نخستین فیلم کمیک‌بوکی رابرت داونی جونیور «مرد آهنی» نبود

وقتی «Iron Man» در سال ۲۰۰۸ اکران شد، رابرت داونی جونیور با ایفای نقش تونی استارک، یکی از مهم‌ترین ستون‌های دنیای سینمایی مارول را بنا گذاشت. شخصیت او به الگوی لحن شوخ، پرانرژی و متکی بر شخصیت‌پردازی در آثار بعدی مارول تبدیل شد؛ تا جایی که این استودیو اکنون قصد دارد او را برای «Avengers: Doomsday» بازگرداند، اما این‌بار در نقش ویکتور فون دوم، یکی از محبوب‌ترین شرورهای کمیک‌بوکی.

با این همه، نخستین تجربه داونی در اقتباس‌های کمیک‌بوکی به «مرد آهنی» مربوط نیست. او در سال ۱۹۸۵ و در فیلم «Weird Science» ساخته جان هیوز حضور داشت؛ اثری که ریشه آن به داستان کوتاه «Made of the Future» نوشته آل فلدستین بازمی‌گردد. این داستان در سال ۱۹۵۱ در مجموعه کمیک «Weird Science» از انتشارات EC Comics منتشر شده بود.

جان هیوز که نویسندگی و کارگردانی فیلم را بر عهده داشت و جوئل سیلور تهیه‌کننده آن بود، ایده اصلی داستان را به یک کمدی فانتزی نوجوانانه بسط داد. روایت فیلم درباره دو دانش‌آموز منزوی دبیرستانی، گری والاس با بازی آنتونی مایکل هال و وایت دانلی با بازی ایلان میچل-اسمیت است که با کمک رایانه خانگی‌شان زنی ایده‌آل به نام لیزا، با بازی کلی لوبروک، خلق می‌کنند.

داونی در این فیلم نقش ایان را بازی می‌کند؛ یکی از دو نوجوان ورزشکار و زورگویی که گری و وایت را آزار می‌دهند. نقش او در قیاس با کارنامه بعدی‌اش کوچک و بدون جایگاه ویژه در تبلیغات فیلم بود، اما همین حضور کوتاه باعث می‌شود «Weird Science» را بتوان نخستین پیوند رابرت داونی جونیور با سینمای برگرفته از کمیک دانست.

این فیلم در زمان اکران، واکنش‌های یکدستی نگرفت. «Weird Science» بلافاصله پس از موفقیت «The Breakfast Club» به سینماها آمد و منتقدانی که از جان هیوز انتظار یک درام نوجوانانه واقع‌گرا و عاطفی دیگر داشتند، با کمدی‌ای اغراق‌آمیز و خیال‌پردازانه روبه‌رو شدند. ایده ساختن یک زن «کامل» با رایانه نیز از همان زمان محل انتقاد بود و بسیاری، نگاه فیلم به شخصیت لیزا را نمونه‌ای از خیال‌پردازی مردانه و سطحی دانستند.

فیلم در گیشه شکست نخورد، اما به موفقیتی بزرگ هم نرسید. «Weird Science» اکرانش را در رتبه پنجم آغاز کرد و فروش داخلی آن در نهایت به کمتر از ۳۹ میلیون دلار رسید؛ رقمی که در مقایسه با اعتبار جان هیوز در آن دوران، چندان درخشان به نظر نمی‌رسید.

با گذشت زمان اما همین بی‌قاعدگی‌ها، نقطه قوت فیلم شدند. انتشار خانگی و پخش مکرر از شبکه‌هایی مانند HBO و بعدها کمدی سنترال، به «Weird Science» زندگی تازه‌ای داد. تماشاگران نسل‌های بعد، فیلمی را کشف کردند که با وجود ضعف‌ها و شوخی‌های تاریخ‌مصرف‌دارش، انرژی پرهرج‌ومرج و تخیل بی‌مهار دهه ۱۹۸۰ را به‌خوبی حفظ کرده است؛ از موشک هسته‌ای که از کف خانه بیرون می‌آید تا گروه موتورسواران جهش‌یافته‌ای که مهمانی را به آشوب می‌کشند.

ترانه اصلی فیلم از گروه اوینگو بوینگو نیز به شناخته‌شدن آن در شبکه MTV کمک کرد. موفقیت فرهنگی اثر بعدها به ساخت یک مجموعه تلویزیونی کابلی در میانه دهه ۱۹۹۰ انجامید؛ سریالی که پنج فصل ادامه داشت و مخاطبان تازه‌ای را با این جهان عجیب آشنا کرد.

«Weird Science» امروز شاید بیش از آنکه به‌خاطر نقش رابرت داونی جونیور دیده شود، به‌عنوان یکی از نمونه‌های خاص و نامتعارف فیلم‌های نوجوانانه جان هیوز به یاد می‌آید. با این حال، بازگشت داونی به قلمرو اقتباس‌های کمیک‌بوکی در «Avengers: Doomsday» که برای ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده، فرصتی است تا مسیر غیرمنتظره او مرور شود: مسیری که از نقش یک قلدر دبیرستانی در فیلمی عجیب آغاز شد و به یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های تاریخ سینمای ابرقهرمانی رسید.