شکست پرهزینه «Legend»؛ همکاری تام کروز و ریدلی اسکات چگونه به اثری کالت تبدیل شد؟
وقتی دو چهره بزرگ سینما کنار یکدیگر قرار میگیرند، معمولا انتظار میرود نتیجه درخشانی رقم بخورد. بنابراین، بازی تام کروز در فیلمی به کارگردانی ریدلی اسکات باید ترکیبی تضمینشده برای موفقیت میبود؛ اما همکاری این دو در فیلم فانتزی «Legend» محصول ۱۹۸۵ آنطور که انتظار میرفت پیش نرفت. این اثر در اکران اولیه با شکست تجاری روبهرو شد، هرچند سالها بعد توانست توجه و محبت بیشتری از سوی تماشاگران به دست آورد.
داستان فیلم درباره موجودی شرور به نام تاریکی، با بازی تیم کری، است که میخواهد با نابود کردن آخرین تکشاخها، جهان را در شبی ابدی فرو ببرد. در مقابل، جک با بازی تام کروز، پسری جنگلی، همراه دوستان جادوییاش و پرنسس لیلی با بازی میا سارا، باید تمام توان خود را برای نجات جهان از نقشههای تاریکی به کار بگیرد.
ریدلی اسکات در آن زمان بهتازگی «Blade Runner» را ساخته بود؛ فیلمی که در گیشه زیر سایه موفقیت عظیم «E.T.» قرار گرفت. بااینحال، او همچنان فیلمسازی معتبر و بانفوذ به شمار میرفت. «Alien» در سال ۱۹۷۹ به یکی از مهمترین موفقیتهای تاریخ سینما تبدیل شده بود و یک شکست نمیتوانست بهسرعت مسیر حرفهای امیدوارکننده اسکات را متوقف کند؛ دستکم نه در دهه ۱۹۸۰.
تام کروز نیز ستارهای در حال پیشرفت بود که با فیلمهایی مانند «Taps» و «Risky Business» نامی برای خودش دستوپا کرده بود، اما هنوز «Top Gun» او را به یک فوقستاره جهانی تبدیل نکرده بود. به همین دلیل، «Legend» در مقطع جالبی از فعالیت حرفهای هر دو هنرمند ساخته شد.
میا سارا هم هنوز با بازی در «Ferris Bueller’s Day Off» محصول ۱۹۸۶، یکی از تماشاییترین و ماندگارترین فیلمهای دهه ۱۹۸۰، به شهرت گسترده نرسیده بود. در واقع، «Legend» نقطه تلاقی منحصربهفردی از استعدادها و زمانبندی بود. اسکات پیش از آن هرگز سراغ ژانر فانتزی نرفته بود و جالب اینکه پس از این فیلم نیز دیگر تجربه مشابهی را تکرار نکرد؛ شاید هم دلایل خوبی برای این تصمیم داشت.
ساخت «Legend» بههیچوجه آسان نبود. تیم کری هنگام پذیرفتن نقش تاریکی نمیدانست چه فرایند طاقتفرسایی در انتظارش است. گریم سنگین و دشواری که او را به این شخصیت شیطانی تبدیل میکرد، بهاندازه کافی فرساینده بود و کری باید زیر تمام آن مواد گریم و قطعات مصنوعی نیز بازی میکرد.
مشکلات تولید به همینجا ختم نشد. تنها ۱۰ روز پس از آغاز فیلمبرداری، تمام دکور فیلم در آتش سوخت. بااینحال، ریدلی اسکات تا آن زمان ثابت کرده بود فیلمسازی خلاق و مقاوم است و توانست ظرف چند روز تولید را دوباره به جریان بیندازد.
فیلمنامه نوشته ویلیام یورتسبرگ نیز مسیر سادهای نداشت. این رماننویس و فیلمنامهنویس بعدها در وبسایت خود توضیح داد که فیلمنامه طی چهار سال، ۱۵ بار بازنویسی شد. آتشسوزی و بازنویسیهای متعدد شاید نشانههایی از مشکلاتی بودند که بعدا گریبان فیلم را گرفتند.
یونیورسال پیکچرز (Universal Pictures) فیلم را ۱۸ آوریل ۱۹۸۶ در سینماهای آمریکا اکران کرد. «Legend» با فروش ۴.۲ میلیون دلاری در صدر جدول گیشه آخر هفته قرار گرفت، اما برای جبران بودجه تولید ۲۵ میلیون دلاری خود به ماندگاری بسیار بیشتری نیاز داشت. فروش فیلم خیلی زود افت کرد و در نهایت با ۲۳.۵ میلیون دلار فروش جهانی به کارش پایان داد.
یکی از دلایل این شکست، برخورد سرد منتقدان آن دوران بود. «Legend» در راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes) تنها ۳۳ درصد امتیاز مثبت منتقدان را در اختیار دارد. البته در میانه دهه ۱۹۸۰، نقدهای مطبوعاتی تاثیر بسیار بیشتری بر انتخاب مخاطبان داشتند. هنوز اینترنت و یوتیوبی وجود نداشت تا تماشاگران هر زمان که خواستند تریلر فیلمها را ببینند؛ شرایط اکران و تبلیغات کاملا متفاوت بود.
تام کروز نیز بعدها از حضور در «Legend» ابراز پشیمانی کرد و گفت: «دیگر هرگز نمیخواهم فیلمی شبیه آن بسازم.» منظور او این بود که مشکلات هنری اثر باید پیش از آغاز تولید حل میشدند، زیرا ساخت فیلم به تجربهای بسیار طاقتفرسا تبدیل شد و دستوپنجه نرم کردن با موانعی که میشد زودتر برطرفشان کرد، برایش ناامیدکننده بود.
با وجود نارضایتی کروز، «Legend» در دورهای اکران شد که فیلمها میتوانستند به لطف نوارهای ویاچاس و پخش تلویزیونی، زندگی دوبارهای پیدا کنند. بهمرور زمان، مخاطبان بیشتری فانتزی تاریک، حماسی و خوشظاهر ریدلی اسکات را کشف کردند. این توجه پس از انتشار نسخه طولانیتر کارگردان، که سالها بعد با استقبال بهتری روبهرو شد، افزایش یافت.
«Legend» اکنون یکی از آثار کمتر دیدهشده و ارزشمند کارنامه پربار ریدلی اسکات محسوب میشود؛ یک شکست تجاری فانتزی که سزاوار فرصتی دوباره بود و سرانجام آن را به دست آورد. عوامل اصلی فیلم نیز با وجود استقبال ناامیدکننده اولیه، مسیرهای حرفهای درخشانی را ادامه دادند.
اسکات پس از آن چندین اثر کلاسیک دیگر ساخت؛ از جمله «Gladiator» برنده اسکار بهترین فیلم، «Thelma & Louise» و «Black Hawk Down». تام کروز نیز به یکی از بزرگترین ستارههای سینمای جهان تبدیل شد، در مجموعه فیلمهای «Mission: Impossible» نقشآفرینی کرد و با «Top Gun: Maverick» سهم مهمی در احیای گیشه پس از همهگیری کرونا داشت. بیش از ۴۰ سال بعد، چهرههای اصلی «Legend» همچنان در بالاترین سطح سینما فعالیت میکنند؛ هرچند همکاری مشترکشان ابتدا آن موفقیتی نبود که همه انتظار داشتند.
