مت دیمون چرا بازی در فیلم «The Quick and the Dead» را رد کرد؟

مت دیمون امروز یکی از شناخته‌شده‌ترین بازیگران هالیوود است؛ ستاره‌ای که از فیلم نتفلیکسی «The Rip» تا حماسه تاریخی «The Odyssey» به کارگردانی کریستوفر نولان، انتخاب‌های بزرگ و پرمخاطبی در کارنامه دارد. اما در میانه دهه ۱۹۹۰، شرایط او کاملاً متفاوت بود. دیمون هنوز برای یافتن جایگاهی در سینما تلاش می‌کرد و همراه دوست قدیمی‌اش بن افلک در یک آپارتمان زندگی می‌کرد.

بااین‌حال، او حتی در همان روزها نیز حاضر نبود هر پیشنهادی را بپذیرد. دیمون در سال ۱۹۹۵ فرصت بازی کنار شارون استون، جین هکمن و راسل کرو در وسترن «The Quick and the Dead» را رد کرد؛ فیلمی به کارگردانی سم ریمی که می‌توانست نام او را زودتر بر سر زبان‌ها بیندازد. دلیل این تصمیم، تصور بسیار مشخص دیمون از آینده حرفه‌ای‌اش بود: او می‌خواست مسیری شبیه رابرت دووال داشته باشد و گمان می‌کرد فیلم ریمی او را به چنین هدفی نمی‌رساند.

پیشنهاد ۲۵۰ هزار دلاری که می‌توانست زندگی مت دیمون را تغییر دهد

در سال ۱۹۹۵ هنوز خبری از موفقیت بزرگ «Good Will Hunting» نبود؛ درامی که دیمون و بن افلک با نگارش فیلم‌نامه و بازی در آن، به ستاره‌های هالیوود تبدیل شدند. دیمون تا آن زمان در چند اثر سینمایی ظاهر شده بود، اما هنوز بازیگری تثبیت‌شده محسوب نمی‌شد.

یکی از فیلم‌های قبلی او وسترن تاریخی «Geronimo: An American Legend» به کارگردانی والتر هیل بود که در سال ۱۹۹۳ اکران شد. جین هکمن و رابرت دووال نیز در این فیلم حضور داشتند و همکاری با دووال تأثیری جدی بر نگاه دیمون به حرفه بازیگری گذاشت.

براساس کتاب «Matt Damon» نوشته آدام ووگ، شرکت ترای‌استار پیکچرز برای حضور دیمون در «The Quick and the Dead» مبلغ ۲۵۰ هزار دلار پیشنهاد کرده بود. این رقم برای بازیگر جوانی که هنوز به موفقیت مالی نرسیده بود، می‌توانست زندگی‌اش را تغییر دهد؛ اما او تصمیم گرفت آن را نپذیرد.

دیمون درباره این تصمیم گفته بود: «من حرفه‌ای شبیه رابرت دووال می‌خواهم. احساس نمی‌کنم دنبال‌کردن چنین فیلم‌هایی به یک فعالیت حرفه‌ای ۴۰ ساله منتهی شود. ترجیح می‌دهم بی‌پول بمانم.»

رابرت دووال چگونه الگوی حرفه‌ای دیمون شد؟

مت دیمون نمی‌خواست فقط با یک فیلم پرفروش یا نقشی پرزرق‌وبرق شناخته شود. او به بازیگرانی علاقه داشت که حتی در نقش‌های کوچک نیز حضوری باورپذیر و ماندگار ارائه می‌کردند. رابرت دووال برای او نمونه کامل چنین بازیگری بود.

دیمون دو سال پس از ردکردن پیشنهاد فیلم سم ریمی، در گفت‌وگو با مجله تایم خاطره‌ای از مکالمه خود با مدیر برنامه‌هایش تعریف کرد. او گفته بود شب قبل فیلم جنایی «Bullitt» محصول ۱۹۶۸ را تماشا کرده است؛ اثری با بازی استیو مک‌کوئین که دووال در آن نقش کوتاه یک راننده تاکسی را بر عهده داشت.

دیمون توضیح داد که دووال تنها چند دیالوگ در فیلم داشت، اما کاملاً باورپذیر بود و در نهایت نامش در یکی از آثار مهم سینما ثبت شد. از نگاه او، دووال به این دلیل در فیلم‌های بزرگ حضور یافته بود که پیشنهادهایی از جنس وسترن سم ریمی را قبول نمی‌کرد.

این برداشت البته بیش از آنکه ارزیابی دقیقی از کیفیت «The Quick and the Dead» باشد، نشان‌دهنده ذهنیت یک بازیگر جوان و جاه‌طلب بود. دیمون می‌خواست انتخاب‌هایش حساب‌شده باشند و حتی حاضر بود برای ساختن کارنامه‌ای معتبر، از درآمدی چشمگیر صرف‌نظر کند.

نقشی که نصیب لئوناردو دی‌کاپریو شد

نقشی که ابتدا به مت دیمون پیشنهاد شده بود، فی هرود ملقب به «کید» بود؛ جوانی سریع و مغرور که تصور می‌کرد جان هرود، شهردار بی‌رحم شهر، پدر اوست. پس از انصراف دیمون، این نقش به لئوناردو دی‌کاپریو رسید.

پاتریک وایتسل، مدیر برنامه‌های وقت دیمون، سال‌ها بعد در گفت‌وگو با نیویورک تایمز گفت رقابت زیادی برای به‌دست‌آوردن نقش کید وجود داشت. خود دیمون نیز در ابتدا علاقه نشان داده و حتی در آزمون بازیگری شرکت کرده بود. او ظاهراً تهیه‌کنندگان انتخاب بازیگر را تحت‌تأثیر قرار داد، اما بعد از آن دچار تردید شد.

یکی از نگرانی‌های او انتخاب شارون استون در نقش اصلی بود. دیمون به وایتسل گفته بود: «شارون استون بازیگر فوق‌العاده‌ای است، اما یک زن هفت‌تیرکش؟ مخاطب فیلم را باور نمی‌کند.»

این قضاوت از نگاه امروز عجیب به نظر می‌رسد؛ به‌ویژه آنکه حضور یک زن در مرکز داستان، یکی از ویژگی‌های متفاوت و تحسین‌شده فیلم محسوب می‌شود. دیمون نیز بعدها هنگام مرور آن تصمیم اعتراف کرد: «احتمالاً بیش از اندازه به خودم مطمئن بودم.»

داستان فیلم «The Quick and the Dead» چیست؟

فیلم‌نامه «The Quick and the Dead» را سایمون مور با الهام از سه‌گانه «Dollars» سرجو لئونه نوشت. اثر سم ریمی در گروه وسترن‌های تجدیدنظرطلب قرار می‌گیرد؛ فیلم‌هایی که قواعد سنتی ژانر را تغییر می‌دهند و قهرمانان و ساختارهای آشنای آن را از زاویه‌ای تازه بررسی می‌کنند.

شارون استون نقش زن هفت‌تیرکشی را بازی می‌کند که در آغاز تنها با عنوان «بانو» شناخته می‌شود. او در سال ۱۸۸۱ وارد شهری به نام ریدمپشن می‌شود؛ شهری که زیر سلطه جان هرود، قانون‌شکنی سنگدل با بازی جین هکمن، قرار دارد.

هرود مسابقه‌ای مرگ‌بار میان هفت‌تیرکش‌ها ترتیب می‌دهد. بانو نیز همراه کید با بازی دی‌کاپریو و کورت، هفت‌تیرکش سابقی که به یک واعظ تبدیل شده و راسل کرو نقش او را ایفا می‌کند، وارد این رقابت می‌شود. با پیشرفت داستان مشخص می‌شود که شخصیت شارون استون برای تسویه‌حسابی قدیمی به شهر آمده است.

جین هکمن سه سال پیش از این فیلم نیز در «Unforgiven» ساخته کلینت ایستوود، نقش کلانتر فاسد و خشن بیل دگت را بازی کرده بود. بااین‌حال، جان هرود در فیلم ریمی شخصیتی حتی بی‌رحم‌تر و نفرت‌انگیزتر داشت.

شکست نسبی در گیشه و تولد یک فیلم کالت

نگرانی مت دیمون از موفقیت تجاری فیلم کاملاً بی‌اساس نبود. «The Quick and the Dead» در زمان اکران نتوانست به فروش بزرگی دست پیدا کند و واکنش اولیه منتقدان نیز چندان گرم نبود.

براساس آمار باکس آفیس موجو، فیلم در بازار داخلی آمریکا ۱۸.۶ میلیون دلار فروخت. گزارش‌های دیگر فروش خارجی آن را حدود ۲۸.۶ میلیون دلار اعلام کرده‌اند که مجموع درآمد جهانی را به تقریبا ۴۷.۲ میلیون دلار می‌رساند. بودجه تولید فیلم نیز حدود ۳۲ میلیون دلار بود.

این ارقام «The Quick and the Dead» را به یک شکست تمام‌عیار تبدیل نمی‌کرد، اما برای اثری با چنین گروه بازیگران مطرحی، موفقیتی بزرگ هم نبود. با گذشت زمان، نگاه‌ها به فیلم تغییر کرد و وسترن سم ریمی به اثری کالت تبدیل شد. سبک بصری پرانرژی، تدوین نامتعارف، لحن تیره و در عین حال شوخ‌طبعانه و صحنه نهایی تیراندازی، جایگاه فیلم را نزد علاقه‌مندان ژانر ارتقا داد.

انتخابی عجیب در همان سال

نکته جالب این است که مت دیمون در همان سال اکران «The Quick and the Dead»، بازی در وسترن تلویزیونی «The Good Old Boys» را پذیرفت؛ فیلمی با حضور تامی لی جونز که امروز کمتر به یاد آورده می‌شود.

البته از زاویه نگاه دیمون، این انتخاب قابل‌درک بود. «The Good Old Boys» نخستین تجربه کارگردانی تامی لی جونز بود و حال‌وهوای جدی‌تری داشت؛ بنابراین برای بازیگری که می‌خواست مسیر رابرت دووال را دنبال کند، احتمالاً انتخابی معتبرتر از برداشت پرهیجان و سبک‌پردازی‌شده سم ریمی از وسترن اسپاگتی به نظر می‌رسید.

مشکل اینجا بود که دیمون «The Quick and the Dead» را اثری کم‌ارزش‌تر از آنچه واقعاً بود تصور می‌کرد. فیلم ریمی شاید در اکران اولیه موفقیت بزرگی نداشت، اما به‌مرور به اثری محبوب تبدیل شد؛ درحالی‌که وسترن انتخابی دیمون تا حد زیادی از حافظه عمومی کنار رفت.

آیا ردکردن فیلم سم ریمی تصمیم درستی بود؟

از یک سو، مت دیمون فرصت حضور در فیلمی را از دست داد که بعدها به اثری کالت تبدیل شد و نقش پیشنهادی‌اش نیز نصیب لئوناردو دی‌کاپریو شد. از سوی دیگر، این تصمیم هیچ آسیب ماندگاری به مسیر حرفه‌ای او نزد. تنها دو سال بعد، «Good Will Hunting» دیمون را به بازیگری سرشناس و فیلم‌نامه‌نویسی برنده اسکار تبدیل کرد.

این ماجرا بیش از آنکه درباره یک انتخاب درست یا اشتباه باشد، جاه‌طلبی و اعتمادبه‌نفس بازیگری را نشان می‌دهد که هنوز موفق نشده بود، اما از همان ابتدا برای آینده خود برنامه داشت. دیمون احتمالاً «The Quick and the Dead» را دست‌کم گرفت و خودش نیز بعدها غرور آن دوران را پذیرفت؛ بااین‌حال، آمادگی او برای ردکردن پول و دنبال‌کردن چشم‌اندازی بلندمدت، بخشی از همان جسارتی بود که سرانجام به شکل‌گیری کارنامه‌ای چند دهه‌ای منجر شد. شاید او دقیقاً به رابرت دووال دیگری تبدیل نشد، اما به هدف اصلی خود رسید: ماندن در هالیوود، نه فقط برای یک فیلم، بلکه برای سال‌ها.