کوئین شفرد از ساخت «The Body» میگوید

کوئین شفرد در ۳۱سالگی، مسیر قابلتوجهی را از بازیگری در کودکی تا نویسندگی و کارگردانی پیموده است. خالق «Under the Bridge» این بار با «The Body»، درامی روانشناختی درباره دختران نوجوان، باور و هویت کوییر، به نتفلیکس (Netflix) آمده؛ پروژهای که ریشههایش به نوشتههای ده سال پیش او و پرسشهایی شخصی درباره میل، شرم و معنویت برمیگردد.
«The Body» که ۱۱ نوامبر منتشر شد و در رتبه سوم جدول هفتگی تماشای نتفلیکس قرار گرفت، داستانش را در یک دبیرستان کاتولیک در سال ۲۰۰۴ روایت میکند. این مجموعه پس از سریال جنایی «Under the Bridge»، ساخته سال ۲۰۲۴ برای هولو (Hulu)، بار دیگر توجه شفرد را به دنیای دختران نوجوان نشان میدهد؛ علاقهای که بسیار زودتر از ورود حرفهای او به فیلمسازی شکل گرفته بود.
شفرد با خنده به یاد میآورد که در دهسالگی میخواست اقتباسی بدون مجوز از مجموعه کتابهای «Junie B. Jones» بسازد: «پدر و مادرم نامههایی پیدا کردند که برای آدمهایی مثل بهترین دوست پدرم نوشته بودم؛ مثلاً پرسیده بودم آیا حاضر است نقش آقای اسکری را در اقتباس من بازی کند؟»
آن پروژه نه بهخاطر مسئله حقوق اقتباس، بلکه بهدلیل از دست رفتن محل اصلی فیلمبرداری متوقف شد. مدیر دبستانش پیشنهاد استفاده از چند کلاس را مطرح کرده بود و شفرد اصلاً احتمال نداده بود که او جدی نباشد: «من برنامه فیلمبرداری را آماده کردم و او گفت منظورم این نبود. عصبانی شدم و گفتم پس چرا گفتید میتوانم؟ واقعاً بچه سمجی بودم، اما فکر نمیکنم بلد بودم طور دیگری باشم.»
آشنایی او با سینما حتی از آن هم زودتر آغاز شده بود. یکی از نخستین خاطراتش، حضور در پراگ کنار خانواده هنگام بازی در «Harrison’s Flowers» با بازی اندی مکداول است؛ زمانی که فقط چهار سال داشت. مادرش، لوری، پیشتر بازیگر سریالهای روزانه و آگهیهای تبلیغاتی بود و بعد برای بزرگ کردن دخترش و مدیریت فعالیت حرفهای او، کار را کنار گذاشت.
شفرد میگوید: «در بخش مرکزی نیوجرسی بزرگ شدم و به مدرسه دولتی میرفتم. حضور سر صحنه، راه اصلی من برای دسترسی به چیزهایی بود که از آن دنیا بزرگتر به نظر میرسیدند. پدر و مادرم طوری تربیتم کردند که آرزو داشته باشم و باور کنم رسیدن به آنها ممکن است.»
همین نگاه باعث شد وقتی در پانزدهسالگی فیلمنامهای نوشت، مادرش بهجای تردید درباره امکان ساخت آن، سراغ خود متن برود: «گفت بیایید درباره اصلاحات حرف بزنیم؛ چطور قرار است این را بسازیم؟ از بزرگ شدن سر صحنه و دیدن روند کار، اعتمادبهنفسی تقریباً غیرواقعبینانه پیدا کرده بودم. فیلمسازی برایم پیچیدهتر از شغلهای دیگر نبود؛ حتی منطقی به نظر میرسید.»
سلیقه سینمایی شفرد هم از همان سالها جهت مشخصی داشت. «The Crucible»، «Girl, Interrupted»، «Jennifer’s Body» و «Donnie Darko» از آثاری بودند که بر او اثر گذاشتند: «چیزهایی با حالوهوای تیره و شوخطبعی سیاه. سکانس اجرای گروه اسپارکل موشن در «Donnie Darko» یکی از لحظههایی بود که با خودم گفتم میخواهم هرچه این است، انجامش بدهم.»
او حدود دوازدهسالگی در یک برنامه عمومی آموزش هنر، ساخت آثار خودش را آغاز کرد؛ جمعی که به گفتهاش بیشتر از او و تعدادی پسر تشکیل میشد. فیلمهای کوتاه تیرهوتارشان گاهی والدین را در سکوت فرو میبرد. همزمان برای پروژههای حرفهای هم آزمون بازیگری میداد، اما مسیرش با تصویر رایج کودکبازیگر در تولیدات دیزنی (Disney) فاصله داشت. او از ریچل بروزناهان، تایسا فارمیگا و تیموتی شالامی بهعنوان چهرههایی یاد میکند که آن زمان در همان فضای آزمونهای بازیگری ساحل شرقی حضور داشتند.
فیلمنامهای که شفرد در نوجوانی روی آن کار میکرد، سرانجام به نخستین فیلم بلندش، «Blame»، تبدیل شد. او فیلم را در بیستسالگی ساخت و دو سال بعد به نمایش رساند، اما تأمین هزینهها نزدیک بود همهچیز را متوقف کند.
«هیچکدام از واقعیتهای مربوط به ساخته شدن آن فیلم منطقی نیست. کاری است که الان هرگز نمیتوانم انجام بدهم. دیگر آن ایمان کور و توان آن سن را ندارم؛ یا آن میزان اعتمادبهنفسی که بگویم میتوانم یک فیلم بلند کامل بسازم.»
به روایت شفرد، سرمایهگذاری که خودش فیلمساز مستقل بود و در پروژه دیگری با او همکاری داشت، بارها وعده رسیدن پول را داد، اما در نهایت ناپدید شد. او آخرین پیامش را بهوضوح به یاد دارد: «گفتم پدر و مادرم دارند هزینهها را با کارت اعتباری پرداخت میکنند و نمیخواهم بدهکار شویم. باید بدانم این موضوع واقعی است یا نه. گفت هزینهها را با کارت بدهید، به والدینت بگو همهچیز مرتب است، هوایتان را دارم و پول در راه است. بعد دیگر خبری از او نشد.»
آمادهسازی فیلم پیش رفته بود و تنها چند روز تا رسیدن کریس مسینا، یکی از بازیگران اصلی، باقی مانده بود. شفرد و والدینش تصمیم گرفتند پسانداز تحصیل دانشگاهی و درآمد سالهای بازیگری کودکی او را صرف تولید کنند. مراحل پس از فیلمبرداری هم بهتدریج و با دستمزد کارهای تازه پیش رفت.
«یک کار بازیگری انجام میدادم و پولش را برای میکس صدا میگذاشتم. کار دیگری میگرفتم و با درآمدش سوار اتوبوس میشدم و به مونترال میرفتم تا با یک متخصص اصلاح رنگ که از طریق آشنایان پیدا کرده بودم و تخفیف میداد، کار کنم.»
«Blame» سرانجام در جشنواره ترایبکا نمایش داده شد و واکنشهای مثبتی گرفت. نادیا الکساندر، همبازی شفرد و شریک عاطفی او در آن زمان، نیز جایزه بهترین بازیگر زن بخش فیلم بلند داستانی آمریکا را دریافت کرد.
ساخت این فیلم، انتخاب حرفهای مهم دیگری را هم برای شفرد روشن کرد: کنار گذاشتن بازیگری. «برای تجربههای کودکی و دسترسیای که به سینما به من دادند، خیلی سپاسگزار بودم، اما فهمیدم خودم آگاهانه انتخاب نکردهام بازیگر باشم. فکر کردم اگر نظرم عوض شد، همیشه میتوانم برگردم. اما برنگشتم. حالا آن بخش از زندگیام آنقدر دور است که برایم عجیب و حتی بامزه است که زمانی انجامش میدادم.»
دومین فیلم او، «Not Okay»، در سال ۲۰۲۲ با پشتیبانی سرچلایت (Searchlight) ساخته شد؛ تجربهای که نشان داد خروج از سینمای مستقل لزوماً فشار تولید را از بین نمیبرد: «هیچوقت احساس نمیکنی پول کافی داری. هیچوقت احساس نمیکنی زمان کافی داری. همهچیز همیشه پرآشوب است. فقط با پول بیشتر، اگر جرثقیل فیلمبرداری بخواهی، میتوانی داشته باشی.»
«The Body» از جهتی ترکیب این دو تجربه است: پشتیبانی یک شرکت بزرگ، در کنار اعتماد به ایدهای که سالها پیش نوشته شده بود. داستان با به کما رفتن گریس، با بازی سوفیا وایلی، پس از یک مهمانی هالووین آغاز میشود. همتیمیهای او در گروه رقص مدرسه کاتولیک، گریس را برای مصرف اکستازی تحت فشار گذاشتهاند و برای پنهان کردن نقش خود، ادعا میکنند او را در مکاشفههای مذهبی میبینند. بهتدریج، بخش بزرگی از شهر باور میکند گریس خدا یا دستکم فرستاده اوست و در پرستش او آرامشی واقعی مییابد.
شفرد نسخه اولیه این داستان را ده سال پیش، بدون داشتن برداشت مرکزی روشنی، نوشته بود. حالا بهتر میفهمد چه چیزی او را به این ایده جذب کرده است: «همیشه با وحشت باورمندانه ارتباطی داشتم که کاملاً درکش نمیکردم؛ با مضمونهایی مثل شرم، شور و وجد. وقتی بزرگتر شدم و روی این سریال کار کردم، فهمیدم استعارهای عالی برای بلوغ یک دختر کوییر است؛ تجربههایی سرشار از ستایش که به زندگی معنا میدهند و بعد، سرکوب عمیق.»
این سبک وحشت، که از کشمکش میان ایمان، گناه و امر توضیحناپذیر برای خلق اضطراب استفاده میکند، برای او راهی قابلفهم برای نزدیک شدن به همین احساسات بوده است. این ارتباط البته ریشهای شخصی هم دارد. شفرد هرگز غسل تعمید مسیحی نگرفت، اما در کودکی گاهی با مادربزرگ پدریاش، که در کلیسایی انجیلی فعالیت مذهبی داشت، به کلیسا میرفت.
«خیلی دوستش داشتم. میرقصیدم، آواز میخواندم، با عیسی حرف میزدم و از آن لذت میبردم. اما طبق عادتی که دارم، یک اتفاق را بیش از حد جدی گرفتم و خیلی درگیر و ناراحت شدم.»
دیدن نمایشی برای بزرگسالان با موضوع ترس از جهنم و پیامدهای گناه، این تجربه را تغییر داد. مادر شفرد که خودش پیشتر با احساس گناه مذهبی درگیر شده بود، نمیخواست دخترش همان مسیر را طی کند و رفتن او به کلیسا را متوقف کرد. بااینحال، این قطع ارتباط برای مدتی کنجکاوی شفرد را بیشتر کرد؛ تا جایی که پنهانی کتاب مقدس کودکانش را میخواند تا بفهمد چه چیزی در آن ممنوع است.
در سالهای بعد، فاصله گرفتن او از مسیحیت دلایل شخصی و سیاسی بیشتری پیدا کرد: «آن را با بحث جامعه کوییر و طرد آدمها بهخاطر متفاوت بودن مرتبط میدانستم.» بااینحال، کشش او به نوعی ایمان از بین نرفت: «اگر به کلیسا بروم، گریه میکنم؛ بهخصوص کلیسایی که مردم در آن با شور آواز میخوانند و میرقصند. خیلی تأثیرگذار است.»
او خود را هیچوقت بیخدا ندانسته و میگوید همیشه درباره معنویت و پدیدههای توضیحناپذیر کنجکاو بوده است. کار با نویسندگان «The Body» فرصتی فراهم کرد تا این تجربهها را دقیقتر بررسی کند.
«نوشتن این سریال بهشکل عجیبی رابطهام با ایمان را ترمیم کرد؛ تا جایی که حالا میتوانم کنار اعضای مذهبیتر خانوادهام بنشینم و گفتوگویی معنادار داشته باشم، البته تا وقتی درباره سیاست حرف نزنیم.»
شفرد امیدوار است تفاوت میان احترام به ایمان و نقد ساختارها در سریال دیده شود: «همه ما که روی این مجموعه کار میکنیم، نگاه مثبتی به ایمان داریم، اما منتقد نظامها هستیم.»
برای او، میل به یافتن معنا میان تجربههای ظاهراً متفاوت پیوند ایجاد میکند: «آدمهایی که به کلیسا میروند تا تجربهای مذهبی پیدا کنند و من و دوستانم در سیلور لیک که در یک تجربه هدایتشده با قارچ روانگردان درباره ارتباط با انرژی نیاکان حرف میزنیم؛ پشت همه اینها همان خواسته انسانی است.»





