور دوران طلایی یشیلچام است؛ دورانی که فیلمها با احساسات پررنگ، روایتهای ساده و شخصیتهای ماندگار، بخشی از حافظه فرهنگی مردم ترکیه را ساختند. او اگرچه سالهاست از بازیگری فاصله گرفته، اما لقب «عایشهجیک» همچنان با نامش همراه است و جایگاهش را بهعنوان یکی از ماندگارترین ستارههای کودک سینمای ترکیه حفظ کرده است.
