فتق یا هرنیا (Hernia) یکی از مشکلات نسبتا شایع بدن است که وقتی ایجاد می‌شود که بافت یا عضله دیواره شکم پاره، شکافته یا ضعیف شود و بخشی از محتویات داخل شکم از آن ناحیه بیرون بزند. این محتویات ممکن است شامل روده، چربی یا بافت‌های اطراف اندام‌های داخلی باشد.

فتق می‌تواند پس از وارد شدن فشار زیاد به عضلات شکم ایجاد شود؛ برای مثال هنگام بلند کردن اجسام سنگین، زور زدن شدید هنگام دفع یا پس از ضربه و آسیب به شکم. در بسیاری از افراد، فتق به شکل یک توده یا برآمدگی قابل مشاهده در ناحیه‌ای از تنه دیده می‌شود. این برآمدگی ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند یا با درد، احساس فشار و ناراحتی همراه باشد.

خبر خوب این است که برای مدیریت انواع فتق، گزینه‌های موثر زیادی وجود دارد؛ از پایش و مراقبت پزشکی گرفته تا جراحی‌های باز، لاپاروسکوپی و روش‌های رباتیک.

فتق چگونه ایجاد می‌شود؟

دیواره شکم از لایه‌هایی از پوست، بافت، پرده‌ای به نام صفاق یا پریتونئوم (Peritoneum) و عضله تشکیل شده است. این دیواره از اندام‌هایی مانند معده، روده‌ها، کبد، پانکراس، کیسه صفرا و سایر اندام‌های شکمی محافظت می‌کند.

در داخل شکم به‌طور طبیعی فشاری وجود دارد که به آن فشار داخل شکمی یا اینتراآبدومینال پرشر (Intra-abdominal Pressure) گفته می‌شود. اگر بخشی از دیواره شکم ضعیف یا آسیب‌دیده باشد، همین فشار می‌تواند باعث شود اندام‌ها، چربی یا بافت‌های اطراف آن‌ها از محل ضعف بیرون بزنند و فتق شکل بگیرد.

به بیان ساده، فتق حاصل ترکیب دو عامل است: وجود نقطه ضعیف یا سوراخ در دیواره شکم و فشار از داخل شکم.

انواع فتق؛ فتق در کدام بخش بدن رخ می‌دهد؟

فتق‌ها بر اساس ناحیه‌ای از شکم یا تنه که درگیر می‌شود دسته‌بندی می‌شوند. شناخت نوع فتق اهمیت زیادی دارد، چون علائم، خطرات و روش درمان در هر نوع می‌تواند متفاوت باشد.

فتق اینگوینال یا کشاله ران

فتق اینگوینال (Inguinal Hernia) شایع‌ترین نوع فتق است و حدود ۷۳ درصد از همه موارد فتق را تشکیل می‌دهد. این نوع زمانی رخ می‌دهد که روده‌ها از کانال اینگوینال، یعنی مسیر بین شکم و کشاله ران، بیرون بزنند.

این فتق معمولا در ناحیه کشاله ران یا اطراف آن دیده می‌شود. در افرادی که در بدو تولد مرد تعیین شده‌اند، ممکن است کیسه بیضه یا اسکروتوم (Scrotum) را نیز درگیر کند.

فتق فمورال یا رانی

فتق فمورال (Femoral Hernia) زمانی ایجاد می‌شود که بافت چربی یا روده‌ها در ناحیه کشاله ران و در سطح بالای ران بیرون‌زدگی پیدا کنند. این نوع فتق در افرادی که در بدو تولد زن تعیین شده‌اند شایع‌تر است.

فتق فمورال نسبت به فتق اینگوینال کمتر شایع است، اما از نظر احتمال برخی عوارض، به‌ویژه گیر افتادن یا قطع خون‌رسانی، اهمیت بالایی دارد.

فتق نافی

فتق نافی (Umbilical Hernia) نوعی فتق ونترال یا جلویی (Ventral Hernia) است که در اطراف ناف ایجاد می‌شود. این نوع فتق زمانی رخ می‌دهد که عضلات و بافت‌ها به‌طور کامل شکل نگرفته باشند یا بسته نشده باشند و روده‌ها یا بافت‌های دیگر از آن ناحیه بیرون بزنند.

نشانه اصلی آن معمولا برآمدگی اطراف ناف است.

فتق هیاتال

فتق هیاتال (Hiatal Hernia) زمانی ایجاد می‌شود که در ناحیه هیاتوس (Hiatus)، یعنی بخشی از دیافراگم یا غشایی که شکم را از قفسه سینه جدا می‌کند، پارگی یا شکاف ایجاد شود و بخش بالایی معده به سمت بالا فشار بیاورد.

برخلاف بسیاری از انواع فتق که به‌صورت برآمدگی بیرونی روی شکم دیده می‌شوند، فتق هیاتال بیشتر در ناحیه قفسه سینه و دیافراگم رخ می‌دهد.

فتق برشی یا فتق ونترال پس از جراحی

فتق برشی (Incisional Hernia) که گاهی فتق ونترال نیز نامیده می‌شود، پس از جراحی شکم رخ می‌دهد. وقتی بافت‌ها در محل برش جراحی یا بافت اسکار ضعیف شوند، ممکن است اندام‌ها یا بافت‌ها از همان ناحیه بیرون بزنند.

این نوع فتق در قسمت جلویی شکم دیده می‌شود و با سابقه جراحی شکمی ارتباط دارد.

علائم فتق؛ از برآمدگی بی‌درد تا درد هنگام فعالیت

علائم فتق بسته به نوع آن و شرایط هر فرد متفاوت است. در بسیاری از موارد، تنها نشانه فتق همان برآمدگی قابل مشاهده است. بعضی فتق‌ها هیچ درد یا علامت دیگری ندارند؛ اما برخی دیگر می‌توانند باعث درد، فشار یا احساس سنگینی شوند.

برآمدگی؛ شایع‌ترین نشانه فتق

مهم‌ترین علامت فتق، ایجاد یک توده یا برآمدگی در محل ضعف یا سوراخ دیواره شکم است. این برآمدگی ممکن است هنگام برخی فعالیت‌ها ظاهر شود و سپس ناپدید شود، اما دوباره شکل بگیرد.

محل برآمدگی به نوع فتق بستگی دارد:

• در فتق اینگوینال، برآمدگی در کشاله ران یا اطراف آن دیده می‌شود و ممکن است در افراد تعیین‌شده مرد در بدو تولد، اسکروتوم را هم درگیر کند.
• در فتق فمورال، برآمدگی در بالای ران ایجاد می‌شود و می‌تواند کشاله ران را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
• در فتق نافی، برآمدگی اطراف ناف شکل می‌گیرد.
• در فتق هیاتال، معده به سمت دیافراگم و قفسه سینه فشار می‌آورد.
• در فتق برشی یا ونترال، برآمدگی در قسمت جلویی شکم ظاهر می‌شود.

اینکه برآمدگی گاهی می‌آید و می‌رود، دلیل بی‌اهمیت بودن آن نیست. چنین حالتی همچنان باید توسط پزشک بررسی شود.

درد، فشار و ناراحتی

در بیشتر موارد، فتق درد ایجاد نمی‌کند. اما گاهی توده ایجادشده حساس یا دردناک می‌شود. فرد ممکن است یکی از احساس‌های زیر را تجربه کند:

• فشار
• حس نیشگون یا گیر افتادن
• درد مبهم
• سنگینی در شکم یا کشاله ران

این احساس‌ها معمولا زمانی بیشتر جلب توجه می‌کنند که فتق به سمت بیرون فشار می‌آورد.

بدتر شدن درد با فعالیت

اگر فتق علامت‌دار باشد، درد یا ناراحتی معمولا با فعالیت‌هایی که فشار داخل شکم را بالا می‌برند تشدید می‌شود؛ از جمله:

• سرفه کردن
• زور زدن هنگام دفع
• دویدن
• بلند کردن اجسام سنگین
• فعالیت بدنی شدید

در موارد علامت‌دار، افزایش درد و ناراحتی هنگام فعالیت فیزیکی می‌تواند یکی از نشانه‌های مهم فتق باشد.

علت فتق چیست؟

فتق به‌دلیل ضعف، سوراخ یا آسیب در دیواره شکم رخ می‌دهد. اما اینکه چرا این ضعف ایجاد می‌شود، می‌تواند به عوامل مختلفی مربوط باشد. دیدگاه رایج این است که هم عوامل ژنتیکی و هم عوامل اکتسابی می‌توانند در ایجاد فتق نقش داشته باشند.

عواملی که می‌توانند زمینه‌ساز فتق شوند عبارت‌اند از:

• بلند کردن اجسام سنگین
• زور زدن بیش از حد هنگام دفع
• آسیب یا ضربه به شکم
• ضعف دیواره شکم پس از جراحی شکمی
• ناهنجاری‌های مادرزادی مانند گاستروشیزیس (Gastroschisis) و امفالوسل (Omphalocele)، که در آن‌ها فرد با دیواره شکمی تکامل‌نیافته متولد می‌شود

این عوامل همگی یا دیواره شکم را ضعیف می‌کنند یا فشار داخل شکم را بالا می‌برند؛ و همین دو مسیر، زمینه فتق را فراهم می‌کنند.

عوامل خطر فتق؛ چه کسانی بیشتر در معرض هستند؟

گروه گسترده‌ای از شرایط و عوامل می‌توانند احتمال ابتلا به فتق را افزایش دهند. همچنین تفاوت‌های جنسی نیز بسته به نوع فتق وجود دارد.

افرادی که در بدو تولد مرد تعیین شده‌اند، بسیار بیشتر در معرض فتق اینگوینال هستند. در مقابل، افرادی که در بدو تولد زن تعیین شده‌اند، بیشتر در معرض فتق فمورال و فتق نافی قرار دارند.

عوامل خطر فتق شامل موارد زیر است:

• سابقه خانوادگی فتق
• یبوست مزمن، یعنی دشواری طولانی‌مدت در دفع
• سرفه یا عطسه مزمن
• فیبروز کیستیک (Cystic Fibrosis)، یک اختلال ژنتیکی که باعث تجمع بیش از حد مخاط در ریه‌ها و دستگاه تنفسی می‌شود
• بزرگی پروستات
• اضافه‌وزن یا چاقی، که از نظر بالینی گاهی با شاخص توده بدنی یا بی‌ام‌آی (Body Mass Index / BMI) برابر با ۳۰ یا بالاتر سنجیده می‌شود
• آسیت (Ascites)، یعنی تجمع مایع در حفره صفاقی؛ فضای اطراف روده‌ها، معده و کبد
• دیالیز صفاقی (Peritoneal Dialysis)، یکی از روش‌های درمان نارسایی کلیه
• تغذیه نامناسب
• سیگار کشیدن
• بیضه‌های نزول‌نکرده
• تولد زودرس
• فعالیت بدنی بیش از حد شدید
• بارداری

وجود این عوامل به معنای ابتلای قطعی نیست، اما نشان می‌دهد فرد باید نسبت به علائم احتمالی فتق حساس‌تر باشد.

فتق چگونه تشخیص داده می‌شود؟

هدف از تشخیص فتق فقط تایید وجود آن نیست؛ پزشک باید شدت فتق را ارزیابی کند و علت‌های احتمالی دیگر برای برآمدگی یا علائم را هم کنار بگذارد. برخی مشکلات دیگر نیز می‌توانند باعث تورم یا توده شوند، از جمله:

• سرطان‌ها
• آنوریسم‌ها (Aneurysms)، یعنی نشت یا بیرون‌زدگی داخلی خون در رگ
• آبسه‌ها (Abscesses)، یعنی برجستگی‌ها یا توده‌های پر از مایع

به همین دلیل، بررسی پزشکی اهمیت دارد؛ حتی اگر توده به نظر ساده یا بی‌درد برسد.

معاینه فیزیکی

پزشک ابتدا درباره سابقه پزشکی و وضعیت سلامت شما سوال می‌پرسد و سپس ناحیه مشکوک را بررسی می‌کند. در معاینه فیزیکی، پزشک برآمدگی را با دقت نگاه می‌کند، لمس می‌کند و به‌آرامی فشار می‌دهد؛ این کار پالمیشن (Palpation) نام دارد.

اگر پزشک نتواند برآمدگی را به داخل شکم برگرداند، این می‌تواند نشانه گیر افتادن یا استرانگولیشن (Strangulation) باشد؛ عارضه‌ای بالقوه جدی که در آن خون‌رسانی به بافت درگیر ممکن است مختل شود.

سونوگرافی

سونوگرافی یا اولتراسوند (Ultrasound) از امواج صوتی برای تصویربرداری استفاده می‌کند و می‌تواند برای ارزیابی فتق به کار رود. گاهی این تصویربرداری همراه با تکنیک تنفسی‌ای به نام مانور والسالوا (Valsalva Maneuver) انجام می‌شود تا فشار داخل شکم افزایش یابد و فتق بهتر دیده شود.

سی‌تی اسکن

سی‌تی اسکن (Computed Tomography / CT) با استفاده از چندین تصویر اشعه ایکس، نمای سه‌بعدی از نواحی درگیر ایجاد می‌کند. این روش می‌تواند به پزشک کمک کند محل و وسعت فتق یا مشکلات احتمالی دیگر را دقیق‌تر بررسی کند.

ام‌آر‌آی

ام‌آر‌آی (Magnetic Resonance Imaging / MRI) از میدان‌های مغناطیسی برای تصویرسازی استفاده می‌کند. این روش در تشخیص فتق بسیار موثر است و در شناسایی فتق‌های اینگوینال، در حدود ۹۵ درصد موارد به‌درستی عمل می‌کند.

درمان فتق؛ آیا همه فتق‌ها نیاز به جراحی دارند؟

همه فتق‌ها لزوما نیازمند درمان فوری یا جراحی نیستند. اگر فتق علامتی ایجاد نکند و عارضه‌ای نداشته باشد، ممکن است پزشک فقط آن را زیر نظر بگیرد. اما اگر فتق باعث درد، ناراحتی یا عوارض شود، جراحی می‌تواند مشکل را اصلاح کرده و دیواره شکم را تقویت کند.

پس از تشخیص توسط پزشک مراقبت‌های اولیه، درباره گزینه‌های مدیریت و درمان با شما گفت‌وگو خواهد شد. انتخاب روش مناسب به نوع فتق، شدت علائم، وضعیت سلامت عمومی و خطر عوارض بستگی دارد.

جراحی باز فتق

جراحی باز (Open Surgery) تهاجمی‌ترین نوع ترمیم فتق است و معمولا برای موارد شدیدتر یا علامت‌دارتر استفاده می‌شود. هدف این روش، ترمیم عضلات و بافت‌های دیواره شکم است.

همان‌طور که از نام آن پیداست، در این روش جراح با ایجاد برش، ناحیه درگیر را باز می‌کند. عمل معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

روش‌های مختلفی برای ترمیم باز فتق وجود دارد. در برخی موارد، بافت بیرون‌زده برداشته می‌شود. سپس سوراخ یا ناحیه ضعیف با بخیه، منگنه جراحی یا مش تخصصی (Mesh) بسته و تقویت می‌شود.

یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ نشان داد ترمیم با مش برای فتق‌های اینگوینال و فمورال ممکن است نسبت به برخی روش‌های دیگر با عود کمتر همراه باشد.

جراحی لاپاروسکوپی

جراحی لاپاروسکوپی (Laparoscopic Surgery) روشی کم‌تهاجمی‌تر است. در این روش، جراح از لاپاروسکوپ (Laparoscope)، یعنی دوربین تخصصی نصب‌شده روی یک لوله قابل تنظیم، استفاده می‌کند و از طریق تصویر زنده، فتق را مشاهده و ترمیم می‌کند.

در این عمل، بافت مشکل‌ساز می‌تواند برداشته شود و دیواره شکم با بخیه یا مش ترمیم شود. مزیت کلی روش‌های کم‌تهاجمی این است که معمولا برش‌ها کوچک‌تر هستند، هرچند انتخاب روش به شرایط بیمار و نوع فتق بستگی دارد.

جراحی رباتیک

جراحی رباتیک (Robotic Surgery) به استفاده از کمک رباتیک برای انجام ترمیم لاپاروسکوپی فتق گفته می‌شود. این روش نوظهور شامل کنترل بازوهای رباتیک توسط جراح است؛ بازوهایی که می‌توانند با بخیه یا مش، دیواره شکم را ترمیم کنند.

حرکت‌های دقیق این دستگاه‌ها از نظر تئوری می‌تواند عوارض را کاهش دهد. با این حال، در مورد فتق اینگوینال، برتری قطعی استفاده از جراحی رباتیک نسبت به روش‌های دیگر در منابع علمی به‌طور روشن مشخص نشده است.

پایش فعال یا انتظار همراه با مراقبت

در پزشکی یک اصل کلی وجود دارد: اگر بتوان از جراحی پرهیز کرد، بهتر است جراحی انجام نشود؛ چون هر عمل جراحی می‌تواند خطر عوارض یا اثرات جانبی داشته باشد. این اصل درباره فتق‌های بدون علامت نیز مطرح است.

پایش فعال یا واچفول ویتینگ (Watchful Waiting) یعنی فرد به‌طور منظم معاینه و بررسی می‌شود و جراحی فقط زمانی مطرح می‌شود که مشکل یا علامت ایجاد شود.

در این رویکرد، پزشک همچنین به شما توصیه می‌کند چه کارهایی ممکن است وضعیت فتق را بدتر کند و چگونه می‌توان از آن‌ها دوری کرد؛ برای مثال پرهیز از فعالیت بدنی بیش از حد یا ترک سیگار.

پیشگیری از فتق؛ چگونه خطر را کمتر کنیم؟

پیشگیری از فتق بر کاهش عوامل خطر و اصلاح رفتارهایی متمرکز است که فشار داخل شکم را بالا می‌برند یا دیواره شکم را ضعیف می‌کنند.

اجسام سنگین را با احتیاط بلند کنید

اگر ممکن است، از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید؛ زیرا این کار می‌تواند باعث ایجاد فتق یا بدتر شدن آن شود. اگر مجبور به بلند کردن چیزی هستید، از تکنیک درست استفاده کنید: فشار را به پاها منتقل کنید، نه کمر.

این نکته ساده می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند، چون بلند کردن نادرست بار یکی از مسیرهای رایج افزایش ناگهانی فشار داخل شکم است.

رژیم غذایی را برای پیشگیری از یبوست تنظیم کنید

زور زدن هنگام دفع می‌تواند فتق را ایجاد یا تشدید کند. برای کاهش یبوست، افزایش دریافت فیبر مهم است. منابع فیبر شامل:

• سبزیجات
• سبزیجات برگ‌سبز
• سایر منابع گیاهی پرفیبر

همچنین نوشیدن آب کافی اهمیت دارد. دریافت مایعات، به‌ویژه آب، به پیشگیری از یبوست کمک می‌کند و به همین دلیل در مدیریت فتق اغلب توصیه می‌شود.

ورزش کنید و وزن را مدیریت کنید

چربی و وزن اضافی در اطراف شکم می‌تواند فشار داخل شکمی را افزایش دهد؛ فشاری که هم می‌تواند در ایجاد فتق نقش داشته باشد و هم فتق موجود را بدتر کند.

ورزش منظم و افزایش سطح فعالیت بدنی می‌تواند به کاهش وزن و کم شدن فشار داخل شکم کمک کند. البته اگر فتق دارید، نوع و شدت ورزش باید با مشورت پزشک انتخاب شود تا فشار بیش از حد به شکم وارد نشود.

سیگار نکشید

مصرف تنباکو یکی از عوامل خطر فتق است. سیگار می‌تواند تولید کلاژن (Collagen) در بدن را مهار کند؛ کلاژن برای استحکام بافت‌ها مهم است. کاهش کلاژن می‌تواند به ضعیف‌تر شدن دیواره شکم منجر شود.

بنابراین ترک سیگار فقط برای قلب و ریه مفید نیست؛ می‌تواند در حفظ قدرت بافت‌ها و کاهش خطر فتق نیز اهمیت داشته باشد.

عوارض فتق؛ چه زمانی فتق خطرناک می‌شود؟

اگرچه عوارض فتق نادرند، اما در صورت بروز می‌توانند جدی باشند؛ به‌ویژه اگر فتق درمان نشده باقی بماند.

مهم‌ترین عارضه، فتق گیر افتاده با قطع خون‌رسانی یا فتق استرانگوله (Strangulated Hernia) است. در این حالت، اندام یا بافتی که باعث فتق شده رشد می‌کند یا گیر می‌افتد و خون‌رسانی آن قطع می‌شود.

در میان انواع فتق، فتق استرانگوله نادر است و فقط حدود ۱ تا ۳ درصد افراد را درگیر می‌کند. اما در فتق فمورال، خطر بسیار بالاتر است؛ حدود ۳۰ درصد افراد مبتلا به فتق فمورال دچار این وضعیت می‌شوند.

علائم فتق استرانگوله می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• درد
• تورم
• تهوع یا استفراغ
• ناتوانی در دفع گاز
• ناتوانی در اجابت مزاج

این وضعیت می‌تواند اورژانسی باشد و در صورت بی‌توجهی، خطرناک و حتی تهدیدکننده زندگی شود.

عوارض احتمالی جراحی ترمیم فتق

جراحی فتق بسیار رایج و موفق است، اما مانند هر جراحی دیگری می‌تواند عوارض داشته باشد. عوارض احتمالی پس از ترمیم فتق عبارت‌اند از:

• عود فتق
• درد
• عفونت
• انسداد روده
• گرفتگی یا بسته شدن روده
• فیستول (Fistula)، یعنی اتصال غیرطبیعی بین اندام‌ها

این عوارض در همه افراد رخ نمی‌دهد، اما آگاهی از آن‌ها کمک می‌کند بیمار علائم غیرعادی پس از جراحی را جدی بگیرد و به‌موقع پیگیری کند.

زندگی با فتق؛ چشم‌انداز درمان چگونه است؟

در مجموع، چشم‌انداز فتق مثبت است. جراحی‌های ترمیم فتق از شایع‌ترین عمل‌های جراحی هستند و میزان موفقیت بالایی دارند. بیشتر افراد مبتلا به فتق به‌طور کامل بهبود پیدا می‌کنند و احتمال عود مشکل پایین است.

برای مثال، در فتق اینگوینال، پژوهش‌ها نشان داده‌اند فقط حدود ۰.۵ تا ۱۰ درصد افراد به دلیل بازگشت مشکل به جراحی دوباره نیاز پیدا می‌کنند.

البته مسیر درست درمان به شرایط هر فرد بستگی دارد. جراحی همیشه لازم نیست، اما اگر به فتق مشکوک هستید، گرفتن کمک پزشکی مهم است. این کار خطر عوارض را کم می‌کند و به شما کمک می‌کند راهکارهایی برای کاهش یا پیشگیری از علائم یاد بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار درباره فتق

فتق چقدر جدی است؟

فتق مشکل شایعی است و در صورت درمان یا مدیریت مناسب، چشم‌انداز آن بسیار خوب است. در بسیاری از موارد، فتق درد یا علامت دیگری ایجاد نمی‌کند و جراحی همیشه لازم نیست.

اما اگر فتق استرانگوله شود، یعنی خون‌رسانی به بافت گیر افتاده قطع شود، می‌تواند جدی و حتی تهدیدکننده زندگی باشد. به همین دلیل، درد شدید، تورم، تهوع، استفراغ، ناتوانی در دفع گاز یا مدفوع باید جدی گرفته شود.

آیا نوشیدن آب زیاد برای فتق خوب است؟

نوشیدن آب کافی می‌تواند در مدیریت فتق کمک‌کننده باشد، چون از یبوست پیشگیری می‌کند. زور زدن هنگام دفع می‌تواند فتق را ایجاد یا بدتر کند. بنابراین مصرف مایعات کافی، به‌ویژه آب، در کنار رژیم غذایی پرفیبر، یکی از راه‌های مهم کاهش فشار هنگام اجابت مزاج است.

اگر فتق درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

پاسخ به این پرسش به نوع و شدت فتق بستگی دارد. در بسیاری از افراد، فتق علامت دیگری ایجاد نمی‌کند و ممکن است جراحی لازم نباشد؛ اما همچنان ارزیابی پزشکی و روش‌های پیشگیرانه اهمیت دارد.

در موارد علامت‌دار، درد و ناراحتی می‌تواند ادامه پیدا کند یا بدتر شود. همچنین احتمال عوارضی وجود دارد که در صورت درمان نشدن می‌توانند خطرناک و حتی تهدیدکننده زندگی باشند.

آیا جراحی فتق درد دارد؟

جراحی‌های ترمیم فتق از رایج‌ترین جراحی‌ها هستند و نرخ موفقیت بالایی دارند. هنگام عمل، بیمار تحت بیهوشی یا بی‌حسی قرار می‌گیرد، بنابراین درد عمل را احساس نمی‌کند.

پس از جراحی، مانند هر عمل دیگری، ممکن است در محل برش‌ها تا حدود شش هفته درد یا حساسیت خفیف وجود داشته باشد. در بیشتر افراد، درد طی حدود دو هفته برطرف می‌شود. پزشک برای کنترل ناراحتی دارو تجویز می‌کند و دستورالعمل‌های لازم برای دوره بهبود را در اختیار بیمار قرار می‌دهد.

فتق شایع است، اما نباید نادیده گرفته شود

فتق زمانی رخ می‌دهد که بخشی از دیواره شکم ضعیف یا پاره شود و محتویات شکم از آن بیرون بزند. شایع‌ترین نوع آن فتق اینگوینال است که ۷۳ درصد موارد را تشکیل می‌دهد. انواع دیگر شامل فتق فمورال، نافی، هیاتال و برشی یا ونترال هستند.

علامت اصلی فتق معمولا برآمدگی قابل مشاهده است، اما گاهی درد، فشار، احساس سنگینی و بدتر شدن ناراحتی با فعالیت، سرفه، دویدن، زور زدن یا بلند کردن اجسام سنگین نیز دیده می‌شود.

تشخیص با معاینه فیزیکی و در صورت نیاز با سونوگرافی، سی‌تی اسکن یا ام‌آر‌آی انجام می‌شود. درمان می‌تواند از پایش فعال تا جراحی باز، لاپاروسکوپی یا رباتیک متغیر باشد. اگر فتق بدون علامت باشد، گاهی فقط بررسی منظم کافی است؛ اما فتق دردناک، در حال بزرگ شدن یا همراه با علائم انسداد باید جدی گرفته شود.

برای کاهش خطر فتق، بلند کردن درست اجسام، پیشگیری از یبوست، نوشیدن آب کافی، مصرف فیبر، ورزش مناسب، مدیریت وزن و ترک سیگار اهمیت دارد. فتق معمولا قابل درمان و مدیریت است، اما تشخیص و پیگیری پزشکی بهترین راه برای جلوگیری از عوارض جدی است.