فیلم زامبی متفاوت دیزی ریدلی که از نگاهها دور ماند
ژانر زامبی شاید در ظاهر اشباعشده به نظر برسد، اما تاریخ سینما نشان داده که هنوز ظرفیت زیادی برای بازآفرینی دارد. از تفسیرهای اجتماعی جورج رومرو در مجموعه «Of the Dead» گرفته تا طنز «Return of the Living Dead»، خشونت واقعگرایانه «۲۸ Days Later» و موفقیت جهانی «Train to Busan»، فیلمسازان بارها ثابت کردهاند که مردگان متحرک میتوانند چیزی فراتر از یک تهدید تکراری باشند.
در همین مسیر، فیلم «We Bury the Dead» با بازی دیزی ریدلی (Daisy Ridley) یکی از آثار زامبی کمتر دیدهشده اما تحسینشده سالهای اخیر است؛ فیلمی که نخستینبار در جشنواره SXSW سال ۲۰۲۵ نمایش داده شد و سپس در ژانویه ۲۰۲۶ اکران محدودی در آمریکا داشت.
داستان فیلم در ظاهر ساده است: زنی به نام آوا در میانه یک آخرالزمان زامبیمحور، به دنبال شوهر گمشدهاش میگردد. اما «We Bury the Dead» خیلی زود مسیر آشنای ژانر را تغییر میدهد. در این فیلم، زامبیها نتیجه یک ویروس فراگیر معمولی نیستند، بلکه پیامد جانبی یک سلاح زیستی آمریکاییاند که در نزدیکی تاسمانی منفجر شده و جمعیت جزیره را یا کشته یا دچار مرگ مغزی کرده است. از میان افراد مرگمغزی، فقط برخی دوباره توان حرکتی پیدا میکنند و بعضی از آنها به موجوداتی خشن تبدیل میشوند.
همین ایده باعث میشود فیلم با آثار رایج زامبی تفاوت مهمی داشته باشد. در این جهان، مرگ بهطور خودکار به زامبی شدن منجر نمیشود و حتی همه مبتلایان هم به مرده متحرک تبدیل نمیشوند. آوا بخش زیادی از فیلم را صرف جمعآوری اجساد میکند؛ اجسادی که بعضی کاملا مردهاند و بعضی هنوز در وضعیت مرگ مغزی قرار دارند. تنها در مواردی نامعلوم، برخی از این بدنها ناگهان بیدار میشوند.
«We Bury the Dead» از سوی منتقدان با استقبال روبهرو شده و در راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes) امتیاز ۸۸ درصد کسب کرده است. دلیل اصلی این استقبال، نگاه متفاوت فیلم به مفاهیم سوگ، فقدان و امید در دل یک فاجعه آخرالزمانی است. زک هیلدیچ (Zak Hilditch)، کارگردان فیلم «۱۹۲۲»، بهجای تمرکز صرف بر وحشت زامبیها، روی رابطه انسانها با مرگ و میل دردناک آنها به بازگشت عزیزانشان تمرکز میکند.
در یکی از انتخابهای قابل توجه فیلم، بسیاری از شخصیتها از زامبیها نمیترسند؛ بلکه برعکس، آرزو میکنند عزیزان ازدسترفتهشان به هر شکلی بازگردند، حتی اگر این بازگشت در قالب یک زامبی باشد. برای آنها، چنین بازگشتی از پذیرش مرگ کامل و نهایی دردناکتر نیست. فیلم هرگز بهطور قطعی توضیح نمیدهد چه کسانی و چرا دوباره بیدار میشوند، اما این حس را ایجاد میکند که شاید برخی از بازگشتگان هنوز کاری ناتمام یا پیوندی حلنشده با جهان زندگان دارند. نکته مهم دیگر این است که همه آنها لزوما خشن نیستند.
از این نظر، رویکرد دراممحور «We Bury the Dead» تا حدی یادآور فیلم استرالیایی «Cargo» با بازی مارتین فریمن (Martin Freeman) است؛ اثری که بیش از ترس و بقا، روی وجه انسانی و احساسی آخرالزمان تمرکز داشت. در فیلم تازه زک هیلدیچ نیز دیزی ریدلی نقش زنی داغدار را با شدت احساسی قابل توجهی بازی میکند؛ زنی که هم به دنبال پاسخ درباره سرنوشت شوهرش است و هم بهتدریج ناچار میشود واقعیت تازه و دردناک جهان اطرافش را بپذیرد.
در نهایت، «We Bury the Dead» نشان میدهد که حتی در ژانری بهظاهر فرسوده مثل زامبی، هنوز میتوان با تغییر زاویه دید، اثری تازه و تاثیرگذار ساخت. این فیلم بهجای تکیه بر هجوم انبوه مردگان متحرک، از زامبیها بهعنوان استعارهای برای سوگ، انکار و امیدی ناممکن استفاده میکند؛ همان چیزی که باعث شده با وجود اکران محدود و دیده شدن کمتر، نظر منتقدان را به خود جلب کند.
