نقد و بررسی فصل دوم سریال «ونزدی» (Wednesday) – بخش اول؛ بازگشت ملکه دارک در داستانی معمولی

انتظار برای فصل دوم سریال «ونزدی» (Wednesday) نزدیک به سه سال طول کشید، اما بازگشت پرسر و صدایی که بسیاری از طرفداران چشم‌به‌راهش بودند، در بخش اول این فصل، بیش از آن‌که یک پیشرفت هیجان‌انگیز باشد، تبدیل به تجربه‌ای آشنا و حتی تا حدی قابل پیش‌بینی شده است. شوورانرهای سریال، آلفرد گاف (Alfred Gough) و مایلز میلر (Miles Millar)، همچنان بر همان فرمول فصل اول استوار مانده‌اند: ترکیب یک درام نوجوانانه کاملاً کلاسیک با پس‌زمینه‌ای از دنیای عجیب و تاریک خانواده آدامز (Addams Family).

ونزدی آدامز (Wednesday Addams) با بازی دقیق و تیزبین جِنا اورتگا (Jenna Ortega)، همچنان همان شخصیتی است که از رنگ گریزان و به دنیای ماکابر شیفته است، اما در لایه‌های زیرینِ پوشش سیاه و نگاه سردش، قهرمانی محتاط و خیرخواه پنهان شده که معما حل می‌کند، دوستانش را نجات می‌دهد و – هرچند انکار کند – اهمیت می‌دهد. این روند تا حد زیادی همان است که در فصل اول دیدیم و تغییر چندانی در رویکرد روایت مشاهده نمی‌شود.

در این فصل، ونزدی پس از وقایع فصل قبل به آکادمی نِوِرمور بازمی‌گردد، حالا به‌عنوان چهره‌ای مشهور و محبوب بین همکلاسی‌هایش. او با مشکلات تازه‌ای روبه‌روست: از یک‌سو تلاش برای کنترل و تقویت توانایی‌های روان‌بینی و از سوی دیگر محافظت از بهترین دوستش، انید (Enid با بازی اما مایرز / Emma Meyers)، در برابر یک قاتل مرموز مجهز به کلاغ، که شاید حتی خود ونزدی را نیز هدف قرار داده باشد.

با وجود این، روند حل معما و موقعیت‌های تنش‌زا در بخش اول فصل دوم، بیشتر به مسیرهای آشنا و کلیشه‌ای ژانر درام نوجوانانه تمایل دارد تا بهره‌گیری کامل از فضای تاریک و طنز سیاه خاص خانواده آدامز. بخش عمده داستان، روی تعارضات خانوادگی و روابط پیچیده مادر و دختر تمرکز دارد، اما این تقابل ونزدی و مورتیشا (Morticia Addams با بازی کاترین زیتا-جونز / Catherine Zeta-Jones) هنوز به اندازه‌ای پررنگ و چالش‌برانگیز نشده که بتواند هسته روایی نیرومندی ایجاد کند.

تیم برتون (Tim Burton) که اپیزودهای اول و چهارم را کارگردانی کرده است، تنها در لحظاتی اندک – مانند یک سکانس استاپ‌موشن سیاه و سفید با حال‌وهوای امضای خاصش – توانسته ردپای اصالت بصری خود را در سریال بگذارد. در مقابل، بخش تولید و طراحی صحنه، همچنان نقطه قوت سریال است. طراحی لباس توسط کولین اتوود (Colleen Atwood) برنده چهار جایزه اسکار و مارک ساترلند (Mark Sutherland) همراه با فیلمبرداری پی‌جی دیلون (PJ Dillon)، جلوه‌ای دیدنی و پرجزئیات خلق کرده‌اند. شخصیت جدیدی چون مدیر جدید نِوِرمور، بری دورت (Barry Dort با بازی استیو بوشمی / Steve Buscemi)، با کت‌وشلوارهای بنفش و طراحی خاص، تنوع بصری قابل توجهی فراهم کرده است. همین‌طور طراحی صحنه برنده امی، مارک اسکراتون (Mark Scruton)، در اپیزودهایی با حال‌وهوای جشن آتش، سفر کمپینگ و روز شیطنت، میدان خودنمایی پیدا می‌کند.

جِنا اورتگا همچنان ستون اصلی سریال است؛ بازی او دقیق، سنجیده و پرانرژی است، اما احساس می‌شود ظرفیت حضورش در پروژه‌های دیگر می‌تواند بیش از این به چالش کشیده شود. در میان نقش‌های مکمل، فِرِد آرمیسن (Fred Armisen) با بازگشت کوتاه اما به‌یادماندنی خود در نقش عمو فِستر فضای شوخ‌طبعی ویژه‌ای به داستان می‌آورد. بیلی پایپر (Billie Piper) در نقش رئیس جدید گروه موسیقی، و کریستوفر لوید (Christopher Lloyd) در نقش استاد اورلوف – که تنها یک سر درون شیشه است – لحظات کمیک و خاصی را فراهم می‌کنند.

با این حال، بسیاری از کاراکترهای مهم، از جمله شخصیت‌های تازه‌وارد و حتی اعضای کلیدی خانواده آدامز مثل هِستر فرامپ (Hester Frump با بازی جوانا لاملی / Joanna Lumley)، با وجود حضور جذاب، هنوز فضایی کافی برای عمق‌بخشی پیدا نکرده‌اند.

طنز سیاه «ونزدی» در این فصل گاهی به نقطه فراموشی نزدیک می‌شود و حتی گاهی سهل‌انگارانه به نظر می‌رسد. شوخی‌هایی مانند معرفی نام «آدامز» با مثال «مثل padded room» (که در واقع سه حرف D دارد و نه دو تا) باعث از بین رفتن دقتی می‌شود که شخصیت ونزدی، به‌عنوان یک دانش‌آموز تیزهوش، باید داشته باشد. این نمونه کوچک، گویای مشکلی کلی‌تر است: توجه به جزئیات بیشتر معطوف به ظاهر ماجراست تا جوهره قصه‌گویی.

داستان فرعی حمایتی که مدیر جدید از «دیگران» و دانش‌آموزان حاشیه‌نشین دارد، می‌توانست بستری برای نقدی جدی بر شعارزدگی نهادهای آموزشی یا رویکردهای تجاری به تنوع و شمول (DEI) باشد، اما تا پایان بخش اول فصل دوم، هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت که این خط روایی به چنین عمقی خواهد رسید.

بخش اول فصل دوم «ونزدی» با وجود طراحی صحنه و لباس چشمگیر، گروه بازیگری توانمند و ستاره‌ای مانند جِنا اورتگا، همچنان در روایت‌پردازی و ساخت فضایی تازه و متمایز از کلیشه‌های پیشین، عقب می‌ماند. طرفداران احتمالاً همچنان از حضور شخصیت‌ها و اتمسفر متفاوت سریال لذت می‌برند، اما اگر هدف، تبدیل «ونزدی» به اثری ماندگار باشد، لازم است این مجموعه در ادامه فصل و قسمت‌های آینده، جسارت بیشتری در روایت و پرداخت شخصیت‌ها به خرج دهد.