«Beetlejuice Beetlejuice» امیدها به تیم برتون را زنده کرد؛ فیلم بعدی آزمون بزرگ اوست
نسلی از سینمادوستان با طراحی صحنه منحصربهفرد، طنز سیاه و شخصیتهای خیالانگیز تیم برتون بزرگ شدند و دوستش داشتند. آثاری کلاسیک مانند «Beetlejuice»، «Edward Scissorhands» و «Batman» محصول ۱۹۸۹، در ذهن کودکان و بزرگسالان دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ ماندگار شدند. بااینحال، برای کسانی که از دهه ۲۰۰۰ به بعد بزرگ شدند، نام برتون احتمالا همان جذابیت و اعتبار سابق را نداشت.
فیلمهای متاخر برتون مانند «Planet of the Apes»، «Charlie and the Chocolate Factory»، «Alice in Wonderland»، «Dark Shadows» و «Dumbo» حتی به استاندارد بالایی که آثار قدیمیترش تعیین کرده بودند نزدیک نشدند؛ اتفاقی که در چند دهه اخیر به اعتبار هنری او آسیب زد. برتون البته موفقیتهایی مانند «Corpse Bride» و «Frankenweenie» نیز داشت، اما نامش دیگر آن تاثیر گذشته را بر مخاطبان نمیگذاشت. به همین دلیل، وقتی او دنباله یکی از آثار کلاسیک دهه ۱۹۸۰ خود را ساخت و نتیجه واقعا خوب از آب درآمد، بسیاری از تماشاگران غافلگیر شدند.
«Beetlejuice» محصول ۱۹۸۸ را میتوان نمادینترین فیلم تیم برتون دانست؛ اثری که چند دهه پس از اکران اولیه همچنان جایگاهی پررنگ در فرهنگ عامه دارد. ساخت دنباله آن نیز تقریبا از همان سالهای نخست در دستور کار قرار گرفت. در سال ۱۹۹۰، نگارش دو فیلمنامه سفارش داده شد؛ یکی با عنوان «Beetlejuice in Love» و دیگری «Beetlejuice Goes Hawaiian». پروژه دوم جدیتر دنبال شد و بازنویسی آن تا اواخر دهه ۱۹۹۰ ادامه یافت، اما پس از آن همهچیز در سکوت فرو رفت.
در طول دهه ۲۰۱۰، اخبار «Beetlejuice 2» بیشتر به شایعات و مطالب کلیکخور جعلی در فیسبوک محدود بود. همزمان، کیفیت آثار برتون نیز روندی نزولی پیدا کرده بود؛ بنابراین حتی اگر دنباله ساخته میشد، طرفداران او چندان خوشبین نبودند که نتیجه خوبی داشته باشد. بازیگران فیلم اصلی گاهی از علاقه خود به ساخته شدن «Beetlejuice 2» میگفتند، اما هیچ اتفاق جدی رخ نمیداد. تا پایان آن دهه، مایکل کیتون پا به سن گذاشته بود، وینونا رایدر با «Stranger Things» مشغول بود و تقریبا کسی باور نداشت تیم برتون بتواند دنبالهای شایسته برای «Beetlejuice» بسازد.
سرانجام برادران وارنر (Warner Bros.) در فوریه ۲۰۲۲ رسما پروژه «Beetlejuice 2» را دوباره معرفی کرد. بازگشت مایکل کیتون، وینونا رایدر، کاترین اوهارا و تیم برتون به این معنا بود که فیلم میتواند به تجدید دیداری واقعی با گروه «Beetlejuice» تبدیل شود. انتظارات چندان بالا نبود، اما در طول فرایند تولید، قطعات پازل یکی پس از دیگری درست کنار هم قرار گرفتند. وقتی «Beetlejuice Beetlejuice» در ۶ سپتامبر ۲۰۲۴ روی پرده رفت، برتون آماده بود ثابت کند هنوز جادوی قدیمی خود را از دست نداده است.
نتیجه اثری درخشان بود که برخلاف بسیاری از دنبالههای متکی بر نوستالژی، توانست حالوهوای فیلم کلاسیک سال ۱۹۸۸ را بهدرستی زنده کند. طنز سیاه، طراحی صحنه نامتعارف و جلوههای عملی فراوان دوباره به مرکز توجه بازگشتند. محدود بودن استفاده از تصاویر کامپیوتری برای فیلمی امروزی قابلتوجه بود و سازندگان در بسیاری از صحنهها به عروسکها و گریم متکی شدند؛ انتخابی که فیلمهای کمدقتتر احتمالا از آن صرفنظر میکردند.
مایکل کیتون نیز موفق شد همان انرژی سریع و مهارنشدنی نسخه اصلی را بازآفرینی کند؛ دستاوردی تحسینبرانگیز با توجه به اینکه هنگام ساخت فیلم نخست ۳۶ سال جوانتر بود. «Beetlejuice Beetlejuice» علاوه بر این، شخصیتها را واقعا پیش برد، مسیر مضمونی تازهای برای خانواده دیتز در نظر گرفت و چند شخصیت انسانی جدید و جذاب را نیز به داستان افزود.
«Beetlejuice Beetlejuice» بهترین فیلمی است که تیم برتون در سالهای اخیر ساخته و بار دیگر طرفداران را به آینده کاری او امیدوار کرده است. این اثر نشان داد وقتی برتون سراغ پروژهای میرود که واقعا به آن اشتیاق دارد، همچنان میتواند هنری تماشایی خلق کند. اکنون که «Beetlejuice 3» در دست توسعه قرار دارد، او فرصتی برای بازسازی کامل اعتبارش به دست آورده؛ فرصتی که موفقیت یا شکست آن تا حد زیادی به انتخاب بعدیاش بستگی دارد.
اگرچه هنوز چیزی بهطور رسمی اعلام نشده، گزارشها حاکی از آن است که پروژه بعدی برتون بازسازی «Attack of the 50-Foot Woman» خواهد بود و احتمالا مارگو رابی در آن بازی میکند. این فیلم پس از موفقیت «Beetlejuice Beetlejuice» بار سنگینی بر دوش دارد؛ زیرا یا ثابت میکند برتون همچنان توانایی خلق آثار بزرگ را دارد، یا نشان میدهد «Beetlejuice 2» فقط موفقیتی استثنایی در میان آثار ضعیفتر او بوده است. بسیاری از فیلمسازان ناموفق نیز گاهی فیلمی خوب میسازند، اما برتون برای اثبات اینکه هنوز همان کارگردان بزرگ دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ است، به دو موفقیت درخشان و پیاپی نیاز دارد.
اینکه «Attack of the 50-Foot Woman» بتواند چنین نقشی ایفا کند، فعلا قابل پیشبینی نیست. از یک سو با یک بازسازی روبهرو هستیم؛ حوزهای که برتون پیشتر با آثاری مانند «Planet of the Apes»، «Charlie and the Chocolate Factory» و «Alice in Wonderland» در آن چندان موفق نبوده است. از سوی دیگر، «Attack of the 50-Foot Woman» یک فرنچایز محبوب و دستنیافتنی نیست و احتمالا علاقه برتون به فیلمهای علمیتخیلی درجهدو دهه ۱۹۵۰ او را به این پروژه جذب کرده است.
«Ed Wood» نمونهای درخشان از این است که علاقه برتون به چنین فضایی چگونه میتواند به فیلمی عالی تبدیل شود. آثاری مانند «Frankenweenie» و «Mars Attacks!» نیز شواهد بیشتری از توانایی او در جان بخشیدن به همین جهان عجیبوغریب ارائه میکنند.
البته همیشه این احتمال وجود دارد که برنامهها تغییر کند و فیلم بعدی تیم برتون پروژهای کاملا متفاوت باشد. هرچه باشد، او به موفقیتی دیگر نیاز دارد؛ زیرا «Beetlejuice Beetlejuice» امیدها را زنده کرده و حالا نوبت فیلم بعدی است که ثابت کند بازگشت برتون اتفاقی نبوده است.
