امی راسوم سفیر رِین شد؛ تلاش برای شکستن سکوت و کلیشه‌های خشونت جنسی

برای برخورداری از احترام، حمایت و عدالت، هیچ‌کس نباید «بازمانده‌ای بی‌نقص» باشد. این نگاه، محور همکاری تازه امی راسوم با سازمان رِین (RAINN) است؛ مشارکتی که می‌خواهد فاصله میان تجربه واقعی بازماندگان خشونت جنسی و تصور عمومی از آن را کمتر کند و گفت‌وگو را از موج خبرها به اقدامی ماندگار برساند.

راسوم به‌عنوان سفیر رِین، بزرگ‌ترین سازمان غیرانتفاعی مقابله با خشونت جنسی در آمریکا، معرفی شده است. این همکاری قرار است تجربه او در بازیگری و روایت داستان را به تخصص این نهاد در حمایت از بازماندگان پیوند بزند. مقابله با انگ اجتماعی، بیشتر شنیده شدن صدای بازماندگان، معرفی منابع حمایتی و تشویق صنعت سرگرمی به بازنمایی سنجیده‌تر خشونت جنسی، از اهداف اصلی این مشارکت است.

راسوم می‌گوید تجربه ساخت سریال «Furious» در کنار روان‌شناسان و بازماندگان، نکته‌ای اساسی را دوباره به او یادآوری کرده است: «هیچ شکل بی‌نقصی برای بازمانده بودن وجود ندارد. گفت‌وگوهایی که این سریال به راه انداخته واقعاً تحت‌تأثیرم قرار داده است. بازماندگان همه‌جا هستند؛ از راهروهای کنگره تا دانشگاه‌ها و صنعت سینما. این گفت‌وگو به همه ما مربوط است.»

او امیدوار است همکاری با رِین، آگاهی را به عمل تبدیل کند: «می‌خواهم راه گفت‌وگو را باز کنیم، انگ‌ها را کنار بزنیم و به افراد بیشتری کمک کنیم مسیر ارتباط، حمایت و بهبود را پیدا کنند.»

این موضوع برای راسوم صرفاً بخشی از یک نقش نیست؛ او خود نیز از بازماندگان خشونت جنسی است. پیوند حرفه‌ای او با این مسائل هنگام آماده شدن برای بازی در نقش آلیس بلک در سریال هولو، «Furious»، عمیق‌تر شد؛ مامور اف‌بی‌آی که خود سابقه آزار دارد.

گروه سازنده این سریال، به خالقیت الیزابت مری‌ودر، برای پرداخت شخصیت‌ها و موقعیت‌ها از مجموعه‌ای از مشاوران کمک گرفت: بازماندگان قاچاق جنسی، متخصصان خشونت در روابط نزدیک، روان‌شناسان قانونی، درمانگران تروما، ماموران اف‌بی‌آی و اعضای کارگروه‌های مقابله با قاچاق انسان. رِین نیز در مراحل اولیه توسعه پروژه، در بخش استودیو مشاور فیلم‌نامه بود.

راسوم مهم‌ترین دستاورد سریال را در شیوه مواجهه با تجربه آسیب می‌بیند، نه نمایش صریح آن. او توضیح می‌دهد: «تعریف این داستان‌ها بدون اینکه بیننده دوباره آسیب ببیند، بدون نمایش مستقیم تروما و در عوض با نشان دادن پیامدهایش، همان کاری که لیز هوشمندانه انجام داد، دقت زیادی می‌خواهد. بیشتر از همه به این افتخار می‌کنم که نشان دادیم بازماندگان لازم نیست بی‌گناه یا دوست‌داشتنی به نظر برسند تا سزاوار کرامت و عدالت باشند.»

این رویکرد، تصور رایجی را به چالش می‌کشد که اعتبار تجربه یک فرد را به رفتار، شخصیت یا واکنش او پس از آسیب گره می‌زند. در نگاه راسوم، شناخت پیچیدگی این جرایم و دشواری‌های زندگی بازماندگان، مستلزم پذیرفتن این اصل است که آدم‌های ناکامل هم حق دادخواهی دارند.

اعلام این همکاری یک روز پیش از حضور راسوم در برنامه «پرورش نسل پیشگیری» انجام شد؛ نشستی ویژه بازماندگان، حامیان و فعالان که با میزبانی مشترک دبلیوام‌ای و رِین در لس‌آنجلس برگزار می‌شود. راسوم، اسکات برکوویتز، بنیان‌گذار و رئیس رِین، جنیفر سیمونز کالیبا، معاون ارتباطات این سازمان، اسکای چو، درمانگر سلامت روان دانش‌آموزان آکادمی اسپایر تایتان، و دکتر کارن کی ایماگاوا، مدیر پزشکی مرکز آدری هپبورن کرز در بیمارستان کودکان لس‌آنجلس، از حاضران این گفت‌وگو هستند.

محور نشست این است که بزرگسالان چگونه می‌توانند در دنیای دیجیتال با کودکان درباره خشونت جنسی، رضایت و مرزهای فردی صحبت کنند و بحث‌های جاری را به اقدام‌های موثر تبدیل کنند. جینل انگلیش، مدیر بخش جامعه و اثرگذاری دبلیوام‌ای، می‌گوید همراه کردن تعهد راسوم با دهه‌ها تجربه رِین، فرصتی برای تغییر نحوه دیده شدن، شنیده شدن و حمایت از بازماندگان فراهم می‌کند.

ریشه این همکاری به نخستین اجلاس سلامت زنان دبلیوام‌ای در ۱۵ اکتبر در لس‌آنجلس بازمی‌گردد. راسوم و مگان کاتر، مدیر خدمات حمایت از قربانیان رِین، در آن رویداد درباره باورهای نادرست پیرامون خشونت جنسی، تفاوت واکنش‌ها به تروما و اهمیت اختیار و حق تصمیم‌گیری بازماندگان گفت‌وگو کردند.

کاتر می‌گوید تماس‌ها با خط ملی کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان تعرض جنسی رِین در هفته‌های اخیر ۷۳ درصد افزایش یافته است. او تاکید می‌کند: «کشور درگیر گفت‌وگویی سخت و ضروری درباره خشونت جنسی است. چیزی که اغلب جایش خالی می‌ماند، درک تجربه واقعی بازماندگان است؛ اینکه واکنش‌ها به تروما متفاوت‌اند، فقط یک واکنش درست وجود ندارد و مسیر بهبود برای همه یکسان نیست.»

این مشارکت در دوره‌ای شکل گرفته که موضوع تعرض جنسی بار دیگر در خبرهای صنعت سینما و تلویزیون، دانشگاه‌هایی مانند کرنل و شیکاگو و فضای کارزارهای سیاسی ایالت‌هایی چون مین، اوهایو و آریزونا مطرح شده است. برکوویتز با اشاره به مباحث مربوط به کرنل می‌گوید: «کرنل یک استثنا نیست؛ بازتاب اتفاق‌هایی است که هر روز در دانشگاه‌ها و جوامع رخ می‌دهد. تفاوت این است که حالا مردم توجه می‌کنند.» به گفته او، این خبرها برای بسیاری از بازماندگان یادآور تجربه‌ای شخصی و برای بسیاری از والدین هشداری جدی بوده است.

نزدیک به یک دهه پس از آنکه جنبش می‌تو گفت‌وگوی عمومی درباره خشونت جنسی را تغییر داد، راسوم معتقد است آگاهی بدون استمرار کافی نیست. او می‌گوید: «می‌تو نقطه عطف بسیار مهمی در فرهنگ بود، اما همه جنبش‌های اجتماعی به اقدام مداوم نیاز دارند. آنچه در کرنل رخ داده باید روشن شود. وقتی رهبران ما فرهنگی ایجاد می‌کنند که امنیت زنان را تهدید می‌کند، باید مستقیم و سریع به آن اعتراض کرد.»

برای راسوم، سهم جامعه هنری در این مسیر از داستان‌گویی می‌گذرد. او در گفت‌وگو با هالیوود ریپورتر توضیح می‌دهد: «یک شخصیت می‌تواند از نظر احساسی به ما نزدیک شود؛ به شکلی که یک پیام آگاهی‌بخش عمومی نمی‌تواند. دیگر فقط درباره چیزی نمی‌شنویم؛ آن را همراه یک نفر احساس می‌کنیم و همین می‌تواند نحوه درک و رفتارمان با یکدیگر را تغییر دهد.»

او با اشاره به آثاری مانند «Furious»، «Josephine»، «I May Destroy You» و «Obsession»، که به گفته‌اش گفت‌وگوهای مهمی درباره رضایت ایجاد کرد، تاکید دارد داستان‌های قدرتمند می‌توانند مخاطب را با موضوع‌هایی روبه‌رو کنند که شاید پیش‌تر به سراغشان نمی‌رفت.

ارزش این همکاری در همین تلاش برای عبور از چرخه کوتاه خبرهاست. برکوویتز هشدار می‌دهد که ناآگاهی از رضایت، ناتوانی اطرافیان در تشخیص نشانه‌ها و مواجهه بازماندگان با تردید یا سرزنش، هم پیشگیری و هم مسیر بهبود را دشوارتر می‌کند. داستان‌گویی به‌تنهایی جای خدمات تخصصی و حمایت عملی را نمی‌گیرد، اما می‌تواند نقطه آغاز شنیدن باشد؛ به‌ویژه برای کسانی که مدت‌ها تصور کرده‌اند تجربه‌شان قابل بیان یا باور کردن نیست.