جولیانا آیدن مارتینز از قسمت احساسی «FBI» می‌گوید؛ ایوا میان نجات مادرش و یاد گرفتن شنیدن
هشدار: این مطلب بخش‌هایی از داستان قسمت ششم فصل نهم سریال «FBI» را فاش می‌کند.
قسمت تازه سریال «FBI» یکی از شخصی‌ترین و احساسی‌ترین قسمت‌ها برای اوا راموس، مامور تیم نیویورک، بود. جولیانا آیدن مارتینز، بازیگر این نقش، در گفت‌وگویی تازه از چالش‌های این قسمت، رابطه پرتنش اوا با مادرش و تجربه شخصی خودش در آماده شدن برای این نقش گفته است.
«FBI» که از سال ۲۰۱۸ از شبکه سی‌بی‌اس (CBS) پخش می‌شود، ساخته دیک ولف، خالق مجموعه «Law & Order»، است. این سریال هسته اصلی یکی از پرطرفدارترین مجموعه‌های جنایی تلویزیون آمریکا محسوب می‌شود. اسپین‌آف‌هایی مانند «FBI: Most Wanted» و «FBI: International» هم از دل همین سریال بیرون آمده‌اند. داستان «FBI» بر پرونده‌های دفتر نیویورک اداره تحقیقات فدرال آمریکا تمرکز دارد، اما در فصل‌های اخیر زندگی شخصی ماموران سهم پررنگ‌تری در روایت پیدا کرده است.
در این قسمت، اوا برای دیدن مادرش چند روزی مرخصی گرفته است. او تلاش می‌کند مادرش را راضی کند که از دوست‌پسر بدرفتار و آزارگرش جدا شود، اما مادرش حاضر نیست به حرف‌های او گوش دهد. اوا ناامید و سرخورده تصمیم می‌گیرد ذهنش را با کار مشغول کند؛ چون دست‌کم کار چیزی است که کنترلش در دست خودش است.
فرصت این کار خیلی زود پیش می‌آید. اوا در مسیر بازگشت به منهتن، سوار کشتی مسافربری استتن آیلند (Staten Island Ferry) است که با موقعیتی خطرناک روبه‌رو می‌شود. این کشتی یکی از نمادهای شهر نیویورک است و هر روز ده‌ها هزار مسافر را به‌صورت رایگان میان جزیره استتن آیلند و منهتن جابه‌جا می‌کند. زن جوانی به نام جس که از سوی دوست‌پسرش آزار می‌بیند، درگیر نقشه‌ای برای رها کردن مواد رادیواکتیو شده است. ماجرایی که قرار بود اوا را از مشکلات خانوادگی‌اش دور کند، او را دقیقاً با نسخه‌ای دیگر از وضعیت مادرش روبه‌رو می‌کند.
اوا موفق می‌شود جس را آرام کند و او را از ادامه کار منصرف کند. او برای جلب اعتماد جس حتی از شریک قبلی‌اش می‌گوید؛ کسی که هم در زندگی و هم در کار همراهش بود و در نهایت به او خیانت کرد. اما پس از پایان ماجرا، اوا از مگی (میسی پرگریم) می‌پرسد چرا حرف‌هایش روی جس اثر گذاشت، ولی روی مادرش نه. مگی پاسخ می‌دهد که جس احساس کرده اوا کنارش است و واقعاً برایش اهمیت قائل است.
اوا با همین فکر دوباره سراغ مادرش می‌رود. این بار از جایگاه یک مامور یا وکیل حرف نمی‌زند، بلکه فقط یک دختر است. او اعتراف می‌کند که از دست دادن مادرش وحشت دارد. می‌گوید برخلاف حرفی که قبلاً زده، هنوز از او دست نکشیده و نمی‌خواهد مادرش هیچ‌وقت تماس گرفتن با او را کنار بگذارد. مادر قبول می‌کند، اما در نهایت دوباره به داخل خانه برمی‌گردد؛ پایانی تلخ که هیچ گره‌ای را کاملاً باز نمی‌کند.
جولیانا آیدن مارتینز درباره نخستین واکنشش به فیلم‌نامه این قسمت می‌گوید: «اولش که قسمت رو خوندم، واقعاً کلافه شدم. با خودم گفتم: «نه، اوا حتماً می‌خواد یه کاری برای مامانش بکنه. اینو نمی‌فهمم.» کنار اومدن با پایان این قسمت واقعاً برام سخت بود.»
او توضیح می‌دهد که در جریان آماده شدن برای این قسمت با مرکز درمان قربانیان جرم (Crime Victims Treatment Center) ارتباط گرفته است. به گفته او، این مرکز نخستین برنامه ایالت نیویورک برای کمک به بازماندگان تعرض جنسی و خشونت بوده است: «بیشتر کارهایی که انجام می‌دن کاملاً رایگانه و به بازمانده‌هایی که توی این جور شرایط گیر افتادن کمک می‌کنن. چیزی که فقط با ارتباط گرفتن باهاشون یاد گرفتم این بود که گاهی قوی‌ترین کاری که آدم می‌تونه توی همچین موقعیتی بکنه، کاری نکردنه؛ فقط گوش دادنه. فکر می‌کنم ما مسیر اوا رو می‌بینیم تا به اون نقطه برسه که بفهمه باید به مامانش استقلال و اختیار خودش رو بده و حس امنیت رو توی رابطه‌شون برگردونه. این چیزی بود که هم توی مسیر اوا بهم کمک کرد، هم به‌عنوان یه آدم.»
نکته‌ای که مارتینز به آن اشاره می‌کند، از اصول شناخته‌شده در حمایت از قربانیان خشونت خانگی است. متخصصان این حوزه معمولاً تاکید می‌کنند که فشار آوردن به قربانی برای ترک رابطه، می‌تواند حس بی‌اختیاری را در او تشدید کند و حتی او را از اطرافیانش دورتر کند. به همین دلیل، حفظ ارتباط و کنار قربانی ماندن، اغلب از هر توصیه و هشداری موثرتر است.
مارتینز درباره آینده رابطه اوا و مادرش هنوز اطلاعی ندارد، اما امیدوار است این خط داستانی ادامه پیدا کند: «مطمئن نیستم. ولی واقعاً دوست دارم. فکر می‌کنم دیدن اینکه رابطه‌شون از پایان این قسمت تا آخر فصل چطور پیش می‌ره، خیلی تاثیرگذار باشه. یه چیز دیگه هم که توی این قسمت عاشقش بودم این بود که «می اسمیت» نویسنده‌اش بود و «نیمیشا موکرجی» کارگردانش، و کلی زن قدرتمند هم بین شخصیت‌ها، هم بین عوامل و هم بازیگرها حضور داشتن. خیلی دوست دارم ببینم همه این زن‌ها دوباره کنار هم جمع می‌شن تا این داستان رو ادامه بدن. پس امیدوارم. انگشت‌هام رو به هم قفل کردم.»
اصطلاح «انگشت‌ها را به هم قفل کردن» در فرهنگ انگلیسی‌زبان نشانه آرزوی موفقیت و امید به اتفاقی خوب است. معاد همان «دعا می‌کنم که بشود» یا «امیدوارم».
بازیگر نقش اوا معتقد است نگرانی برای عزیزان هیچ‌وقت دست از سر آدم برنمی‌دارد: «آره، فکر می‌کنم اون حس نگرانی برای کسی که دوستش داری، هیچ‌وقت رهاش نمی‌کنه. برای من این تجربه خیلی آشناییه؛ کسی که دوستش داری و نگرانشی، اون نگرانی هیچ‌وقت واقعاً ولت نمی‌کنه. بیشترین کاری که اوا توی اون لحظه می‌تونه بکنه اینه که بگه: «ببین، کنار من در امانی. دوستت دارم.» پایانش خیلی تلخ و شیرینه. از یه طرف می‌خوای به هر قیمتی توی زندگی اون آدم بمونی تا از کسایی که می‌تونه بهشون اعتماد کنه بیشتر جدا نشه، از طرف دیگه فقط باید بمونی. به نظرم حرف آخر اون قسمت اینه که گاهی بهترین کار گوش دادنه، و موندن کنار آدم‌هایی که دوستشون داری تا توی موقعیت‌هایی که بیرون اومدن ازشون انقدر سخته، حمایتشون کنی.»
مارتینز از فرصت نشان دادن چهره‌ای متفاوت از اوا بسیار خوشحال است و می‌گوید مدت‌ها برای چنین قسمتی به نویسنده‌ها اصرار کرده بود: «خیلی خیلی دوستش داشتم. یه جورایی به نویسنده‌ها التماس می‌کردم. می‌گفتم: «تو رو خدا بیاید اوا رو یه بار جز این مامور سرسخت ببینیم.» چون برای من خیلی جالب بود که یه زن همین‌طوری سرسخت نمی‌شه. به خاطر تجربه‌هاش و تابی که توی این تجربه‌ها آورده سرسخت می‌شه.»
او ادامه می‌دهد که در رفتار اوا با دیگران نشانه‌های کوچکی وجود داشت که از گذشته‌اش خبر می‌داد: «یه سری جزئیات کوچیک توی اوا و نحوه برخوردش با آدم‌ها بود که از نظر من رویکردش کاملاً آگاه از آسیب بود، و حس امنیت و اعتمادش به دیگران هم همین‌طور. واقعاً دلم می‌خواست طرفدارها فرصت کنن ببینن یه دلیلی هست که اوا این‌جوریه؛ یه جورایی لایه‌لایه پوست پیاز رو کندن. هرچی بیشتر یکی رو بشناسیم، بیشتر می‌تونیم درکش کنیم و عاشقش بشیم.»
«رویکرد آگاه از آسیب» اصطلاحی رایج در روان‌شناسی و مددکاری اجتماعی است. این رویکرد بر این اساس بنا شده که رفتار بسیاری از افراد، از جمله بی‌اعتمادی، گارد گرفتن یا حساسیت شدید به امنیت، ریشه در آسیب‌های گذشته آن‌ها دارد. تعبیر «کندن لایه‌های پیاز» هم در زبان انگلیسی به معنای شناخت تدریجی یک شخصیت یا موضوع، لایه به لایه و از سطح به عمق، است.
مارتینز می‌گوید این قسمت شخصی‌ترین تصویری را که تاکنون از اوا دیده شده، به نمایش گذاشت: «واقعاً عاشق این بودم که یه وجه شخصی‌تر از اوا رو دیدیم؛ شخصی‌ترین وجهی که تا حالا تونستیم ازش نشون بدیم. اینکه اون یه زنه، یه دختره، یه زن جوون که داره سعی می‌کنه با مامانش کنار بیاد. امیدوارم طرفدارهای دیگه‌ای هم باشن که با این حس، با این کشمکش همیشگی یه دختر با مادرش، ارتباط بگیرن.»
یکی از لحظه‌های مهم این قسمت، اعتراف اوا به جس درباره شریک سابقش است. مارتینز توضیح می‌دهد که این کار برای شخصیت اوا گامی بزرگ بوده است: «فکر می‌کنم تا این لحظه موقعیت‌هایی رو از اوا دیدیم که نشون می‌ده براش سخته درباره زندگی و داستانش با آدم‌ها حرف بزنه. چون تا الان واقعاً فقط اسکولا می‌دونه، یا دست‌کم من فکر می‌کنم اسکولا تنها کسیه که واقعاً می‌دونه اوا کاملاً عاشق شریکش بوده، تمام وجودش رو گذاشته بوده و با هم رابطه داشتن. معلومه که توانایی‌اش برای باز کردن دلش و اعتماد کردن به بقیه، از همین تجربه‌های گذشته شکل گرفته.»
استوارت اسکولا با بازی جان بوید، از ماموران قدیمی تیم و هم‌تیمی نزدیک اوا است. مارتینز ادامه می‌دهد: «به نظرم اینکه حالا یه بخش خیلی شخصی از خودش رو برای یه غریبه کامل رو کنه، یه جهش بزرگ توی رشدشه. چون اون کسی نیست که راحت کارت‌هاش رو برای آدم‌ها رو کنه. چیزی که برام خیلی هیجان‌انگیزه اینه که مجبور شد این کار رو بکنه تا جس رو نجات بده. حالا این قراره تا آخر فصل چه تغییری توش ایجاد کنه؟»
مارتینز درباره اینکه اوا چطور می‌تواند از زخم خیانت گذشته عبور کند، با خنده می‌گوید: «نمی‌دونم. یه عشق جدید؟ عشق رمانتیک؟ مطمئن نیستم. فکر می‌کنم مهم‌ترین چیز اینه که بفهمه آدم‌های خوب هم توی دنیا هستن. رابطه‌های سالم و خوب هم وجود دارن. حس می‌کنم اوا آدمیه که توی زندگیش زیاد ندیده یه رابطه سالم چه شکلیه. فکر می‌کنم حالا که اومده پیش چیزی که من اسمش رو می‌ذارم قبیله‌اش، یعنی اسکولا، مگی و او. ای. (زیکو زکی)، و حالا که این قبیله و این تیم رو داره که می‌تونه بهشون اعتماد کنه و یه همکار داره که بهش اعتماد داره، قراره زخم‌هاش التیام پیدا کنه. می‌تونه خود واقعیش رو نشون بده و بگه: «اِ، زندگی می‌تونه یه جور دیگه باشه. می‌شه گارد رو پایین آورد، به آدم‌ها اعتماد کرد و یه کم هم خوش گذروند.»»
«او. ای.» لقب امید ادم زیدان، یکی از شخصیت‌های اصلی سریال است که از حروف اول نام او، یعنی «Omar Adom»، گرفته شده است. این شخصیت از نخستین فصل با بازی زیکو زکی در سریال حضور داشته است.
به باور مارتینز، گذشته اوا دلیل اصلی انگیزه او برای نجات دیگران است: «کاملاً قابل درکه که چرا این آدمیه که هست. برای من به‌عنوان بازیگر واقعاً یه لذت بزرگه که وجه دیگه یه شخصیت رو به طرفدارها و تماشاگرها نشون بدم تا بتونن درکش کنن. همه ما به خاطر تجربه‌های گذشته‌مون همونی می‌شیم که هستیم. یه دلیلی داره که اوا می‌خواد از بقیه محافظت کنه، از مردم نیویورک محافظت کنه و آدم‌ها رو نجات بده؛ اونم به خاطر گذشته‌اش و کسایی که نتونست نجاتشون بده، چه خودش باشه، چه مامانش.»
او جس را با بازی اوانجلین یانگ، کاتالیزور تحول اوا در این قسمت می‌داند: «مسیر جس خیلی جالبه. اوا اولش این‌جوریه که: «من بلدم این کار رو چطوری انجام بدم، کارم رو بلدم.» بعد که کم‌کم معلوم می‌شه جس توی وضعیتی خیلی شبیه مامان اواست، شکست خوردن توی کنترل کردن اوضاع، توی اینکه نتونی همه چیز رو به سمت نتیجه‌ای که می‌خوای ببری و بفهمی باید تسلیم بشی و رها کنی، به نظرم جس دقیقاً همون کاتالیزوریه که اوا رو به جایی می‌رسونه که آخر قسمت با مامانش قرار می‌گیره.»
مارتینز درباره صحنه پایانی اوا و مگی هم نکته جالبی را فاش می‌کند. به گفته او، بخشی از این صحنه در روز فیلم‌برداری و به پیشنهاد میسی پرگریم تغییر کرد: «کنجکاوم ببینم اون صحنه آخرش چی از آب دراومد. یه کم از اون صحنه رو همون روز فیلم‌برداری عوض کردیم، چون میسی خیلی باهوشه و موضوع صحنه رو خوب فهمیده بود. گفت: «امکان نداره من به‌عنوان یه زن دیگه متوجه نشم این زن داره چی رو تحمل می‌کنه.» یه حساسیت، یه آسیب‌پذیری و یه آگاهی واقعی توی کار کردن ما دوتا روی اون صحنه بود.»
میسی پرگریم که از نخستین قسمت «FBI» نقش مگی بل را بازی می‌کند، از چهره‌های اصلی و ثابت سریال است و شخصیتش همیشه به‌عنوان یکی از باتجربه‌ترین و همدل‌ترین ماموران تیم شناخته شده است.
سریال «FBI» دوشنبه‌ها ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا و ۷ شب به وقت مرکزی از شبکه سی‌بی‌اس (CBS) پخش می‌شود.
قسمت ششم فصل نهم «FBI» نشان داد که سریال‌های جنایی پرونده‌محور هم می‌توانند فراتر از تعقیب و گریز و خنثی کردن بمب، به سراغ موضوعاتی انسانی و دشوار بروند. هوشمندی این قسمت در قرینه‌سازی میان پرونده جس و زندگی مادر اوا بود. اوا روی عرشه کشتی در برابر یک غریبه پیروز می‌شود، اما همان مهارت‌ها در خانه کارایی ندارند. انتخاب پایانی باز و تلخ، به جای نجات قهرمانانه مادر، شاید برای بخشی از تماشاگران ناخوشایند باشد، اما به واقعیت تجربه بسیاری از خانواده‌هایی که عزیزی گرفتار در رابطه‌ای آزارگرانه دارند، بسیار نزدیک‌تر است. تحقیق شخصی جولیانا آیدن مارتینز و حضور پررنگ زنان در نویسندگی، کارگردانی و بازیگری این قسمت هم به آن حساسیت و صداقتی بخشیده که در ژانر پلیسی کمتر دیده می‌شود. حالا باید دید سازندگان تا چه اندازه به این خط داستانی وفادار می‌مانند و آیا اوا، که در این قسمت نخستین گام را برای پایین آوردن گاردش برداشت، در ادامه فصل فرصت التیام پیدا می‌کند یا نه.
