علم پزشکی در قسمت اول فصل چهارم «Reacher» چقدر دقیق است؟
هشدار: این مطلب داستان قسمت نخست فصل چهارم «Reacher» را فاش میکند.
قسمت آغازین فصل چهارم «Reacher»، جک ریچر با بازی آلن ریچسون را با شخصیت تازه و مرموزی به نام لیلا هاث با بازی اگنس مو روبهرو میکند. انگیزه لیلا تا حد زیادی همدلیبرانگیز است؛ او به سرطان خون مبتلاست، بیماریای که بافتهای خونساز بدن را تحت تاثیر قرار میدهد، و برای یافتن اهداکننده مناسب پیوند مغز استخوان با مشکل مواجه شده است.
لیلا به ریچر توضیح میدهد که بهدلیل تبار چندنژادیاش، پیدا کردن فردی که گزینه مناسبی برای پیوند باشد دشوار است. به همین دلیل، نقشهای طراحی کرده تا جان سمپسون با بازی مارک بلوکاس، نامزد انتخابات ریاستجمهوری، را برای اهدای مغز استخوان تحت فشار بگذارد. اما چرا سمپسون؟ لیلا مدرکی پیدا کرده که نشان میدهد فرزند نامشروع اوست و قصد دارد با استفاده از این راز، از سمپسون باجگیری کند.
اما آیا این داستان از نظر پزشکی قابلباور است؟ «Reacher» به موفقیتی بزرگ تبدیل شده و پرایم ویدیو (Prime Video) حتی پیش از پخش فصل چهارم، آن را برای فصل پنجم تمدید کرد؛ بااینحال، این سریال چندان به واقعگرایی سختگیرانه شهرت ندارد. به همین دلیل، جالب است بدانیم که براساس اطلاعات انجمن علوم آزمایشگاهی بالینی آمریکا (American Society for Clinical Laboratory Science)، دستکم بخشی از داستان لیلا با واقعیت پزشکی همخوانی دارد. افراد دارای پیشینه نژادی ترکیبی، واقعا ممکن است برای یافتن اهداکنندهای که بتواند جانشان را نجات دهد با دشواری بیشتری روبهرو شوند.
اوگچی اوهائتو، متخصص فناوری پزشکی، دراینباره توضیح میدهد: «تعداد گزینههای احتمالی برای این افراد آنقدر محدود است که شاید مجبور شوند برای یافتن فرد سازگار، سراغ کسانی بروند که خارج از ایالات متحده زندگی میکنند. به همین دلیل بسیار مهم است که مردم، بهویژه افراد دارای پیشینههای قومی متنوع، برای اهدای مغز استخوان ثبتنام کنند.»
اگرچه استیصال لیلا برای یافتن اهداکننده مغز استخوان با توجه به تبار چندنژادیاش کاملا باورپذیر است، نقشه او یک ایراد مهم دارد: سمپسون بهعنوان پدرش فقط میتواند تطابقی ۵۰ درصدی با او داشته باشد. براساس توضیحات مرکز جامع سرطان هربرت اروینگ دانشگاه کلمبیا (Herbert Irving Comprehensive Cancer Center)، سازگاری مغز استخوان با توجه به نوع آنتیژن لکوسیت انسانی یا HLA سنجیده میشود. برخلاف ویژگیهای ارثی مانند رنگ چشم یا گروه خونی که ممکن است کاملا با یکی از والدین مطابقت داشته باشند، HLA هر فرد ترکیبی از دیانای هر دو والد است.
البته این موضوع لزوما به معنای شکست قطعی نقشه لیلا نیست. وبسایت مرکز هربرت اروینگ توضیح میدهد: «به لطف پیشرفتهای پزشکی در حوزه پیوند، استفاده از اهداکنندگان نیمهسازگار یا پیوندهای هاپلوآیدنتیک، روزبهروز رایجتر و موثرتر میشود.»
بنابراین، اگرچه سمپسون شاید اهداکننده ایدئالی نباشد، همچنان این احتمال وجود دارد که مغز استخوان او بتواند جان لیلا را نجات دهد. البته تمام این بررسیها بر یک فرض مهم استوار است: اینکه لیلا درباره انگیزههایش تمام حقیقت را به ریچر گفته باشد. با توجه به اطلاعاتی که تاکنون از فصل چهارم «Reacher» داریم، اعتماد کامل به حرفهای او شاید چندان عاقلانه نباشد.
