قسمت ششم «Cupertino»؛ رقابت بر سر یک کبد و الگوریتمی که مقصر نبود

گاهی برای نجات جان یک نفر، باید پیش از هر چیز از ترافیک عبور کرد. قسمت ششم «Cupertino» با عنوان «Harper» همین گرفتاری آشنا را به مانعی حیاتی تبدیل می‌کند: عضوی اهدایی فقط چند ساعت دیگر قابل پیوند است، اما وکلا، قاضی و طرف مقابل پرونده در بزرگراه ۱۰۱ گیر افتاده‌اند. نتیجه، جلسه‌ای اضطراری و آنلاین است که میان بوق خودروها، بحث‌های شخصی و وقفه‌های خنده‌دار پیش می‌رود. زیر این شلوغی، پرسشی جدی وجود دارد: وقتی تصمیمی درباره زندگی انسان‌ها تغییر می‌کند، باید به کدها شک کرد یا به کسانی که اختیار نادیده گرفتنشان را دارند؟ ادامه مطلب، داستان و پایان این قسمت را فاش می‌کند.

درام حقوقی رابرت و میشل کینگ، سازندگان «The Good Wife» و «Evil»، از ابتدا سراغ آدم‌هایی رفته که پیامدهای فناوری را تحمل می‌کنند. قسمت «Harper»، نوشته کیت آیزنر و به کارگردانی رزمری رودریگز، این رویکرد را با یک ضرب‌الاجل پزشکی ترکیب می‌کند. موضوع دیگر صرفا خسارت مالی یا سوءاستفاده از داده‌ها نیست؛ بیماری ممکن است فرصت دریافت عضوی را از دست بدهد که سال‌ها منتظرش بوده است.

هارپر، هم‌خانه ۲۷ساله کریستی، بالاخره در آستانه پیوند کبد قرار دارد. دفتر حقوقی پرایس، سیفر و شرکا پیش‌تر توانسته مشکل پوشش بیمه‌ای عمل را برطرف کند و مادر هارپر تصور می‌کند آخرین مانع هم کنار رفته است. اما درست پیش از جراحی، بیمارستان کبد را به آلبرت انسلر، سرمایه‌گذار ثروتمند، اختصاص می‌دهد. توضیح اولیه این است که سامانه هوش مصنوعی، اولویت دریافت عضو را تغییر داده؛ ادعایی که مایکل و اولیویا باید پیش از پایان فرصت تقریبا چهارساعته پیوند، به چالش بکشند.

جالب اینکه خود هارپر را نمی‌بینیم. نگرانی مادرش، تلاش کریستی و فوریت پرونده، جای حضور مستقیم او را می‌گیرند. این انتخاب در قسمت جواب می‌دهد، چون وضعیت بیمار را بهانه‌ای برای سخنرانی درباره فناوری نمی‌کند. الا استیلر نیز به کریستی ترکیبی از نگرانی، چابکی و حاضر‌جوابی می‌دهد؛ او در بیمارستان پیگیر مدارک و توضیحات پزشکان است، اما باید هم‌زمان مادر هارپر را آرام کند و احساسات خودش را هم مهار نگه دارد.

ترافیک در اینجا فقط پس‌زمینه نیست؛ شکل روایت را تعیین می‌کند. امکان تشکیل سریع جلسه حضوری وجود ندارد و رسیدگی به پرونده به زوم منتقل می‌شود. رای، وکیل انسلر با بازی استیون پاسکوال، مرتب با وقفه‌های خودروی خودرانش روبه‌رو می‌شود و قاضی ناخواسته در سفری اشتراکی کنار جوانی نشسته که رابطه عاطفی‌اش در حال تمام شدن است. این مزاحمت‌های کوچک، جدیت پرونده را از بین نمی‌برند؛ بیشتر نشان می‌دهند حتی در حساس‌ترین موقعیت‌ها هم زندگی روزمره حاضر نیست کنار برود.

یکی از شوخی‌های تصویری موثر قسمت، ورود نماینده شبکه پیوند عضو به دادگاهی خالی است؛ او تازه آنجا متوجه می‌شود دیگران آنلاین حاضر شده‌اند. تضاد میان فضای رسمی دادگاه و جلسه پراکنده‌ای که در خودروها جریان دارد، به ایده اصلی قسمت جان می‌دهد. البته همین تعدد وقفه‌ها و خرده‌داستان‌ها گاهی تمرکز را از بحران هارپر دور می‌کند، اما ضرب‌الاجل پیوند اجازه نمی‌دهد روایت کاملا از مسیر خارج شود.

مایکل و اولیویا ابتدا به تصمیم الگوریتم مشکوک‌اند. ویک به‌عنوان شاهد متخصص توضیح می‌دهد که چنین سامانه‌ای نباید به‌تنهایی درباره تخصیص عضو تصمیم بگیرد؛ داده‌ها لزوما همه شرایط بالینی و انسانی را پوشش نمی‌دهند. در این مرحله، پرونده ظاهرا ادامه همان نگرانی آشنای سریال درباره واگذاری اختیار به فناوری است. اما شهادت نماینده شبکه پیوند، مسیر بحث را عوض می‌کند: هوش مصنوعی هارپر را انتخاب کرده بود، نه انسلر.

بنابراین مسئله از خطای احتمالی ماشین به مداخله یک انسان منتقل می‌شود. دکتر دکستر استیمسون توصیه سامانه را کنار گذاشته و می‌گوید عواملی پزشکی، از جمله سابقه اخیر بیماران و اندازه کبد اهدایی، در تصمیمش نقش داشته‌اند. چنین توضیحی به‌خودی‌خود نامعقول نیست؛ اگر قرار باشد پزشک هیچ‌گاه نتواند خروجی الگوریتم را بازبینی کند، نظارت انسانی معنایش را از دست می‌دهد. پرسش مهم این است که این اختیار چگونه و با چه انگیزه‌ای استفاده شده است.

پیگیری کریستی و اطلاعات دستیار اخراج‌شده پزشک، اعتبار این دفاع را تضعیف می‌کند. ارتباط مالی بنیاد خیریه انسلر با برنامه پژوهش سرطان استیمسون، تردید جدی درباره بی‌طرفی تصمیم ایجاد می‌کند. لازم نیست از این شواهد، حکمی قطعی درباره اثبات رشوه‌خواری بسازیم تا تعارض منافع روشن باشد: پزشکی که درباره اولویت بیماران تصمیم گرفته، از بنیاد وابسته به بیمار ثروتمند حمایت مالی دریافت کرده است. در نهایت، مسیر تخصیص عضو اصلاح می‌شود و هارپر پیش از پایان قسمت وارد جراحی می‌شود؛ هرچند نتیجه نهایی عمل هنوز نشان داده نشده است.

این چرخش، بهترین بخش «Harper» است. قسمت نمی‌گوید چون الگوریتم این بار انتخاب درستی داشته، باید همیشه به آن اعتماد کرد. در عوض، نشان می‌دهد نظارت انسانی هم بدون شفافیت و پاسخ‌گویی تضمین عدالت نیست. رابرت کینگ در مصاحبه‌ای گفته است: «ما از ریاضیات یا الگوریتم‌ها شروع نمی‌کنیم.» این نگاه در پرونده هارپر محسوس است؛ فناوری موضوع بحث است، اما زندگی آدم‌ها معیار اهمیت آن باقی می‌ماند.

هم‌زمان، دو همراهی ناخواسته در خودروها، روابط شخصیت‌ها را جلو می‌برند. اولیویا برادرش جیکوب را از فرودگاه تحویل گرفته و متوجه می‌شود او برای زنی به نام آنجلا که هرگز از نزدیک ندیده، هزاران دلار فرستاده است. داستان آنجلا درباره ساخت خانه برای کودکان بی‌سرپرست در بوروندی، برای اولیویا مشکوک است و بررسی ویک نیز نشان می‌دهد تصاویر او با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند. بااین‌حال، جیکوب حاضر نیست کلاهبرداری را بپذیرد.

تضاد خواهر و برادر، چیزی بیش از اختلاف بر سر چند عکس است. جیکوب زمانی نقش محافظ اولیویا را داشته، اما حالا این اولیویاست که خطر را می‌بیند و تلاش می‌کند از او مراقبت کند. کنار پرونده هارپر، این خط داستانی وجه دیگری از مسئله اعتماد را نشان می‌دهد: گاهی فناوری تصمیم درستی گرفته و انسان آن را تغییر می‌دهد؛ گاهی هم فناوری تصویری جعلی می‌سازد و انسان نمی‌خواهد خلافش را باور کند. سرنوشت پول جیکوب و این رابطه ادعایی هنوز حل‌نشده باقی می‌ماند.

مایکل نیز در خودروی نیکول گرفتار شده؛ نامزد سابقش که برای مشورت درباره یک پیشنهاد شغلی آمده است. دفتر حقوقی پانداس و شرکا، فعال در دفاع از شرکت‌های بزرگ فناوری، به شناخت او از مایکل و شیوه کار گروهش علاقه دارد. پیشنهاد، عملا نشانه‌ای است از اینکه فعالیت این دفتر کوچک، شرکت‌های قدرتمند را نگران کرده است.

گفت‌وگوهای مایکل و نیکول هم صمیمیت قدیمی دارند و هم رقابت حرفه‌ای. او نگاه قهرمانانه مایکل به مبارزه با غول‌های فناوری را زیر سوال می‌برد، اما تلاش مایکل برای هارپر نشان می‌دهد انگیزه‌هایش را نمی‌توان فقط به سودآوری تقلیل داد. پذیرش پیشنهاد نیکول هنوز قطعی نیست؛ همین تعلیق، تهدیدی جذاب می‌سازد. حریف احتمالی بعدی مایکل ممکن است کسی باشد که علاوه بر استدلال‌هایش، نقاط ضعف شخصی او را هم می‌شناسد.

«Harper» بحران اصلی‌اش را با آغاز جراحی و آغوش مشترک مادر هارپر، کریستی، مایکل و اولیویا به آرامش می‌رساند، اما پرسش بزرگ‌ترش باز می‌ماند. ماشین درست تصمیم گرفته بود؛ مشکل، اختیار انسانیِ دور از نظارت بود. نقطه قوت قسمت همین پرهیز از مقصر همیشگی ساختن فناوری است. «Cupertino» این بار یادآوری می‌کند که برای فهم یک تصمیم ناعادلانه، فقط نباید الگوریتم را بررسی کرد؛ باید دید چه کسی قدرت تغییر آن را دارد و از این تغییر چه سودی می‌برد.