رابرت وان در «Bullitt»؛ نقشی که پس از «The Man from U.N.C.L.E.» هویت سینمایی او را کامل کرد
اگر رابرت وان را تنها با یک نقش بشناسید، احتمالا آن نقش به سریال «The Man from U.N.C.L.E.» تعلق دارد. اما اگر قرار باشد دومین بازی ماندگار او را انتخاب کنید، بیتردید باید سراغ حضورش در تریلر اکشن افسانهای «Bullitt» محصول سال ۱۹۶۸ رفت.
در سال ۲۰۲۶، عنوان «The Man from U.N.C.L.E.» بیشتر خاطرهای محو از اقتباس سینمایی سال ۲۰۱۵ به کارگردانی گای ریچی را زنده میکند؛ فیلمی سرگرمکننده که حتی ممکن بود کوئنتین تارانتینو آن را بسازد. بااینحال، علاقهمندان به تاریخ تلویزیون و رسانه یا مخاطبان قدیمیتر، احتمالا سریال اصلی را به یاد دارند که از سپتامبر ۱۹۶۴ تا ژانویه ۱۹۶۸ از شبکه انبیسی (NBC) پخش شد.
شاید این مجموعه امروز برخلاف آثار همدورهای مانند «Star Trek» و «Mission: Impossible» دیگر نامی آشنا برای همه نباشد، اما این موضوع چیزی از محبوبیت فوقالعاده آن در زمان پخش کم نمیکند. «The Man from U.N.C.L.E.» برای چندین سال موفقیتی چشمگیر داشت و رابرت وان، یکی از دو بازیگر اصلی خود را از چهرهای نسبتا ناشناخته به یک ستاره تبدیل کرد.
وان پیش از پیوستن به این سریال در فیلمهایی مانند وسترن جریانساز جان استرجس، «The Magnificent Seven»، ظاهر شده بود؛ بااینحال، این «The Man from U.N.C.L.E.» بود که با سپردن نقش جاسوس آمریکایی ناپلئون سولو، هویت خاصی به حضور او مقابل دوربین بخشید. خونسردی جذاب و فاصلهگذاری حسابشده این شخصیت، ویژگیهایی بودند که وقتی وان از موفقیت سریال برای رسیدن به نقشهای بزرگتر سینمایی استفاده کرد، حسابی به کارش آمدند.
سایه ناپلئون سولو همچنان بر نقشهای تلویزیونی بعدی وان سنگینی میکرد، اما نخستین فیلمی که کمی پس از پایان سریال در آن بازی کرد، تصویر سینمایی او را برای همیشه تثبیت کرد. آن فیلم «Bullitt» بود؛ اثری که وان در آن نقش والتر چالمرز، سیاستمداری جاهطلب، سرد و از نظر اخلاقی مبهم را بازی میکند. اگر ناپلئون سولو مهمترین نقش کارنامه او باشد، چالمرز قطعا اجرایی است که باید در جایگاه بعدی بررسی شود.
«Bullitt» بیش از هر چیز با بازی درخشان استیو مککویین در نقش ستوان فرانک بولیت و تعقیبوگریز اتومبیلی کمنظیرش در خیابانها و تپههای سانفرانسیسکو شناخته میشود؛ سکانسی که استاندارد تازهای برای فیلمهای اکشن تعیین کرد. پیتر ییتس، کارگردان فیلم، بخشی از انرژی موج نوی هالیوود را نیز به اثر تزریق کرد و با خلق ظاهری خشن و درعینحال سبکپردازیشده، بر بسیاری از تریلرهای پس از آن تاثیر گذاشت.
با نگاهی به گذشته، شاید مهمترین دستاورد «Bullitt» شکلدادن به الگوی «پلیس سرکش» باشد؛ کلیشهای که خیلی زود به یک زیرژانر مستقل تبدیل شد. این فیلم در پایان دهه ۱۹۶۰ ساخته شد؛ دورهای که از نظر سیاسی، زمانهای بهشدت پرتنش بود. فیلمسازان همچنان میخواستند شخصیتهای صاحب قدرت را در مرکز درام قرار دهند، اما همزمان نیاز داشتند فردگرایی و ظرفیت دراماتیک شورش علیه یک سیستم معیوب را نیز به رسمیت بشناسند. فیلمهایی مانند «Dirty Harry»، «The French Connection» و «Serpico» بعدها همین مسیر را ادامه دادند.
استیو مککویین بدون تردید ستاره اصلی «Bullitt» است، اما نقش این فیلم در آغاز چنین جریانی بدون بازی رابرت وان در نقش چالمرز تا این اندازه موثر نمیشد. بولیت با فرمانده خود، سم بنت با بازی سایمون اوکلند، رابطهای پرتنش دارد؛ بااینحال، تقابل او با چالمرز بهمراتب تندتر و خصمانهتر است.
اگر بولیت پلیسی شورشی است که برای اجرای عدالت تا مرز رفتارهای خودسرانه پیش میرود، چالمرز چهره تشکیلات رسمی و ساختار قدرت است؛ مردی که هدفش نه برقراری عدالت، بلکه انجام هر کاری است که در آن لحظه از نظر سیاسی به نفعش تمام شود. همین تقابل است که به «Bullitt» عمق بیشتری میدهد و چالمرز را از یک مانع ساده در مسیر قهرمان فراتر میبرد.
اگر رابرت وان را فقط با «The Man from U.N.C.L.E.» یا آثار سالهای پایانی زندگی حرفهایاش میشناسید، تماشای «Bullitt» نشان میدهد شخصیت سینمایی آشنای او چگونه شکل گرفت و به نقطه بلوغ رسید. این فیلم هماکنون در آرشیو آوا مووی وجود دارد.
