نقد و بررسی فیلم «مادران جوان» (Young Mothers) ساخته برادران داردن

برادران بلژیکی، ژان-پی‌یر و لوک داردن، طی سیزده فیلم بلند، جایگاه خاص و ثابتی در سینمای جهان برای خود دست و پا کرده‌اند؛ آثاری که به‌دقت به زندگی انسان‌های حاشیه‌نشین و مواجهه آن‌ها با نهادهای سرسخت و کم‌رحم می‌پردازد. ویژگی متمایز کار آن‌ها، تعهد به واقع‌نمایی اجتماعی و همدلی بی‌تکلف با شخصیت‌هایی است که اغلب در سینمای تجاری نادیده گرفته می‌شوند.

فیلم «مادران جوان» نمونه‌ای دیگر از این رویکرد است؛ داستانی که حول یک خانه امن برای مادران نوجوان در شهر لیژ بلژیک می‌چرخد. اگرچه این اثر به اندازه شاهکارهایی چون «دو روز، یک شب» (۲۰۱۴) احساسات عظیم و تاثیرگذار بر جای نمی‌گذارد، اما در ساختار جمع‌وجور و موجز خود از پرداختی متعادل و انسانی برخوردار است که موفق می‌شود از کلیشه‌های رایج درام‌های اجتماعی اجتناب کند.

فیلم به چهار داستان موازی می‌پردازد: جسیکا و آلبا، پرلا و نوا، آریان و لیلی، جولی و میا. هر یک از این مادران جوان، جوانانی ترسیده و نا‌آماده‌اند که حالا مسئولیتی سنگین به دوش دارند؛ کودکی که وابسته به آن‌هاست. یکی از نقاط قوت فیلم، بازیگران کم‌تجربه اما مناسب سنی است که حس اصالت و واقع‌گرایی بیشتری به روایت می‌بخشد و بارها تماشاگر را به تأمل وا می‌دارد که گویی بچه‌ها با بچه‌ها روبرواند.

خانه امن به مثابه پناهگاهی در طوفان نمایش داده می‌شود، جایی که این دختران با انجام کارهای گروهی مثل آشپزی و نظافت، سعی در کمک به هم و مراقبت از بچه‌ها دارند. مسئولان بزرگسال با رویکردی همدلانه اما مصمم، در کنار آن‌ها هستند. اگرچه آینده هر یک از این دختران نامعلوم است، اما حضور چنین نهادی مثبت و حمایت‌کننده در فیلمی از برادران داردن، اتفاقی نوآورانه و امیدوارکننده است.

فیلم، علاوه بر مشکلات معمول مادران نوجوان، به پیچیدگی روابط خانوادگی آن‌ها نیز توجه می‌کند؛ اغلب آن‌ها با خانواده‌هایشان در جدال یا قطع ارتباط هستند. به جز جولی که با دیلان، همدم وفادارش، شانس بیشتری دارد، بقیه مادران با غیبت یا بی‌اعتنایی پدران فرزندان خود دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اعتیاد، چه شخصی و چه در خانواده، به عنوان جزء تکرارشونده در پس‌زمینه حضور دارد. شخصیت‌ها با انرژی‌های متناوب و ناپایدار، تلاش می‌کنند برای خود خانه، شغل یا رابطه‌ای پایدار بیابند تا احساس مسئولیت و تنهایی‌شان کمتر طاقت‌فرسا باشد.

در آغاز داستان، شاهد جسیکای باردار (با بازی ببت وربیک) هستیم که به دیدار مادری می‌رود که در کودکی او را رها کرده بود؛ دیداری که بی‌نتیجه می‌ماند و توسط مددکار یاسمین همراهی می‌شود. سپس همراه نوا (لوسی لاروئل) هستیم که پدر پرلا را پس از آزادی از مرکز بازداشت نوجوانان ملاقات می‌کند؛ لحظه‌ای خرسند شکل‌گیرییک خانواده، در حالی که پدر بیشتر به تفریح خود فکر می‌کند. صحنه‌های استرس‌زا و سقوط نوا و حمایت جولی (السا هوبن) نیز به لایه‌های درونی شخصیت‌ها عمق می‌بخشد.

بخش مهمی از فیلم به رابطه میان آریان (ژاناینا هالوی فوکن) و مادرش (کریستل کورنیل) اختصاص دارد؛ نمایشی زنده و پرتنش از یک رابطه خانوادگی متلاطم که در آن مادر اصرار به حفظ فرزند دارد و دختر، تازه از رابطه‌ای خشونت‌آمیز بیرون آمده و نگران آینده است. بازی درخشان کورنیل در نقش مادری پرخاشگر و پس از آن پشیمان، تعادل حساسی را در این کنش برقرار می‌کند و هالوی فوکن نیز به خوبی نقش یک نوجوان مصمم و مبارز را ایفا می‌کند.

برادران داردن با مهارتی مثال‌زدنی بین چهار روایت مستقل و در عین حال مرتبط تعادل برقرار کرده‌اند. فضای گرم و همدلانه پناهگاه، اجازه می‌دهد تا بازیگران در نقش‌هایی به ظاهر کلیشه‌ای، از فشار روایت کاسته و در لحظات کوچک و روزمره غوطه‌ور شوند. این ترکیب ماهرانه باعث می‌شود تا علیرغم تضادهای عاطفی و شخصیت‌های متفاوت، فیلم انسجام و عمق خود را حفظ کند.

«مادران جوان» داستانی از ترس، امید، مسئولیت و گذار است؛ درامی که همچون شخصیت‌های جوانش، قدرتی بیش از ظاهر ساده‌اش دارد و مخاطب را به تأملی عمیق درباره واقعیت‌های دشوار زندگی نوجوانان مادر شده دعوت می‌کند.