۵ ویژگی جالب زلاتان ابراهیموویچ؛ از یک واژه سوئدی تا گل‌های آکروباتیک
زلاتان فقط با تعداد گل‌هایش ماندگار نشد؛ نامش به زبان راه پیدا کرد و سبک بازی‌اش، مرز میان قدرت، ظرافت و جسارت را جابه‌جا کرد.
بعضی فوتبالیست‌ها را با جام‌هایشان به یاد می‌آوریم، بعضی را با گل‌هایشان و بعضی را با شخصیتشان. زلاتان ابراهیموویچ از معدود بازیکنانی است که هر سه تصویر را از خود به جا گذاشت. مهاجمی بلندقد که می‌توانست با قدرت بدنی مدافعان را کنار بزند و چند ثانیه بعد، با حرکتی شبیه ورزشکاران رزمی، توپ را به شکلی نامنتظره وارد دروازه کند.
پشت آن اعتمادبه‌نفس معروف و جمله‌های جنجالی، کارنامه‌ای طولانی و پر از لحظات استثنایی قرار داشت. این پنج نکته، گوشه‌ای از تفاوت‌های ستاره سوئدی را نشان می‌دهند.
۵. نامش به یک فعل تبدیل شد
کمتر بازیکنی می‌تواند بگوید نامش به بخشی از زبان تبدیل شده است. در سال ۲۰۱۲، واژه سوئدی «zlatanera» در فهرست واژه‌های تازه شورای زبان سوئد قرار گرفت؛ فعلی به معنای «با قدرت مسلط شدن» یا «برتری داشتن».
این واژه ابتدا در یک برنامه طنز فرانسوی شکل گرفت و سپس وارد کاربرد سوئدی شد. البته قرارگرفتن آن در فهرست واژه‌های تازه شورای زبان، با ورود به فرهنگ لغت رسمی آکادمی سوئد یکسان نیست.
بااین‌حال، اصل ماجرا به‌اندازه کافی جذاب است: نام زلاتان دیگر فقط به یک بازیکن اشاره نمی‌کرد؛ به توصیفی برای سلطه و برتری تبدیل شده بود. برای شخصیتی که همیشه خودش را فراتر از معمول می‌دید، چه یادگار زبانی مناسب‌تری می‌توان تصور کرد؟
۴. گلزنی با شش باشگاه در لیگ قهرمانان اروپا
زلاتان در لیگ قهرمانان اروپا با شش باشگاه مختلف گل زد: آژاکس، یوونتوس، اینتر، بارسلونا، میلان و پاری‌سن‌ژرمن. این دستاورد در سوابق یوفا به‌عنوان یکی از رکوردهای شاخص او ثبت شده است.
ارزش این آمار فقط در جابه‌جایی میان باشگاه‌های بزرگ نیست. هر انتقال، سازگارشدن با مربی، هم‌تیمی‌ها و انتظارات تازه را می‌طلبید؛ اما زلاتان در محیط‌های متفاوت نیز راه گلزنی را پیدا می‌کرد.
تناقض جالب کارنامه‌اش همین‌جاست: با وجود این حضور طولانی و موفقیت‌های فردی، هرگز قهرمان لیگ قهرمانان اروپا نشد. بازیکنی که در بسیاری از لیگ‌ها جام گرفت، از فتح مهم‌ترین رقابت باشگاهی اروپا بازماند.
۳. گلزنی در زمان‌های مختلف؛ ادعایی که به بررسی دقیق نیاز دارد
درباره زلاتان ادعای جذابی مطرح می‌شود: اینکه در تک‌تک دقایق مسابقه، از دقیقه اول تا دقیقه ۹۰، دست‌کم یک بار گل زده است. این گزاره، جای بحث دارد؛ به‌خصوص که شیوه ثبت وقت‌های اضافه نیمه‌ها می‌تواند نتیجه شمارش را تغییر دهد.
آنچه در کارنامه او روشن است، توانایی گلزنی در موقعیت‌ها و زمان‌های متفاوت است. زلاتان هم می‌توانست خیلی زود جریان مسابقه را تغییر دهد و هم در لحظات پایانی، ضربه آخر را بزند.
نمونه فراموش‌نشدنی، دیدار دوستانه سوئد و انگلیس در نوامبر ۲۰۱۲ بود. او هر چهار گل سوئد را در پیروزی ۴ بر ۲ به ثمر رساند و گل آخرش را در وقت اضافه نیمه دوم، با یک ضربه قیچی‌برگردان از فاصله‌ای حدود ۳۰ متر زد. همان گل، جایزه پوشکاش فیفا در سال ۲۰۱۳ را برایش به همراه آورد.
۲. گلزنی در چهار دهه متفاوت
زلاتان در دهه‌های ۱۹۹۰، ۲۰۰۰، ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ گل زد؛ از آغاز مسیر حرفه‌ای در مالمو تا آخرین سال‌های حضورش در میلان.
البته «چهار دهه» به معنای چهل سال بازی‌کردن نیست؛ دوران حرفه‌ای او از مرز چهار دهه تقویمی عبور کرد. بااین‌حال، حفظ توان رقابت در چنین بازه‌ای، دستاوردی کم‌نظیر است.
در مارس ۲۰۲۳، زلاتان با گلزنی مقابل اودینزه، در سن ۴۱ سال و ۱۶۶ روز به مسن‌ترین گلزن تاریخ سری آ تبدیل شد. چند ماه بعد، در ژوئن همان سال، از فوتبال خداحافظی کرد.
بدنش در سال‌های آخر با مصدومیت‌های جدی دست‌وپنجه نرم می‌کرد، اما میلش به ادامه‌دادن هنوز زنده بود. همین کشمکش میان محدودیت جسم و اراده، به فصل پایانی دوران بازی او رنگی انسانی‌تر می‌دهد.
۱. هنرهای رزمی پشت گل‌های آکروباتیک
رابطه زلاتان با تکواندو، بخشی شناخته‌شده از زندگی ورزشی اوست. در روایت‌های زندگینامه‌ای و رسانه‌ای آمده که در نوجوانی این رشته را تمرین کرده و در ۱۷سالگی کمربند مشکی گرفته است.
انعطاف‌پذیری، تعادل و توانایی بالا آوردن پا در ارتفاع زیاد، با سبک بازی او هم‌خوانی داشتند. بااین‌حال، تقلیل گل‌های خارق‌العاده‌اش به تکواندو، بخش مهمی از مهارت فوتبالی او را نادیده می‌گیرد: تشخیص مسیر توپ، زمان‌بندی حرکت و جسارت تصمیم‌گیری نیز ضروری بودند.
قیچی‌برگردان مقابل انگلیس، تصویری کامل از همین ترکیب است. بسیاری از بازیکنان در آن موقعیت منتظر فرود توپ می‌ماندند؛ زلاتان تصمیم گرفت کاری کند که حتی تصورش دشوار بود.
میراث زلاتان فقط گل‌های زیاد نیست؛ گل‌هایی است که شبیه گل‌های دیگران نبودند. شاید به همین دلیل، سال‌ها پس از پایان دوران بازی‌اش نیز نام او همچنان با قدرت، جسارت و ناممکن‌های ممکن‌شده همراه خواهد بود.
