راسل برند به ۱۰ سال و نیم زندان محکوم شد؛ قاضی از «تکبر حیرت‌آور» کمدین بریتانیایی گفت
راسل برند، کمدین، بازیگر و مجری سرشناس بریتانیایی، پس از مجرم شناخته شدن به تجاوز و تعرض جنسی، به ۱۰ سال و ۶ ماه زندان محکوم شد. انتظار می‌رود او حدود هفت سال از این مدت را در زندان بگذراند و سپس به‌صورت «آزادی مشروط تحت نظارت» آزاد شود.
در نظام قضایی انگلستان و ولز، بیشتر محکومان تمام دوران حبس خود را پشت میله‌ها نمی‌گذرانند. آن‌ها پس از گذراندن بخشی از حکم آزاد می‌شوند و باقی‌مانده آن را بیرون از زندان و با شرایطی مشخص سپری می‌کنند. این شرایط می‌تواند شامل گزارش منظم به افسر ناظر، محدودیت در محل سکونت یا منع تماس با افراد خاص باشد. هر تخلفی از این شرایط ممکن است به بازگشت فوری فرد به زندان منجر شود. برای جرائم جنسی و خشونت‌آمیز جدی که حکمشان هفت سال یا بیشتر است، آزادی معمولاً پس از گذراندن دو سوم مدت حکم امکان‌پذیر است. به همین دلیل، برند باید حدود هفت سال از ۱۰ سال و نیم حکمش را در زندان بماند.
برند هنگام قرائت حکم سکوت کرده بود. در لحظه‌ای که او را از جایگاه متهم بیرون می‌بردند، بی‌صدا و فقط با حرکت لب‌ها به همسرش، لورا برند، گفت: «دوستت دارم.»
قاضی بناتان پیش از اعلام حکم، تک‌تک جرائم برند را با جزئیات کامل مرور کرد و به بیانیه‌های «تاثیر جرم بر قربانی» که شاکیان در دادگاه خوانده بودند، استناد کرد. لقب «Mr Justice» که پیش از نام او می‌آید، نشان می‌دهد او از قضات دیوان عالی انگلستان است. حضور چنین قاضی‌ای در دادگاه سلطنتی معمولاً به پرونده‌های بسیار جدی و پرسروصدا اختصاص دارد.
قاضی گفت برند در جریان این حملات با «تکبری حیرت‌آور» عمل می‌کرده و اطرافیانش هم اغلب با «رفتارهای وحشتناک» او کنار می‌آمدند و به آن دامن می‌زدند. او در بخش پایانی سخنانش، رو به برند گفت: «زن‌ها هر چی بپوشن، هر جا برن، حتی هر چی بخورن و بنوشن، حق دارن «نه» بگن. وقتی شکارچی‌های جنسی مثل تو، راسل برند، بدون رضایتشون کاری می‌کنن، حق دارن از دادگاه‌ها عدالت بخوان.»
این بخش از سخنان قاضی پاسخی مستقیم به یکی از کهنه‌ترین و آسیب‌زاترین استدلال‌ها در پرونده‌های جرائم جنسی است: سرزنش قربانی به خاطر لباس، محل حضور یا مصرف الکل. قاضی با این جمله روشن کرد که هیچ‌کدام از این عوامل از حق قربانی برای رضایت ندادن نمی‌کاهد.
هیئت منصفه روز پنجشنبه گذشته و پس از چهار هفته رسیدگی در دادگاه سلطنتی ساوثوارک (Southwark Crown Court) لندن، رای خود را اعلام کرده بود. بر اساس این رای، برند به یک فقره تجاوز جنسی و سه فقره تعرض جنسی مجرم شناخته شد. او در دو اتهام دیگر مربوط به تجاوز جنسی و همچنین اتهام اقدام به هتک حرمت جنسی تبرئه شد.
پلیس متروپولیتن لندن (Metropolitan Police) هم تایید کرده است که تحقیقات درباره ادعاهای دیگری از تجاوز جنسی علیه برند ادامه دارد. این ادعاها از سوی زنانی مطرح شده که با پرونده فعلی ارتباطی ندارند. به این ترتیب، ماجرای حقوقی این کمدین با صدور این حکم لزوماً به پایان نمی‌رسد.
قربانیان این پرونده که طبق قوانین بریتانیا تا پایان عمر از حق ناشناس ماندن برخوردارند، در جلسه صدور حکم از پشت پرده حائل صحبت کردند. به گزارش بی‌بی‌سی نیوز (BBC News)، یکی از آن‌ها در بیانیه‌اش گفت: «می‌خواستم بگم این جرم چه بلایی سرم آورده. هفته‌هاست توی شوک و آشفتگی‌ام. خیلی ناراحت بودم و آسیب روحی دیدم. هیچ احترامی برای خودم قائل نبودم… فکر می‌کردم یه جنس معیوبم. می‌ترسیدم یه رفتاری ازم سر بزنه که اشتباه برداشت بشه.»
او گفت بارها با دیدن برند در رسانه‌ها «حالت تهوع» گرفته است و افزود: «فقط می‌خوام بگم شاید یه پلنگ خال‌هاش رو عوض کنه، ولی هنوزم یه پلنگه.»
قربانی دیگری روز دوشنبه در دادگاه گفت: «راسل برند یه شکارچی جنسیه که هیچ پشیمونی‌ای نداره. […] فقط امیدوارم دیگه اجازه پیدا نکنه به هیچ زنی آسیب بزنه.»
در مقابل، وکلای مدافع برند استدلال کردند که او امروز «از اساس آدم دیگه‌ای» شده است. آن‌ها گفتند همسرش با شنیدن این محکومیت‌ها «کاملاً ویران شده» است. خبرنگاران حاضر در دادگاه گزارش دادند که لورا برند هنگام قرائت بیانیه یکی از قربانیان، سرش را به نشانه مخالفت تکان می‌داد. ایان وینتر، وکیل برند، گفت این زوج با این مسئله «دست‌وپنجه نرم می‌کنن» که چطور ماجرا را برای یکی از فرزندان ۱۰ ساله‌شان توضیح دهند. راسل و لورا برند سال ۲۰۱۷ ازدواج کردند و سه فرزند دارند.
استدلال «آدم دیگه‌ای شدن» در دفاعیات برند بی‌دلیل نیست. او در سال‌های اخیر تصویر عمومی کاملاً متفاوتی از خود ساخته است. از کمدین پرحاشیه دهه ۲۰۰۰ به چهره‌ای معنوی و سیاسی در فضای آنلاین تبدیل شد و در سال ۲۰۲۴ با غسل تعمید در رود تیمز، گرایشش به مسیحیت را اعلام کرد. همین تغییر چهره است که جمله «پلنگ» قربانی را معنادارتر می‌کند.
این محاکمه و رای نهایی آن توجه کل بریتانیا را به خود جلب کرد. حالا نه‌تنها صنعت سرگرمی، بلکه افکار عمومی این کشور با این پرسش روبه‌رو است که چطور رفتارهای برند برای این همه سال گزارش نشد. شهرت برند در اوج دوران فعالیتش با حاشیه‌های متعددی همراه بود. شناخته‌شده‌ترین آن‌ها ماجرای موسوم به «ساکس‌گیت» (Sachsgate) در سال ۲۰۰۸ بود. برند و جاناتان راس، مجری مشهور بریتانیایی، در یک برنامه رادیویی بی‌بی‌سی پیام‌های توهین‌آمیزی برای اندرو ساکس، بازیگر کهنه‌کار، روی پیغام‌گیر تلفنش گذاشتند. این ماجرا به استعفای برند از رادیو ۲ بی‌بی‌سی انجامید، اما مانع ادامه صعود او به شهرت نشد.
رای مجرمیت تجاوز جنسی به زنی مربوط است که برند را در سال ۲۰۰۹ در یکی از اجراهایش در سالن هامرسمیت آپولو (Hammersmith Apollo) ملاقات کرده بود. این سالن یکی از معروف‌ترین سالن‌های کنسرت و اجرای کمدی در غرب لندن است. این زن یک هفته بعد به خانه برند رفت. او به پلیس گفته بود: «انتظار داشتم باهاش رابطه داشته باشم.» اما پس از یک رابطه توافقی، برند بدون رضایت او مرتکب تجاوز شد.
قربانی گفت در آن لحظه احساس می‌کرده «نه می‌تونه حرف بزنه، نه نفس بکشه» و درد شدیدی داشته است. او پس از اینکه توانست حرف بزند، به گفته خودش «اول چند بار آروم و بعد خیلی بلند» از برند خواست دست نگه دارد. به گفته او، این تجاوز «چند دقیقه» طول کشید و برند پس از آن «به‌شدت وحشت‌زده» به نظر می‌رسید. قربانی انتظار داشت برند عذرخواهی کند، اما او تنها گفت: «باید کثیف‌کاری‌ای رو که کردی، تمیز کنی.»
برند همچنین به سه فقره تعرض جنسی مجرم شناخته شد. نخستین مورد در سال ۲۰۰۴ در باری در محله سوهو (Soho) لندن رخ داد. سوهو از مراکز اصلی زندگی شبانه و صنعت رسانه و سرگرمی پایتخت بریتانیا است. دومین مورد در سال ۲۰۰۴ یا ۲۰۰۵ در ایستگاه رادیویی کپیتال رادیو (Capital Radio) اتفاق افتاد. برند در آنجا یکی از قربانیان را به دیوار چسباند، او را بوسید و به گفته دادستانی «با خشونت» به بدنش دست‌درازی کرد. سومین مورد هم به سال ۲۰۰۹ برمی‌گردد که در آن برند یکی از همکاران زن خود را مورد تعرض جنسی قرار داد.
حکم ۱۰ سال و نیم زندان، سقوط یکی از پرسروصداترین چهره‌های کمدی بریتانیا در دو دهه اخیر را رسمی کرد. مردی که سال‌ها شوخی‌های بی‌پرده درباره زندگی جنسی‌اش بخشی از برند شخصی و راز محبوبیتش بود، حالا با همان گذشته در دادگاه روبه‌رو شد. اما شاید مهم‌ترین بخش این پرونده نه خود حکم، که سخنان قاضی درباره «اطرافیانی» باشد که این رفتارها را تحمل می‌کردند و به آن دامن می‌زدند. این اشاره، مسئولیت را از یک فرد به یک فرهنگ گسترش می‌دهد؛ فرهنگی در صنعت سرگرمی که ستاره‌ها را از پاسخگویی معاف می‌کرد و صدای قربانیان را نمی‌شنید. با ادامه تحقیقات پلیس درباره ادعاهای تازه، پرونده راسل برند هنوز بسته نشده است. پرسش اصلی‌ای که این محاکمه پیش روی تلویزیون و رادیوی بریتانیا گذاشته، یعنی اینکه چرا این همه سال کسی کاری نکرد، احتمالاً تا مدت‌ها بی‌پاسخ نخواهد ماند.
