۵ سریال جنایی بریتانیایی تماشایی

سریال‌های جنایی بریتانیایی حال‌وهوای خاصی دارند: شهرهای ساحلی ابری، خیابان‌های باران‌خورده و کارآگاه‌هایی که گاهی شناختن خودشان به‌اندازه حل پرونده دشوار است. جذابیت این آثار فقط به معمای قتل محدود نمی‌شود؛ بسیاری از آن‌ها به سراغ زخم‌های اجتماعی، فساد نهادها و زندگی آدم‌هایی می‌روند که جرم، آرامششان را به هم زده است.

پنج سریال زیر از انتخاب‌های شاخص این ژانر هستند.

۱. «Broadchurch»؛ جنایتی که یک شهر را از درون می‌شکند

«Broadchurch» از تحسین‌شده‌ترین سریال‌های کارآگاهی بریتانیاست؛ اثری که نشان می‌دهد یک پرونده قتل، بسیار فراتر از قربانی و مظنونانش بر زندگی مردم اثر می‌گذارد.

این درام شبکه آی‌تی‌وی از سال ۲۰۱۳ آغاز شد و اولیویا کولمن و دیوید تننت را در نقش دو کارآگاه، الی میلر و الک هاردی، مقابل یکدیگر قرار داد. در فصل نخست، مرگ یک پسر ۱۱ساله، جامعه کوچک و به‌هم‌پیوسته یک شهر ساحلی را دچار بحران می‌کند. با پیشرفت تحقیقات، اعتماد میان همسایه‌ها و آشنایان جای خود را به سوءظن می‌دهد.

فصل اول همچنان تحسین‌شده‌ترین بخش سریال است، اما قدرت «Broadchurch» تنها در غافلگیری‌های معمایی خلاصه نمی‌شود. فیلم‌نامه به زندگی درونی افراد مرتبط با پرونده توجه دارد؛ از خانواده قربانی تا خود کارآگاه‌ها. جودی ویتاکر نیز در نقش مادر پسربچه، یکی از چهره‌های کلیدی این روایت دردناک است.

این سریال برای کسانی مناسب است که در کنار کشف حقیقت، می‌خواهند پیامدهای انسانی خشونت را ببینند. اندوه در آن صرفاً وسیله‌ای برای هیجان‌سازی نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از داستان است.

۲. «The Fall»؛ تقابل نفس‌گیر کارآگاه و قاتل

در «The Fall»، هویت قاتل معمای اصلی نیست. سریال به‌جای پنهان کردن او، تماشاگر را با دو سوی تعقیب آشنا می‌کند و تعلیق را از نزدیک شدن تدریجی آن‌ها به یکدیگر می‌سازد.

جیلین اندرسون نقش استلا گیبسون، افسر ارشد پلیسی را بازی می‌کند که برای نظارت بر تحقیقات یک پرونده قتل‌های زنجیره‌ای به بلفاست می‌رود. در سوی مقابل، پل اسپکتور با بازی جیمی دورنان قرار دارد؛ مردی که زندگی و رفتارهایش به‌تدریج در برابر تماشاگر آشکار می‌شود.

جذابیت سریال در رابطه پرتنش این دو شخصیت است، حتی زمانی که در یک مکان حضور ندارند. اندرسون، اعتمادبه‌نفس و تسلط استلا را با لایه‌ای از آسیب‌پذیری همراه می‌کند. دورنان نیز تصویری هراس‌آور از مردی ارائه می‌دهد که ظاهر روزمره‌اش، خشونت درونی او را پنهان کرده است.

نمایش دیدگاه هر دو شخصیت، «The Fall» را از یک داستان معمولِ یافتن قاتل متمایز می‌کند. پرسش اصلی این است که این رویارویی چگونه پیش خواهد رفت و چه هزینه‌ای برای افراد درگیر خواهد داشت.

۳. «Prime Suspect»؛ هلن میرن در برابر جرم و تبعیض

«Prime Suspect» یکی از آثار مهم برای شناخت مسیر تحول کارآگاه‌های زن در تلویزیون است. هلن میرن در نقش جین تنیسون، افسر ارشد اداره تحقیقات جنایی، حضوری قدرتمند دارد؛ زنی که علاوه بر حل پرونده‌ها، باید صلاحیت خود را در محیطی مردسالار ثابت کند.

همکاران مرد جین توانایی‌های او را زیر سوال می‌برند و مقاومت در برابر جایگاه حرفه‌ای‌اش، بخشی از فشار روزمره کار اوست. مشکلات روابط عاطفی و اتکای او به الکل برای کنار آمدن با فشارها نیز بر پیچیدگی شخصیتش می‌افزاید.

اگرچه جین بعضی ویژگی‌های آشنای کارآگاه‌های رنج‌کشیده را دارد، سریال تجربه او را به نسخه‌ای زنانه از یک الگوی مردانه تقلیل نمی‌دهد. تبعیض جنسیتی در محیط کار و مسائل گسترده‌تری مانند نژادپرستی، در تار و پود روایت حضور دارند.

بازی پرصلابت میرن، تناقض‌های جین را ملموس می‌کند: او مصمم و توانمند است، اما از فرسودگی و تصمیم‌های دشوار مصون نیست. همین ویژگی، «Prime Suspect» را به اثری فراتر از مجموعه‌ای از پرونده‌های جنایی تبدیل می‌کند.

۴. «Line of Duty»؛ وقتی مظنون، خودش پلیس است

«Line of Duty» نگاهش را به درون نیروی پلیس می‌برد؛ جایی که تشخیص مجرم از مجری قانون، همیشه آسان نیست. این سریال که از آثار محبوب استیون کینگ نیز محسوب می‌شود، فساد پلیس را به محور اصلی تعلیق تبدیل می‌کند.

استیو آرنات با بازی مارتین کامپستون و کیت فلمینگ با بازی ویکی مک‌کلور، در تحقیقات علیه افسران مظنون به فساد نقش دارند. هر فصل پرونده تازه‌ای را دنبال می‌کند، درحالی‌که معمای چهره‌ای مرموز با نام «H»، چند فصل را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

یکی از نقاط قوت سریال، صحنه‌های طولانی بازجویی است. این سکانس‌ها با اتکا به جزئیات شهادت‌ها، تناقض‌ها و فشار روانی، تنشی ایجاد می‌کنند که گاهی از تعقیب‌وگریز هم نفس‌گیرتر است.

شخصیت‌ها نیز اغلب در تقسیم‌بندی ساده خوب و بد نمی‌گنجند. سریال برای ابهام اخلاقی جا باز می‌گذارد و با افشاگری‌های پی‌درپی، قضاوت تماشاگر را به چالش می‌کشد. حضور بازیگرانی مانند کلی مک‌دونالد، تندیوه نیوتن، استیون گراهام و کیلی هاوز، به کیفیت این تقابل‌ها کمک می‌کند.

۵. «Sherlock Holmes»؛ اقتباس کلاسیک با بازی جرمی برت

برای بسیاری از دوستداران داستان‌های آرتور کانن دویل، شرلوک هلمزِ جرمی برت همچنان یکی از بهترین تصویرهای تلویزیونی این کارآگاه است. مجموعه تولیدشده توسط گرانادا تلویژن از دهه ۱۹۸۰، به وفاداری به داستان‌ها و دقت در شخصیت‌پردازی شهرت دارد.

برت، رفتارها و عادت‌های خاص هلمز را چنان اجرا می‌کند که شخصیت به کاریکاتوری از یک نابغه عجیب‌وغریب تبدیل نمی‌شود. هلمز او باهوش و نامتعارف است، اما ضعف‌ها و پیچیدگی‌های انسانی‌اش نیز دیده می‌شوند.

دکتر واتسون، ابتدا با بازی دیوید برک و سپس ادوارد هاردویک، تنها همراهی ساده‌لوح برای برجسته کردن نبوغ هلمز نیست. او شخصیتی مستقل و قابل‌اتکاست و دوستی میان این دو، از عناصر مهم مجموعه به شمار می‌رود.

طراحی صحنه و بازآفرینی انگلستان عصر ویکتوریا نیز به فضای داستان‌ها عمق می‌دهد. نتیجه، اقتباسی است که هم معماهای کلاسیک را جدی می‌گیرد و هم برای رابطه شخصیت‌های اصلی ارزش قائل است.

هنگام جست‌وجو توجه داشته باشید که بخش‌های این مجموعه با عنوان‌های متفاوتی عرضه می‌شوند. ترتیب آن‌ها چنین است:

• «The Adventures of Sherlock Holmes»
• «The Return of Sherlock Holmes»
• «The Case-Book of Sherlock Holmes»
• «The Memoirs of Sherlock Holmes»